31-10-2008 10:07
| Ds. M.J. Tekelenburg
”Dominee X door gemeente weggestemd”. ”Dominee IJ heeft targets niet gehaald”. Deze krantenkoppen heb ik nog niet gezien, maar ze vertolken wel wat zeker onder de oppervlakte aan de gang is.
We leven in een samenleving waarin mensen enorm worden beoordeeld. Wie de Amerikaanse presidentsverkiezingen volgt, hoort meer over hoe de kandidaten scoren dan over de inhoud van hun programma.
Prestaties
Al heel wat jaren zijn er allerlei tv-programma’s waarbij mensen per telefoon of via internet hun mening over iemand kunnen uiten. Wie op zaterdagavond naar zo’n programma kijkt, daarin zelfs actief meedoet, zet op zondag in de kerkdiensten de knop nog niet zomaar om. Veel mensen verkeren daarbij vijf dagen per week in een sfeer van elkaar op prestaties en kwaliteiten afrekenen en leerlingen in hun ontwikkeling kritisch volgen.
Genade
Toen het economisch goed ging, moesten omzet en winst groeien. Voortdurend werd gepeild wat en wie daaraan bijdraagt. Nu het economisch minder gaat, is dit rekenen van belang om verlies tegen te gaan. Wie zeker vijf dagen per week in zo’n sfeer verkeert -ook al begint diegene de week zondags in Gods huis- zet dit denken en deze manier van werken nog niet direct stil wanneer hij of zij de christelijke gemeente binnengaat. De manier van naar anderen kijken en het beoordelen van de ander werkt door in de wijze waarop de preek wordt beluisterd en de activiteiten van de gemeente worden meegemaakt en bekeken.
Het lijkt me hoog tijd dat we ons dit bewust worden. Pas dan kunnen we ermee leren handelen. Op z’n tijd is het voor predikant en gemeente en voor alle werk in Gods Koninkrijk heel goed om alles tegen het licht te houden. Dat mag kritisch, ook met de handvatten en de kennis die in allerlei organisaties aanwezig is. Heel de schepping is immers Gods werk. En God is het beste waard!
Alertheid is ook geboden. Om het even zo te zeggen: elke organisatie heeft haar eigen dynamiek en eigenaardigheden. Wie zomaar alles uit een bedrijf loslaat op de kerk heeft geen zicht op en respect voor het eigene van de kerk. Wie op zondag de beoordelingspositie inneemt, zit als het ware op de tribune en neemt niet deel aan de eredienst, waarin de omgang met God centraal staat.
Vanuit eigen ervaring als predikant en vanuit ervaring met beroepingswerk lijkt het me goed dit eens onder de aandacht te brengen. Beroepingswerk verloopt in de Protestantse Kerk in Nederland en misschien in andere kerken ook moeizaam. Daarbij spelen allerlei zaken een rol. Onder andere dat gemeenteleden en mogelijk ook kerkenraadsleden zo makkelijk het mechanisme van beoordelen op de eventuele nieuwe voorganger loslaten. Soms wordt het rapport van gemeenteleden ongevraagd de beroepen predikant per mail toegezonden.
We hebben Hervormingsdag vandaag. De Reformatie leerde ons dat niet de mensen het doen, maar het Woord van God. En dat niet onze prestatie telt, maar Gods genade geldt. Dit wordt verkondigd door mensen, die simul justus en simul peccator zijn: tegelijk rechtvaardig en tegelijk zondaar. God heeft geen engelen, maar zondige mensen geroepen het grote Evangelie van vrije genade te verkondigen. Dat is ook arbeid waarvoor woensdag op dankdag te danken valt.
De auteur is hervormd predikant te IJsselstein. Reageren aan scribent? nietbijbroodalleen@refdag.nl.
