Zeven doden bij protesten Iran

Honderdduizenden mensen gingen de straat op en trotseerden daarmee een demonstratie­verbod. Aanhangers van president Ahmadinejad kondigden dinsdagmorgen aan dat ze later op de dag een betoging zouden houden op hetzelfde plein als waar tegenstanders van de president een massabijeenkomst hebben gepland.

Iraanse staatsmedia meldden dat maandag zeker zeven betogers werden doodgeschoten en dat een aantal andere mensen gewond is geraakt. De staats­radio beweert dat de medestanders van Mir Hossein Musavi, de belangrijkste oppositieleider en verliezer tijdens de presidentsverkiezingen, een post van de radicaalislamitische Basijmilitie hadden aangevallen bij het Azadiplein (Vrijheidsplein). De betogers zouden wapens hebben willen bemachtigen. Volgens een Iraanse fotograaf, die ooggetuige was van het incident, openden militieleden het vuur op de demonstranten.

Volgens de Iraanse staatstelevisie dinsdag zijn de „belangrijkste agenten” van de onrust na de verkiezingen gearresteerd.

Mousavi heeft zijn aanhang opgeroepen om dinsdag niet te gaan demonstreren in Teheran. Hij deed dat nadat volgelingen van Ahmadinejad hadden aangekondigd dat ze dinsdagmiddag een betoging houden op hetzelfde plein als waar Mousavi–gezinden willen samenkomen.

De machtige en ultraconservatieve Raad van Hoeders in Iran is bereid tot een hertelling van stemmen die zijn uitgebracht in de presidentsverkiezingen van eind vorige week. Het gaat om een hertelling in gebieden waar de uitslag door de oppositie wordt betwist, aldus de BBC dinsdagmorgen.

Het is al dagen onrustig in Teheran en andere Iraanse steden. Veel Iraniërs zijn woedend over de zege van Ahmadinejad. Die zou de overwinning te danken hebben aan grootschalige stembusfraude.

Ahmadinejad vloog maandag, een dag later dan oorspronkelijk gepland, naar Rusland voor een internationale conferentie over veiligheid. Het is de eerste buitenlandse trip van de president sinds zijn omstreden verkiezingsoverwinning.

Musavi sloot zich maandag persoonlijk aan bij de betogers, van wie velen de kleur groen van zijn verkiezingscampagne droegen. Hij sprak de 9 kilometer lange rij betogers toe op het Vrijheidsplein, waar Ahmadinejad eerder zijn verkiezingsoverwinning opeiste.

Minister Verhagen (Buitenlandse Zaken) heeft dinsdag de tijdelijk zaakgelastigde van Iran in Nederland ontboden. Verhagen heeft hem zijn zorgen over het verloop van de Iraanse presidentsverkiezingen afgelopen weekend en het buitensporige geweld tegen demonstranten overgebracht.

„Het kan niet zo zijn dat vreedzame demonstraties met geweld uit elkaar worden geslagen, of nog erger", liet Verhagen weten. De minister heeft Iran gevraagd de demonstranten die zijn gearresteerd, onmiddellijk vrij te laten. In Iran zijn massale protesten gaande tegen de door de huidige president Mahmoud Ahmadinejad geclaimde ruime zege.

Verhagen heeft ook serieuze vraagtekens over de betrouwbaarheid van de verkiezingsuitslag. „De marges tussen de kandidaten zijn door het hele land ongeveer even groot en dat is merkwaardig", aldus de minister. Hij vindt het ook niet bevorderlijk voor eerlijke verkiezingen dat Iran de toegang tot het internet heeft beperkt en het sms–verkeer heeft geblokkeerd.

Verhagen heeft de Iraanse autoriteiten, via de plaatsvervanger van de ambassadeur, gevraagd de klachten over fraude te onderzoeken.

Daarnaast heeft hij geprotesteerd tegen het hinderen van buitenlandse journalisten in Iran en tegen de intimidatie en aanhouding van een Nederlandse cameraploeg, die beeldmateriaal moest afstaan.