Wereld alert op varkensgriep

In steeds meer landen zijn zondag gevallen gemeld van mogelijke besmetting met een nieuwe variant van het varkensgriepvirus. Intussen neemt Mexico drastische maatregelen om de uitbraak van de potentieel dodelijk ziekte binnen de perken te houden.

In een paar landen is melding gemaakt van ziektegevallen die mogelijk duiden op de nieuwe variant van de varkensgriep. In Nieuw-Zeeland gaat het om tien studenten die recentelijk zijn teruggekeerd uit Mexico. Zij hebben „waarschijnlijk” het varkensgriepvirus. Het virus is een variant van het vaker voorkomende influenzavirus met de naam H1N1.

In Frankrijk betreft het vier personen die ook recentelijk terugkeerden uit Mexico. En in Israël testen de autoriteiten een 26-jarige man met griepverschijnselen die ook net terug is uit Mexico. De Spaanse autoriteiten houden drie reizigers uit Mexico uit voorzorg vast. De Europese Commissie liet zondag weten alert te zijn op varkensgriep, maar benadrukte dat er geen gevallen zijn gemeld in Europa.

Het Mexicaanse ministerie van Volksgezondheid waarschuwde mensen elkaar niet aan te raken of te kussen en plaatsen waar veel mensen bijeen komen te mijden. Ook raadt de regering mensen aan om mondkapjes te dragen totdat duidelijk is hoe het virus zich verspreidt. Daarnaast besloot Mexico op grote schaal mensen te gaan vaccineren tegen varkensgriep.

Ook in buurland Verenigde Staten zijn nieuwe meldingen van ziektegevallen binnengekomen. In New York hebben acht leerlingen van een middelbare school de varkensgriep. De ziekte is ook al geconstateerd in Californië (zeven mensen), Texas (twee mensen en Kansas (ook twee gevallen). De zieken in Californië en Texas zijn allemaal al weer genezen.

De autoriteiten in landen in Azië en Australië en Nieuw-Zeeland hebben burgers opgeroepen extra alert te zijn op griepsymptomen. In Japan hebben luchthavens de controles verscherpt op passagiers uit Mexico. Als uit scans blijkt dat reizigers een verhoogde lichaamstemperatuur hebben, worden passende maatregelen genomen. Azië werd in 2003 hard getroffen door de uitbraak van SARS en de vogelgriep. Meer dan duizend mensen overleden aan deze ziekten.

Rusland kondigde zondag uit angst voor verspreiding van de varkensgriep een importverbod af van vlees uit Mexico, een aantal andere Latijns-Amerikaanse landen en enkele staten van de VS.

Het hoofd van Wereldgezondheidsorganisatie WHO, Margaret Chan, riep alle landen op extra alert te zijn op verdachte gevallen. Experts van de WHO besloten zaterdag dat meer informatie nodig is voordat eventueel de alarmfase voor een pandemie, een wereldomspannende epidemie, wordt veranderd. Die is momenteel 3 op een schaal van 1 tot 6. Volgens Chan ontwikkelt de situatie zich snel en onvoorspelbaar. De ziekte heeft „de potentie” om pandemische vormen aan te nemen, maar ze kan niet zeggen of dat ook gaat gebeuren. Ze zei dat er nog veel onduidelijk is over het virus H1N1, maar noemde de situatie eerder „ernstig”.

Nederland lijkt vooralsnog niet in de ban van de varkensgriep. Het Erasmus MC, dat in geval van een mogelijke besmetting fungeert als kennis- en opvangcentrum, heeft nog geen meldingen ontvangen van verdachte gevallen. Het mysterieuze virus heeft inmiddels in Mexico 81 levens geëist, zeker 1300 ziektegevallen zijn gemeld.

Margareth Chan, hoofd van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) noemde de uitbraak van een nieuwe variant van de varkensgriep in Mexico en het Zuiden van de Verenigde Staten wel een „ernstige situatie”. Volgens haar heeft de ziekte de potentie om pandemische vormen aan te nemen.

Diverse betrokken instanties hebben de afgelopen dagen nog niet veel telefoontjes gehad van verontruste landgenoten. Het Erasmus MC heeft sinds vrijdag „een paar telefoontjes” ontvangen. Het Centrum voor Infectieziekten van het RIVM heeft „slechts één bezorgde particulier aan de lijn gehad”.

Ook bij het Nederlandse consulaat in Mexico-stad is het aantal telefoontjes sinds donderdag op de vingers van één hand te tellen, aldus een zegsvrouw. Schiphol heeft nog geen verscherpte maatregelen getroffen. De Veiligheidsregio Kennemerland en de Airport Medical Services (AMS) zien daar vooralsnog ook nog geen aanleiding toe.

Luchtvaartmaatschappij KLM, die dagelijks op Mexico-stad vliegt, liet weten dat de federale overheid op Mexicaanse luchthavens bij het inchecken een vragenlijst over de gezondheid van de passagiers uitdeelt. Mensen die op basis van deze lijst vrezen dat zij last hebben van een van de symptomen van de varkensgriep, wordt gevraagd na het landen contact te zoeken met de autoriteiten op de desbetreffende luchthaven.

Er is nog veel onduidelijk over de varkensgriep. Wel is duidelijk dat het virus waar het nu om gaat een variant is op het vaker voorkomende influenzavirus met de naam H1N1. „Deze variant van H1N1 wijkt sterk af van wat tot nu toe is gevonden”, aldus directeur Roel Coutinho van het Centrum voor Infectiezieken van het RIVM. Normaal gesproken komt varkensgriep niet voor bij mensen of slechts in sporadische gevallen, als mensen heel intensief met varkens in contact stonden.

„Er zijn aanwijzingen dat het nu overslaat van mens op mens. De vraag is: hoe makkelijk is het over te dragen. Dat bepaalt hoe snel het zich verspreidt”. Volgens Couthino is het overigens te vroeg en niet wenselijk om daarover te speculeren.

Tot nu toe lijkt het erop dat de medicijnen die normaal gesproken gebruikt worden om griep te behandelen, Tamiflu en Relenza, effectief zijn in de behandeling van de gevallen die zich voordeden. Het is onduidelijk hoe effectief de beschikbare griepvaccins zijn in het beschermen van de nieuwe variant van het virus.

Volgens Nederlander Remco Bouma, die woont en studeert in Mexico is de impact van de varkensgriep op het dagelijks leven daar groot.„Voetbalwedstrijden, concerten, films, eigenlijk alles wat je op een vrijdagavond doet bleek afgelast. Op straat lopen overal mensen met een mondkapje voor”.

De varkensgriep heeft in Mexico-stad niet alleen het openbare leven stilgelegd, voor het eerst sinds mensenheugenis bleven de kerken er dicht.

Aanvankelijk meldde de rooms-katholieke leiding van het aartsbisdom zaterdag nog dat de diensten zouden doorgaan. Wel kregen de priesters de waarschuwing op te passen voor besmetting. Ze moesten de mis vooral kort houden en de hostie niet in de mond maar in de hand geven.

Uiteindelijk bleven de kerken in Mexico-stad zondag dicht. De kerkleiding deed de overwegend rooms-katholieke bevolking de suggestie de mis via de radio te volgen. En om te bidden. Want het gebed voor de stad en voor de slachtoffers van de varkensgriep getuigt ook van geloof, aldus het aartsbisdom. Ook elders in het Latijns-Amerikaanse land hield een aantal rooms-katholieke kerken zondag de deuren gesloten.