07-04-2009 10:28
| Mr. Richard Donk
NEW YORK – Een dichte mist hult de imposante skyline van New York in een grauwe nevel. Het veerbootje haalt de overtocht van Manhattan naar Ellis Island op het nippertje. Bij aankomst wordt het vaartuig wegens het slechte zicht voorlopig aan de ketting gelegd.
De eerste hobbel die nieuwe immigranten bij aankomst in de Nieuwe Wereld moesten nemen, was de ‘grenspost’ op Ellis Island, in de haven van New York. Zo’n 12 miljoen gelukszoekers passeerden tussen het einde van de negentiende eeuw en de eerste helft van de twintigste eeuw de poorten van het immigrantencentrum.
Hoog rijzen de rode bakstenen gebouwen van het immigratiecentrum op. Een Amerikaanse vlag wappert in de straffe ochtendwind. Niet iedere nieuwkomer heeft het bouwwerk overigens zo gezien. Een felle brand verwoestte in 1897 grote delen van het complex. Ook gingen de gegevens van vijf jaar landverhuizing goeddeels in vlammen op.
Oorspronkelijk stond het vierkante stukje land als Oyster Island (Oester Eiland) bekend. Rond 1770 werd het eiland echter eigendom van Samuel Ellis, aan wie het zijn huidige naam dankt. Op het eiland werd later een fort gebouwd dat voor de verdediging van de New Yorkse haven moest zorgen in onder andere de oorlog van 1812.
Tussen 1 januari 1892 en november 1954 was Ellis Island de eerste stop voor landverhuizers die per boot in New York aankwamen. Voor die tijd had de registratie van nieuwe Amerikanen plaats in kasteel Clinton, op het zuidelijke puntje van Manhattan. Na 1954 werd Ellis Island tot nationaal museum gebombardeerd, dat jaarlijks door zo’n 2 miljoen toeristen wordt bezocht.
Niet iedereen werd overigens tot de Nieuwe Wereld toegelaten. Immigranten ondergingen bij aankomst een strenge medische keuring en een antecedentenonderzoek. Zo’n 2 procent van de gelukszoekers werd teruggestuurd – veelal wegens ernstige ziekten of criminele achtergronden. Vooral oogziekten en mentale aandoeningen konden een reden zijn om mensen niet toe te laten. Veel nieuwkomers vestigden zich in New York of in New Jersey.
Tot op de dag van vandaag gaan Amerikanen in het immense archief van Ellis Island op zoek naar gegevens van hun voorouders. Pat McDermott heeft zojuist het toelatingsbewijs van zijn Ierse voorouders opgespoord. „Kijk, mijn overgrootvader kwam hier in 1901 per boot. Het hele gezin werd binnenstebuiten gekeerd. Blijkbaar kom ik uit een nette familie, want ze mochten erin”, grapt de 51-jarige zakenman.
Ook Nederlandse namen zijn rijkelijk vertegenwoordigd. „Aangekomen op 3 november 1913: Edwin Van Der Werken, vergezeld van echtgenote en twee kinderen. Leeftijd bij aankomst: 25”, meldt een vergeeld document. En zo gaat de lijst door: Visscher, Van Putten, Kamphuis.
Intussen is de mist langzaam opgetrokken. Met een langgerekte hoornstoot verlaat de veerboot de steiger van Ellis Island. De skyline van Manhattan ontworstelt zich stukje bij beetje aan de laaghangende bewolking.
Dit is het derde deel in een serie. Zaterdag deel 4.
Bekijk ook het digitale magazine over Nederlandse sporen in Amerika.
Meer informatie: www.ellisisland.org
