Pijn om brandende vlag

Het waren „heftige weken” voor de Deense regering. „Maar de solidariteit van andere landen heeft ons goed gedaan”, zegt minister Gade als hij terugblikt op de tweedaagse ontmoeting met zijn NAVO-collega’s in Taormina. „Heel blij was ik toen de secretaris-generaal in een persconferentie opriep tot de-escalatie, dialoog en tolerantie. Dat is precies de boodschap die de Deense regering ook uitdraagt.

Er is ook bericht dat uw premier Rasmussen vindt dat andere regeringsleiders te voorzichtig zijn geweest in het uitspreken van hun steun.

„Dit is een internationaal probleem. Als iedereen gelijk met volle kracht uitspraken doet, kun je het probleem groter in plaats van kleiner maken. Maar in onderlinge contacten heeft het niet aan steun ontbroken. Ook tijdens deze NAVO-bijeenkomst heb ik er goede gesprekken over gevoerd, onder meer met de Nederlandse minister.”

Uw ontmoeting werd afgesloten met de mediterrane dialoog van de 26 NAVO-landen met 7 landen rond de Middellandse Zee. Hoe was de stemming daar?

„Ik heb benadrukt dat dit alleen door dialoog en niet door geweld is op te lossen. En niemand heeft me daarin tegengesproken. In de onderlinge gesprekken viel me steeds op dat die zeer open waren. Niemand hield iets verborgen. Misschien scheelt dat ik zelf een jaar in het Midden-Oosten heb gewoond. Ik begrijp daardoor sommige emoties.

Frustrerend is dat de problemen grotendeels zijn veroorzaakt door misleidende informatie. De prenten werden eind september gepubliceerd. Maar het liep pas uit de hand nadat Deense imams deze prenten met enkele valse tekeningen voorlegden aan religieuze leiders in het Midden-Oosten. Het is misbruikt om de haat tegen het Westen aan te wakkeren.

Onze regering doet haar uiterste best dit onbegrip te bestrijden. We leggen uit dat onze pers onafhankelijk is. En dat we als overheid de islam volledig respecteren. Ook heeft de betreffende krant een excuus gemaakt. Intussen is het diep verdrietig dat in het Midden-Oosten onschuldige mensen worden gedood als gevolg van desinformatie. Hopelijk zal het geweld de komende weken afnemen.”

Maar tot nu toe hebben we alleen een toename gezien.

„Toch verwacht ik die afname wel, want die is in ieders belang. Bedenk dat wij veel hulp geven aan arme moslimlanden. Om daarmee door te gaan, is een dialoog nodig. Gebeurtenissen als dit maken het veel moelijker.”

Denemarken heeft 500 mensen in Irak en stuurt er straks 300 naar Afghanistan. In uw parlement is eerder al twijfel geweest over de uitzending naar Irak. Zal die weerstand groeien?

„Over onze missie naar Afghanistan is nooit twijfel geweest. En ook voor Irak is de steun heel groot. Deze gebeurtenissen zullen ons optreden niet veranderen. Het zou winst voor de terroristen zijn als wij ons beleid aanpassen. Dat zou een verschrikkelijke vergissing zijn. Het zijn niet de bandieten in het Midden-Oosten die besluiten over onze buitenlandse politiek.”

Maar zal het debat over het buitenlandse beleid niet moeilijker worden?

„Natuurlijk wel. In de goeie ouwe tijd hadden we nog nooit een Deense vlag zien branden. We zagen dat alleen bij Israëlische of Amerikaanse vlaggen. Wij vragen ons af: Wat doen wij waardoor ze ons haten? Wij willen deze mensen helpen, en nu doen ze dit.”

Hoe ervaart u persoonlijk het verbranden van de Deense vlag?

„Als reserveofficier raakt dit me diep. Deze vlag is het symbool van ons land. Het is moeilijk te accepteren dat iets in een zelfstandige krant opeens de hele Deense bevolking in beschuldiging stelt en hun vlag verbrandt. Verschrikkelijk is natuurlijk dat ook foto’s van premier Rasmussen in vlammen opgaan. Ik vraag me af wat ik zou voelen als dit met mijn afbeelding zou gebeuren. Dit raakt mensen allemaal heel erg diep.”