31-01-2006 11:17
| Van onze correspondent
Op een van de twaalf prenten die de grootste Deense krant in september publiceerde en die deze maand door een Noorse krant werden overgenomen, draagt de profeet een tulband in de vorm van een bom met een ontstoken lont. Een andere karikatuur toont hem met een grijze baard, zwaard en een zwart balkje voor zijn ogen. De islam verbiedt elke afbeelding van de profeet.
Deense vlaggen worden verbrand en Deense burgers in het Midden-Oosten worden gewaarschuwd op hun hoede te zijn voor uitbarstingen van geweld. Gewapende en gemaskerde mannen bezetten maandag in Gaza-stad korte tijd het kantoor van de EU. Ze zeiden te protesteren tegen de Deense publicatie.
De regering in Kopenhagen ziet zich gedwongen tot een groot diplomatiek offensief om de gemoederen in de regio weer tot bedaren te krijgen, terwijl het bedrijfsleven handenwringend moet toezien hoe de afzet daar naar een absoluut nulpunt begint te dalen.
Vooral Deense fabrikanten van consumentenwaren, zoals zuivel en pluimveevlees, maar ook bijvoorbeeld speelgoed van Lego, zijn de dupe, want de boycot is primair het gevolg van een woede-uitbarsting onder het grote publiek. Dit voelt zich gekrenkt in zijn religieuze overtuiging door cartoons over de profeet Mohammed.
Terwijl de verontwaardiging over deze inbreuk op de regels van de islam zich aanvankelijk beperkte tot groepen moslims in Denemarken zelf, blijkt de toorn zich inmiddels in een hoog tempo te verspreiden over talloze islamitische landen. Deels wordt de woede ook gevoed en gebillijkt door de overheden in deze landen.
Libië heeft uit protest zijn ambassade in Kopenhagen gesloten, terwijl ook Saudi-Arabië zijn ambassadeur terugriep. De islamitische protesten zijn het resultaat van een gerichte actie van moslimleiders en -organisaties, die de afgelopen weken in de Arabische wereld en in qua godsdienst verwante landen op ’tournee’ zijn geweest om de krachten tegen Denemarken te mobiliseren.
Van beide partijen, dat wil zeggen regering en krant, wordt een duidelijke stellingname geëist. De krant dient zich volgens de islamitische leiders -en ook veel regeringsleiders- te verontschuldigen en de regering moet duidelijk afstand nemen van de „belediging van de islam” en tevens verklaren dat dergelijke publicaties zich niet herhalen.
Het dagblad heeft maandag een verklaring laten uitgaan waarin aan moslims wereldwijd verontschuldigingen worden aangeboden voor de spotprenten. Met de publicatie van de tekeningen heeft de krant naar eigen zeggen de Deense wet niet overtreden, maar wel hebben de tekeningen „zonder twijfel veel moslims beledigd, en daarvoor willen wij ons verontschuldigen”, zo was te lezen op de website van de krant.
Hoofdredacteur Carsten Juste gaf eerder aan dat zijn krant het destijds noodzakelijk vond om de tekeningen te brengen. Namelijk om daarmee te bewijzen dat de redactie niet meedoet aan de zelfcensuur die alom om zich heen begint te grijpen als het over voor gelovige moslims mogelijk gevoelige kwesties gaat. Aanleiding was het feit dat een Deense uitgever van een historische studie over Mohammed de grootste moeite bleek te hebben gehad om tekenaars te vinden die bereid waren portretten van de profeet te maken.
De regering heeft van het begin af aan het standpunt vertolkt dat de zich gekrenkt voelende moslims naar de rechter kunnen stappen om verhaal te halen.
