De Fransman Richard Baron (40) van het in Parijs gevestigde Internationaal Energie Agentschap (IEA) houdt zich als econoom en energie-expert al meer dan tien jaar met het Kyoto-akkoord bezig. Hij schrijft nota’s en voorstellen die op ministeries in veel industrielanden op tafel komen, omdat hij aangeeft hoe ze aan hun in Kyoto overeengekomen verplichtingen kunnen voldoen.
Wat blijft u bezighouden in de klimaatwereld?
„Ik denk dat klimaatsverandering en energiegebruik verreweg de meest ingrijpende zaken zijn waar de wereld nu voor staat. De aanpak daarvan gaat nog tientallen jaren vergen. We zijn als een grote tanker die een U-bocht moet maken. Daar komt bij dat iedereen dit probleem raakt.
Ik was in de zomer van 2003, tijdens de hittegolf, in Zuid-Frankrijk en dacht toen: Als we niets doen, wordt dat over vijftig jaar een normale Europese zomer. In ons land stierven toen in enkele weken zeker 10.000 mensen meer dan normaal in die periode. Als dat al in Frankrijk kan gebeuren, met uitstekende medische voorzieningen, wat dan in landen die nog niet de helft, of soms nog geen kwart op dat gebied bereikt hebben?”
Kent u een moment in het proces tussen Kyoto en Bali waarop u dacht: Nu ontglipt ons toch nog alles wat we eerder bereikt hebben?
„Het moment waarop president Bush de Verenigde Staten terugtrok uit de Kyoto-onderhandelingen. Dat gaf aan dat alle actie op het terrein van de beperking van de uitstoot van broeikasgassen serieuze vertraging zou oplopen. De VS zijn nog steeds de grootste producent van broeikasgassen. Andere landen, bijvoorbeeld China, konden daardoor zeggen: Oké, we wachten nog even met het ondernemen van actie tot de rijkste economie terugkomt aan de onderhandelingstafel.”
Toen in november 2000 de klimaattop in Den Haag mislukte, liepen die zaterdagmiddag mannen en vrouwen huilend weg.
„Ja, ik herinner me dat nog goed. Europese onderhandelaars bereikten ten slotte toch nog een deal met de Verenigde Staten, maar ze kregen alle landen van de Europese Unie daar niet meer in mee. Dat was echt een dieptepunt in de onderhandelingsgeschiedenis. Toen Bush zich een paar maanden later ook nog terugtrok uit het proces, was dat min of meer een doodskus op de inspanning van alle anderen.”
Beleefde u afgelopen jaren ook een klimaatgeluksmoment?
„De nacht van 10 op 11 december in Kyoto. Ik zat in de plenaire zaal. Er hing een aparte sfeer. Iedereen streed daar voor zijn belangen, maar uiteindelijk zie je dan dat iedereen daar ook wat van opgeeft om tot een akkoord te komen. Toen dacht ik: Dit is wat de Verenigde Naties moeten zijn. Een akkoord bereiken is niet zomaar wat handen schudden voor de tv. Het is, uit respect voor elkaar, allemaal wat opgeven om zo een probleem op te lossen. Dit zijn processen die de wereld werkelijk wat opleveren.”
Haalt Bali de geschiedenisboekjes?
„Dat zou goed kunnen. Als deze conferentie een routekaart voor de top in Kopenhagen in 2009 oplevert, dan wordt Bali zeker een begrip in de klimaatwereld.”
Dit is de vierde aflevering in een serie van zes.
