Wat blijft u bezighouden in de klimaatwereld?
„Ik zit al meer dan dertig jaar in het wereldje en het is voor mij heel eenvoudig: de job moet gedaan worden. En ik geef toe, het is mooi om te zien hoe iets vanaf de eerste moeizame besprekingen groeit tot een wereldwijd akkoord waaraan nog steeds wordt gewerkt.”
Kent u een moment in het proces tussen Kyoto en Bali waarop u dacht: Nu ontglipt ons toch nog alles wat we eerder bereikt hebben?
„Nee, ik ben nooit pessimistisch geweest. Maar ik geef toe dat ik soms de enige was. Ook in die nacht van 10 op 11 december in Kyoto had ik er vertrouwen in. Ik had ’s middags en ’s avonds nog lekker geslapen, terwijl links en rechts mensen voor mij aan het onderhandelen waren. Om halftien ben ik de vergadering ingegaan en met voorzichtig duw- en trekwerk is er toen een akkoord bereikt.
Het was natuurlijk een tegenvaller dat de VS zich later terugtrokken, maar met de ondertekening door Rusland kon het akkoord juridisch gezien in werking treden. Ik heb altijd geloofd dat Rusland wel zou tekenen. Kort voor dat moment was ik in Moskou en in de politiek was toen nog wel weerstand merkbaar, maar grote bedrijven als Gazprom waren voor. Dat gaf de doorslag.”
Toen in november 2000 de klimaattop in Den Haag mislukte, liepen die zaterdagmiddag mannen en vrouwen huilend weg.
„Dat heb ik ook gezien. Maar mij verbaasde het niets dat het misging. De tactiek van toenmalig voorzitter Pronk was te direct en dat werkt in dit circuit niet. Ik heb toen voorgesteld om de vergadering niet officieel te sluiten, maar een halfjaar later in Bonn de bijeenkomst voort te zetten. Dat is gebeurd en daar kwam toen wel overeenkomst.”
Beleefde u de afgelopen jaren ook een klimaatgeluksmoment?
„Laat ik eerlijk zijn: hét moment in Kyoto. Ik speelde met de gedachte om de Verenigde Naties voor te leggen 10 december uit te roepen tot internationale dag van het klimaat. Toen ik bijtijds ontdekte dat die datum al de dag van de mensenrechten was, heb ik m’n voorstel gauw ingeslikt.”
Haalt Bali de geschiedenisboekjes?
„Niet vanwege het klimaat. Laten we nuchter zijn: hier worden, als het lukt, slechts zeer voorlopige afspraken gemaakt.”
Dit is de derde aflevering in een serie van zes.