Iedereen - en dat zijn er tienduizenden- in VN-klimaatkringen weet wie de Nederlander Yvo de Boer is. Hij kent niet alleen zijn talen, zeggen ingewijden, maar ook de complexe Kyotomaterie; tot achter de komma. Hij is, voor, in en na Kyoto, een uiterst kundig onderhandelaar gebleken. Meer dan tien jaar viel hij al op door zijn deskundigheid en sinds 1 september 2006 is hij de hoogste baas van het VN-klimaatbureau.
Wat blijft u bezighouden in de klimaatwereld?
„We hebben hier met een ernstig probleem te maken; het is heel ingewikkeld en daarom ook bijzonder uitdagend om eraan te werken. Wat ik echt ernstig vind is dat binnen twintig jaar -da’s toch erg dichtbij- wellicht 25 miljoen Afrikanen te maken krijgen met een serieus tekort aan water. Als ik dan nu al beelden zie van zo veel Afrikanen die staan te dringen om de Spaanse enclaves binnen te komen, wat dan over twintig jaar als er 25 miljoen staan te dringen. Dat is voor mij een voorteken van allerlei vormen van maatschappelijke instabiliteit die kunnen gaan optreden.”
Kent u een moment in dat proces tussen Kyoto en Bali waarop u dacht: Nu ontglipt ons toch nog alles wat we eerder bereikt hebben?
„Ik heb dat gevoel gehad toen de Russische ratificatie zo lang uitbleef. Ik had het gevoel eerlijk gezegd niet -alhoewel ik dat ook erg vond- toen president Bush op een nogal grove manier het Kyotoprotocol van de hand wees, maar ik had het dus wel toen het wachten op Russische ratificatie de bepalende factor was of het protocol überhaupt wel in werking zou treden. Heel veel mensen zijn in die fase bezig geweest om Rusland ervan te overtuigen dat het moest ratificeren; de Britse premier Blair bijvoorbeeld ook.”
Toen in november 2000 de klimaattop in Den Haag mislukte, liepen die zaterdagmiddag ook mannen en vrouwen huilend weg.
„Zo’n gevoel had ik op dat moment niet. Dat was gewoon een slecht geregisseerd proces. Pronk, de voorzitter van de top, had een hele goede compromistekst op zak, die het zes maanden later op de top in Bonn ook haalde, maar waar hij in Den Haag een week te laat mee kwam. Hij had ’m in zijn zak, maar hij heeft hem er een week te lang in gehouden.”
Wat was uw ultieme klimaatgeluksmoment van de afgelopen jaren?
„Toen we er in Kyoto uit waren; het moment dat daar de hamer viel. Ik denk dat ik die laatste drie dagen in totaal drie uur geslapen heb. In die periode viel ik 5 kilo af, want iedere keer als ik aan eten toekwam, was het op. Daar is toen heel erg hard gewerkt, in die laatste fase. Om met zo veel verschillende landen aan tafel, met zo veel verschillende belangen tot een gemeenschappelijke koers te komen; dat is een geweldig gevoel.”
Haalt Bali de geschiedenisboekjes?
„Dat denk ik wel. Je zou het op dit moment niet zeggen, maar ik kan me niet voorstellen dat we hier weggaan zonder resultaat. Het bijzondere is dat het resultaat voor de mensen die in dit proces zitten een grote overwinning zal zijn en voor de mensen die verwachten dat Bali de volgende ronde van concrete doelstellingen voor na 2012 oplevert, een grote teleurstelling. Ik denk dat we hier de verdwaalde zoon, Amerika, weer in de familie kunnen brengen. Dat is dan toch weer een grote stap vooruit.”
Dit is de tweede aflevering in een zesdelige serie.
