Vliegen wordt nooit meer hetzelfde, was de uitgesproken verwachting na de aanslagen met vliegtuigen op het World Trade Center in New York en het Pentagon in Washington, maandag precies vijf jaar geleden. Is dat zo?
Het kost in ieder geval meer tijd. Voor vluchten naar Amerika geldt het advies om drie uur van tevoren op de luchthaven te zijn, zo veel mogelijk in de koffer te stoppen en bij de taxfree niks te kopen. Zelfs water komt niet meer aan boord.
Wiens gedachten gaan niet even op de loop als er drie overduidelijk oosters uitziende heren het vliegtuig binnenkomen? In Amerika is het voorgekomen dat passagiers juist daarom het toestel weer verlieten.
Op de nationale luchthaven gaat het er zaterdag op de G-pier gemoedelijk aan toe. Voor de vlucht naar Denver staat een lange rij. Bij G4 niet: vlucht 81 van Delta Airlines naar New York.
Het beveiligingsmeisje van Securop stelt de obligate vragen. Wie heeft de tas ingepakt en waar? Hoe bent u naar Schiphol gekomen? Nog iets van iemand aangenomen? De laptop mag gewoon mee in het vliegtuig. „Gaan die terroristen de volgende keer toch met een Dell bij het raampje zitten?” grapt een jongeman.
Zonder gekheid: bij Korean Air komt er niemand meer in met een Dell of een Apple, nadat bij beide merken de accu’s ontploften.
De maaltijd boven de oceaan -kip of pasta- gaat vergezeld van een plastic bestekje. De gedachten gaan uit naar de tijd dat luchtvaartmaatschappijen in de economy nog met echt bestek en echt glaswerk werkten. Niet dat het toen leuker was om te vliegen, maar het had in ieder geval iets.
Hoogtepunt (!) van de reis was even in de cockpit kijken. Dat is er absoluut niet meer bij. De twee piloten zitten achter een gebarricadeerde deur en vliegen naar het schijnt soms met een pistool op zak. Gezellig in een andere taal kletsen bij het toilet of een loopje doen om de benen te strekken kan eigenlijk ook niet meer. Iedereen die de krappe stoel voor langere tijd verlaat wordt met argwaan bekeken.
De humor is er af. Passagiers moeten zich netjes gedragen. Dat hadden de Indiase mannen ook kunnen weten. Bruine mannen met baarden kunnen zich tijdens een vliegreis weinig meer veroorloven. Brallende blonde mannen met te veel bier die ook nog stewardessen beledigen zullen nooit een terreuralarm veroorzaken.
De Chinese luchtvaartmaatschappij Sichuan Airlines zoekt dames die naast het serveren van pinda’s en drankjes ook nog iets anders kunnen uitdelen. Het beschikken over kennis van kung fu of taekwondo is een pre.
Wie wil vliegen, moet zo veel mogelijk thuis laten. De veiligheidsdiensten van Amerikaanse luchthavens nemen iedere maand ongeveer 1,2 miljoen objecten in beslag van passagiers voordat ze aan boord gaan. Daaronder zijn 900.000 aanstekers. En de nodige hoeveelheid nagelschaartjes, mesjes en andere voorwerpen die als steekwapen kunnen dienen.
Sinds vorige maand zijn daar vloeistoffen bij gekomen. Nadat een complot om tien Amerikaanse vliegtuigen boven de oceaan met vloeibare explosieven op te blazen op het nippertje werd ontdekt, deden de VS drank, parfum, tandpasta en andere vloeistoffen in de ban. De KLM moest haar populaire Delftsblauwe huisjes leeggieten.
Op Schiphol is een truc bedacht. Want kopen zullen we. Luchtje? Amerika? Afrekenen bij een speciale kassa tot anderhalf uur voor vertrek. Het spul gaat in een gele See-Buy-Fly-tas die zo goed wordt verzegeld dat zelfs een cipier er nog moeite mee heeft om ’m open te krijgen.
Bij de slurf naar het toestel zien we de tas terug. Voor het sjouwen met de gele zakken heeft Schiphol dertig extra medewerkers aangetrokken. Toch blijft het moeilijk uit te leggen. Waarom mag een fles whisky niet mee naar de VS en wel naar explosieve bestemmingen in het Midden-Oosten?
De Boeing 767 van Delta doet er acht uur over om de oceaan over te steken en in New York neer te strijken. Voor de landing moeten niet-Amerikanen het groene I-94W-formulier invullen. Wie je bent, wat je doet en vooral: waar je in de VS verblijft. Alsof ze dat nog niet weten. De dame achter de balie op Schiphol vroeg er tien uur geleden ook al naar. En die gegevens steken sneller de oceaan over dan wij.
Voor de doorreis naar Washington moeten de schoenen uit, riem af en de laptop worden opengeklapt. De controleur ziet iets verdachts en roept er een collega bij. Die vindt na een uitvoerige en tijdrovende inspectie een klein tubetje lippenzalf. „Dat bent u kwijt.”
Volgens Benno Baksteen, voorzitter van het Platform Nederlandse Luchtvaart, gaan de maatregelen wel ver. „Wat je ook bedenkt, er kan altijd wel wat gebeuren.”
Hij vraagt zich af of zo veel mensen moeten lijden onder de kleine kans dat er weer iets gebeurt. „Op het laatst moet iedereen op het vliegveld komen, zich uitkleden, een overall aantrekken en dan het vliegtuig in. En dan heb je het nog steeds niet waterdicht. Zo wordt vliegen er niet leuker op.”
