TEHERAN/BRUSSEL – Het Turks-Braziliaanse akkoord met Iran over het nucleaire programma van de islamitische republiek neemt de zorgen van het Westen niet weg. De Verenigde Staten en de Europese Unie reageerden terughoudend tot sceptisch, Israël uiterst kritisch.
Volgens de overeenkomst laat Iran 1,2 ton laagverrijkt uranium in het buurland Turkije opwerken. In ruil krijgt Iran hoger verrijkte nucleaire brandstof voor een medische onderzoeksreactor in Teheran. Het akkoord zou een einde moeten maken aan het hoogopgelopen geschil tussen westerse landen en Iran over de nucleaire ambities van het regime in Teheran.
Vooral de Verenigde Staten, Frankrijk, Groot-Brittannië en Israël verdenken Teheran ervan in het geheim aan een kernwapen te werken, waarvoor hoogverrijkt uranium nodig is.
Het Turks-Braziliaanse akkoord met Iran kan nieuwe internationale sancties tegen Iran overbodig maken. Waarnemers spraken over een Iraanse tegemoetkoming.
Maar Washington liet weten „ernstig bezorgd” te zijn over het akkoord, omdat Iran ook zelf laagverrijkt uranium blijft opwerken. Ook vormt de 1,2 ton uranium die naar Turkije gaat, inmiddels nog maar de helft van de almaar groeiende Iraanse voorraad laagverrijkt uranium.
EU-buitenlandchef Ashton stelde dat de overeenkomst „geen antwoord is op alle zorgen” over het nucleaire programma van Iran. Volgens EU-president Herman Van Rompuy heeft Iran tot nu toe steeds geweigerd om een serieus debat te voeren over de nucleaire plannen van het land.
Israël reageerde direct negatief. Het bewind in Teheran heeft Brazilië en Turkije „gemanipuleerd”, zei een regeringsfunctionaris in Jeruzalem. „De Iraniërs hebben in het verleden al vaker zo'n truc toegepast. Ze deden net alsof zij zo'n procedure aanvaarden om spanningen te verminderen en het risico van hardere internationale sancties te verkleinen, maar weigerden vervolgens die door te zetten”, aldus de functionaris.
De Russische president Dmitri Medvedev liet gisteren weten twijfels te houden over het akkoord. „Voor zover ik de officiële Iraanse verklaringen begrijp, wil het (met het verrijken van uranium, red.) doorgaan. In dat geval kunnen de zorgen van de internationale gemeenschap blijven bestaan”, zei Medvedev tijdens een bezoek aan Oekraïne.
Het akkoord kwam tot stand tijdens overleg tussen de Braziliaanse president Lula da Silva, premier Recep Tayyip Erdogan van Turkije en de Iraanse president Mahmud Ahmadinejad. Ahmadinejad zei dat het tijd is voor nieuwe onderhandelingen over het Iraanse atoomprogramma. Hij wil „op basis van eerlijkheid, recht en wederzijds respect” praten met de vijf permanente leden van de VN-Veiligheidsraad.
