NEW YORK – Bijna iedereen die je over de geschiedenis van Nieuw-Nederland spreekt, kent hem. De uit Nederland afkomstige Joep de Koning heeft een ambitieus plan: een ”Tolerance Park” op Governors Island aanleggen. Maar met het versturen van duizenden mails en brieven lukt het hem niet er steun voor te vinden.
Voordat je het chique appartement van De Koning aan de East 79th Street in Manhattan binnenstapt, heb je al een aardig beeld van de man. „Ik moet u eerst wat informatie toesturen”, zei hij tijdens het maken van de afspraak. Er volgden diverse mails, waarvan de grootste 11 pdf-bestanden bevatte: brieven aan president Obama, aan Hillary Clinton, aan premier Balkenende; documenten, bewijsstukken. Ze vormen met elkaar het project waarvoor De Koning twaalf jaar geleden zijn baan op Wall Street opgaf: een park met een tolerantiemonument stichten op Governors Island, een van de eilandjes voor de zuidpunt van Manhattan.
Waarom op Governors Island? Het is de plek waar in 1624 de eerste Nederlandse kolonisten aan land gingen. En, verzekert De Koning, „de bakermat van de Amerikaanse tolerantie. Hier werden de wetten en ordinanties van de Staten van Holland en Zeeland neergelegd waarin vrijheid van religie en geweten stond. Governors Island is daarom de wettelijk-politieke bron van tolerantie in Noord-Amerika.”
Zijn droom is op deze plek „350 jaar van contrasten” zichtbaar te maken in een „nieuw en uniek dorp.” Bezoekers van Governors Island zullen er een zeventiende-eeuws schip kunnen bezichtigen, en het tolerantiemonument, een zuil die de Amerikaanse tolerantie symboliseert.
De Koning vindt het heel spijtig dat hij ondanks zijn inspanningen „geen enkele steun” voor het plan kan vinden. Vooral in de Nederlandse regering is hij teleurgesteld. „Ik vraag telkens: Waarom laten jullie dit liggen? Waarom gaan jullie niet achter de missie van de stichting staan? Dit is de enige manier om onze historie te vertellen en blijvend zichtbaar te maken.” Voor het paviljoen dat Nederland dit jaar aan New York geeft, heeft hij geen goed woord over. „Een molenwiek met wat picknicktafels, wat betekent dat nou? Na een halfjaar zit de eerste graffiti er op.”
Zo is de New Yorkse zakenman al jaren verwikkeld in een strijd om erkenning. Wie zich met de geschiedenis van Nieuw-Nederland bezighoudt, vindt Joep de Koning op zijn weg. De één noemt hem een „exciting person”, de ander typeert hem als „spookrijder van de Hudsonherdenking.” Consul-generaal Gajus Scheltema zou hem graag ter wille zijn, zegt hij. „Ik bewonder zijn schitterende kaartencollectie. Maar door zijn manier van opereren schiet hij zichzelf in de voet.” Ook prof. Willem Frijhoff heeft meerdere keren contact gehad met De Koning. „Ik moet hem meegeven: in zijn onderzoek naar de feiten is hij heel precies. Jammer alleen dat hij zo solistisch te werk gaat.”
De Koning baseert zijn verhaal overigens niet alleen op teksten, maar ook op de antieke kaarten van Nieuw-Nederland die hij bezit.
Dit is het vijfde deel in een serie. Het zesde deel verschijnt dinsdag.
refdag.nl/enkelereisamerika voor een digitaal magazine over Nederlandse sporen in Amerika.
tolerancepark.org.
