06-02-2009 23:32
| Van onze correspondent
ROME - In Italië is een constitutionele crisis uitgebroken om de 38-jarige Eluana Englaro die al zeventien jaar in coma ligt. Nadat president Napolitano had geweigerd een decreet te ondertekenen waarmee premier Berlusconi euthanasie op haar wilde voorkomen, nam de regering vrijdagavond een spoedwet aan. Die zal Napolitano wel moeten tekenen als die ook door het parlement wordt goedgekeurd.
President Napolitano weigerde vrijdag het decreet te tekenen omdat de tekst onconstitutioneel zou zijn. In het verleden is het vaker voorgekomen dat de president weigerde een decreet van zijn handtekening te voorzien. Zo moest premier Amato in 1993 zijn decreet intrekken dat van corruptie verdachte parlementariërs een hand boven het hoofd zou houden omdat landspresident Oscar Scalfaro weigerde te tekenen.
Berlusconi legde zich niet bij de weigering neer. „De beslissing over de kwaliteit en de urgentie van een wetsdecreet betreft de regering, niet een ander orgaan”, zei hij. Om acht uur gisteravond kwam zijn regeringsploeg weer in Rome bijeen. Ditmaal werd een wetstekst geschreven van in totaal 48 woorden, die volgens het dagblad La Repubblica in tien minuten was opgesteld.
Maandag moet die wet in de Senaat worden besproken en als het aan Berlusconi ligt daar worden goedgekeurd. Ook het Huis van Afgevaardigden zal zich erover moeten uitspreken. Berlusconi streeft ernaar dat over een paar dagen in het ziekenhuis in Udine kan worden ingegrepen. „Het is mogelijk om twee of drie dagen zonder drinken te leven, dus Eluana zou moeten kunnen overleven.”
In het parlement hebben de regeringspartijen een comfortabele meerderheid. Als beide Kamers de wetstekst aannemen is de landspresident verplicht te tekenen.
Het Vaticaan steunt Berlusconi’s actie openlijk. „Het is het enige wat men kan doen om een leven te redden en euthanasie in Italië via een omweg te voorkomen”, zei Renato Martino, hoofd van de Pauselijke Raad voor Gerechtigheid en Vrede.
Voor Palazzo Chigi, het kantoor van Berlusconi in Rome, werd gisteravond betoogd tegen de spoedwet. Voor vandaag zijn nieuwe betogingen gepland in de hoofdstad, maar ook in Milaan, Turijn, Genua, Venetië en andere grote Italiaanse steden.
Bij de betogingen gaat het niet alleen om euthanasie, maar ook om het recht van het staatshoofd om decreten van de regering tegen te houden die in strijd zijn met de grondwet.
Berlusconi dreigde na de weigering van Napolitano met een grondwetswijziging waardoor de regering ook zonder handtekening van het staatshoofd decreten zou kunnen uitvaardigen. Intellectuelen als de schrijver Umberto Eco hebben hun solidariteit met Napolitano betuigd.
Eco zou vandaag spreken op de betoging in Milaan.
Voor zover bekend is niet eerder in de parlementaire geschiedenis van Italië een dergelijke crisis uitgebroken. Het land is sinds 1946 een parlementaire democratie onder aanvoering van een president.
Een decreet is een instrument waarvan de Italiaanse regering -zowel van links als rechts- veelvuldig gebruikt maakt. Volgens artikel 77 van de Italiaanse grondwet kan de ministerraad een wet bij decreet doorvoeren. Voor zijn rechtsgeldigheid is de handtekening van de president van de Italiaanse Republiek, de hoogste gezagsdrager van het land, nodig. Een decreet gaat onmiddellijk in zodra dat gepubliceerd is in de Gazzetta Ufficiale, en heeft zestig dagen geldingskracht. Als het decreet tot die tijd niet omgezet is in een wet, vervalt het.
