20-12-2011 10:50
| Van onze correspondent
CAÏRO – De Egyptenaren zijn geschokt door de beelden van een jonge vrouwelijke demonstrant die, half ontbloot, wordt geslagen door mannen van de militaire politie. Deze foto is de hele wereld over gegaan.
Het is een beeld dat ongekend is in Egypte, waar de mensen toch vooral bekendstaan om hun vreedzame karakter. Het roept de vraag op hoe normaal gesproken vreedzame mensen ertoe kunnen komen zo veel bruut geweld kunnen gebruiken tegen hun medeburgers.
Deze en andere gruwelijke beelden zijn te zien in tientallen filmpjes op internet. Bij het escalerende geweld tijdens de confrontaties tussen demonstranten en het Egyptische leger zijn tot nu toe dertien doden gevallen en enkele honderden gewonden.
„Het zijn de grootste schendingen van de mensenrechten sinds de Britse overheersing van Egypte”, aldus de Midden-Oostenkenner Monique Samuel. „De hand die je slaat, is ook de hand die je beschermt. Niemand controleert het leger.”
Tijdens het bewind van oud-president Mubarak bleef dit soort geweld beperkt tot de gebouwen van de Veiligheidsdienst en politiebureaus. Nu zie je op de televisie hoe de militaire politie demonstranten met grof geweld molesteert. Het geweld wordt door de junta gezien als noodzakelijk tegen, wat hij noemt, staatsgevaarlijke elementen. Daarmee doelen zij dan vooral op de jonge Egyptische activisten. Zij gebruiken hun antijeugdretoriek om de publieke opinie te mobiliseren. En dan zijn blijkbaar alle middelen gerechtvaardigd.
Het zijn dezelfde argumenten die Mubarak in zijn laatste toespraken voor zijn afzetting in februari gebruikte. Ook hij probeerde de Egyptische revolutionairen af te schilderen als vijanden van de staat die Egypte probeerden te storten in chaos en instabiliteit. Diezelfde frasen worden nu door premier Ganzuri gebruikt tegen de demonstranten. Hij noemde de demonstranten vijanden van Egypte en van de revolutie, en criminelen die een bedreiging vormen voor de nationale veiligheid. Daarom is het goed en gerechtvaardigd om deze dreiging met alle middelen onderdrukken.
De Egyptische samenleving kent een eeuwenoude hiërarchische geschiedenis van farao’s, koningen, sultans en pasja’s, die allen werden beschouwd als superieur aan de rest van de samenleving. Deze mensen worden door de Egyptenaren van oudsher aangeduid als al-Keen (de groten) of al-Syad (de meesters). Daardoor hebben veel Egyptenaren nog steeds het idee dat dergelijke ‘meesters’ een speciale positie genieten. En als deze meesters vertellen dat je moet martelen, dan doe je dat.
Maar welke soldaat gebruikt en nu zo veel geweld tegen zijn eigen bevolking? Een van de redenen is dat de soldaten zwaar te lijden hebben in het leger. Ze krijgen lage salarissen en zien hun gezinnen soms maanden niet. Daardoor reageren ze hun woede en frustraties af op de demonstranten. Een eenvoudige soldaat heeft het gevoel dat het zijn vaderlandslievende plicht is om secularisatie en communistische elementen, of erger nog de ”kufr” (ketterij), uit ongehoorzame demonstranten te slaan. Zo wordt een betoger van iedere menselijkheid ontdaan. Als gevolg hiervan zijn demonstranten niet meer dan insecten die verdelgd moeten worden.
Verkiezingswinst
Ondertussen zwijgt de internationale gemeenschap in alle talen. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Hillary Clinton, riep de Egyptische leiders wel op een einde te maken aan het geweld tegen vreedzame burgers, maar daar bleef het dan ook bij. In Egypte neemt de afkeer van het leger met de dag toe, maar daardoor ook de chaos.
De nog lopende verkiezingen in Egypte maken de tegenstellingen in het land nog groter. De voor velen onverwacht grote verkiezingswinst van de salafisten veroorzaakte een grote schok. Samen met de moslimbroeders krijgen ze nu de overgrote meerderheid in het parlement. En met de verkiezingsrondes op het platteland van Egypte voor de boeg, zal die meerderheid waarschijnlijk nog groter uitvallen. Het leger maakt dankbaar gebruik van deze verwarring, door zijn eigen positie met alle middelen te handhaven.
