Volgens de Algemene wet gelijke behandeling (AWGB) uit 1994 mag het weigeren van een sollicitant niet vanwege het enkele feit dat iemand homoseksueel is. Draagt de betrokken persoon die geaardheid ook openlijk uit, dan ligt het anders, zo kwam destijds als compromis uit de bus. Brussel heeft moeite met de uitzonderingen die Nederland hanteert en dreigt bij het uitblijven van wijzigingen de zaak aanhangig te maken bij het in Luxemburg gevestigde Europese Hof van Justitie. In 1997 gaven de EU-regeringsleiders de Unie opdracht discriminatie te bestrijden. Dat resulteerde in 2000 in de vaststelling van een richtlijn over gelijke behandeling in arbeid en beroep. Die verbiedt bij het werven van personeel afwijzing op grond van godsdienst of overtuiging, leeftijd, handicap en seksuele geaardheid.
Inmiddels beschikken alle 27 EU-landen over eigen spelregels die voorzien in uitvoering van het beleid op dit terrein. Europees commissaris Spidla (Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Gelijke Kansen) constateerde deze week echter dat de bepalingen in diverse lidstaten niet volledig voldoen aan de in gemeenschappelijk verband uitgevaardigde voorschriften. „In sommige gevallen moet de wetgeving nog worden verbeterd om de beoogde rechten in de praktijk te kunnen toepassen”, meent de Tsjech.
Nederland heeft de richtlijn naar nationaal niveau vertaald door middel van aanpassingen in de AWGB. De Europese Commissie bericht dat zij het uiteindelijke resultaat voor zover het betreft de regeling voor kerken en religieuze organisaties, niet correct acht. Het ministerie van Sociale Zaken wil niets over de zaak zeggen.
Beleidsmedewerker mevrouw W. Ruygrok van E-Quality, het kenniscentrum voor emancipatie, gezin en diversiteit, concludeert dat het geschil op niets anders betrekking kan hebben dan op wat wordt aangeduid als de ”enkele feitconstructie”. „Brussel staat wel uitzonderingen toe, maar blijkbaar vindt ze deze te ver gaan”, aldus Ruygrok.
Het college van voorzitter Barroso is gestart met een zogeheten inbreukprocedure. In dat kader stuurde zij Nederland afgelopen donderdag een schriftelijke aanmaning ofwel een „met redenen omkleed advies.” De regering krijgt twee maanden de tijd om te reageren. Daarna zal de Commissie de kwestie eventueel doorsluizen naar het Europese Hof van Justitie, de Europese rechter. Die kan zo nodig een boete opleggen.
