Wat de nieuwe Australische premier Kevin Rudd begin deze maand overkwam, daar kan menig collega slechts van dromen. Nog geen week na zijn aantreden, bracht hij de wereldpers in beweging: Australië tekent Kyotoprotocol. Dat is geen enkele regering ontgaan.
Met die ondertekening verplicht nu ook Australië zich, zoals de meeste andere industrielanden, de uitstoot van het broeikasgas kooldioxide te beperken. Het land ”down under” mag dan dunbevolkt zijn, wat de uitstoot van broeikasgassen per hoofd van de bevolking betreft doet het niet onder voor koploper de Verenigde Staten. Precies daarom zien politici die ondertekening als een krachtig signaal voor alle andere industrielanden, inclusief de VS.
Toch is het nog maar de vraag of de vergaderende delegaties op Bali blij moeten zijn met de Australische inbreng. In de eerste week van de twee weken durende conferentie zette Australië krachtig in. Rudd wil niet alleen dat weigeraar VS nu ook tekent, maar verwacht van andere industrielanden dat ze voor de periode na 2012 de uitstoot van broeikasgassen veel sterker beperken dan voor dat jaar. Op Bali moeten eind deze week de eerste afspraken voor de periode 2012-2020 worden gemaakt en vriend en vijand zijn het er over eens -behalve een enthousiast Australië, zo lijkt - dat daar het noemen van harde cijfers helemaal niet bij past.
Een rondje om de wereld laat dat zien.
De Verenigde Staten
De Amerikanen zitten niet te wachten op harde verplichtingen, uitgedrukt in cijfers, voor wat betreft de beperking van de uitstoot van het broeikasgas kooldioxide. Maak de delegatie van president Bush dan ook niet kwaad met verplichtende cijfers en probeer hoe dan ook de Amerikanen binnenboord te halen. Dat is voor veel deelnemers op Bali het maximaal haalbare, en het slagen daarvan zou tegelijk een succes van wereldformaat zijn; iets wat de ondertekening van Australië ver zou overstijgen.
De Europese Unie
Europa hoeft door Australië niet overtuigd te worden. Per slot van rekening gaf het eerste werelddeel het voorbeeld aan het tweede. De Europese Unie ging destijds met een doelstelling van niet minder dan 15 procent reductie naar Kyoto. Daar is uiteindelijke afgesproken dat industrielanden in 2012 gemiddeld goed 5 procent onder de uitstoot van 1990 moeten zitten, maar Europa gaat, zo is de verwachting, die doelstelling wel halen en het is in voor zwaardere verplichtingen in de komende periode.
De volksrepubliek China
Hou China, als ontwikkelingsland, geen enkel verplichtend cijfer voor, dient de Australische premier te bedenken. Toegegeven: China is een tijdbom op broeikasgebied. Het cijfer per hoofd ligt nu nog extreem laag, maar het feit dat het land meer dan 1 miljard hoofden telt, gevoegd bij de krachtig economische groei, voorspelt weinig goeds. Als de meeste Chinezen over enkele decennia, net als de meeste Amerikanen, allemaal een auto hebben, verbleekt de uitstoot van de VS bij die van China. Maar China zal zich als ontwikkelingsland niets laten gezeggen.
India
Voor India geldt geen ander verhaal dan voor China. De uitstoot per hoofd van de bevolking ligt nog zeker de helft lager dan die van China, maar ook de Indiase economie zit in de lift. Tegelijkertijd zal de delegatie uit New Delhi redeneren dat industrielanden voorlopig beter naar zichzelf kunnen kijken. De westerse landen hebben met hun economische groei het broeikasprobleem veroorzaakt, laat die het dan ook oplossen, zo redeneert India. Alleen met zachte hand en moderne technieken als ontwikkelingshulp valt hier wat te bereiken.
Bali
De wereld overziend, is er daarom al veel gewonnen als deze week in Bali voorlopige afspraken worden gemaakt waarbij, voorzichtig geformuleerd, niet is uitgesloten dat ook ontwikkelingslanden met behulp van rijke industrielanden overwegen in de toekomst de uitstoot van kooldioxide te beperken. Dat kan door bijvoorbeeld de derde wereld de helpende hand te bieden bij het ontwikkelen van energiezuinige technologieën; niemand wil dat China al zijn steenkool gaat verstoken en dat India voor iedereen elektriciteit gaat produceren op de manier waarop Oostbloklanden dat lang deden.
Met die voorzichtige insteek zijn onderhandelaars vorige week op Bali gestart: laat er voorlopige afspraken met alle van belang zijnde partijen komen zodat die op de al geplande klimaattoppen van Polen (2008) en Denemarken (2009) tot een waardige opvolger van Kyoto na 2012 kunnen leiden.
Australië kan, nu het voor het eerst serieus meedoet, zijn mond maar beter niet voorbij praten.
