Annan reageerde donderdagavond op de suggestie van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Condoleezza Rice, dat Iran en Syrië de woede over de cartoons opzettelijk aanwakkeren.
Annan zei dat hij geen bewijs heeft voor de beschuldigingen van Rice. Hij voegde eraan toe dat de internationale gemeenschap „alle mogelijke stappen moet nemen om de situatie te kalmeren.” Annan hekelde de media die de cartoons over de profeet Mohammed nog altijd plaatsen. „Het is ongevoelig. Het is aanstootgevend. De media zouden geen olie op het vuur moeten gooien.”
Tweede Kamerlid Ayaan Hirsi Ali heeft donderdag in Berlijn de loftrompet gestoken over de Europese dagbladen die omstreden spotprenten over de islamitische profeet Mohammed hebben afgedrukt. Ze prees ook de Deense premier Anders Fogh Rasmussen, die de druk vanuit de moslimwereld om de persvrijheid te beknotten weerstaat. „Ik zou willen dat onze premier zo veel lef had”, zei ze over minister-president Balkenende.
„Ik ben hier om het recht om te beledigen binnen de grenzen van de wet te verdedigen”, zei Hirsi Ali aan het begin van haar persconferentie in de Duitse hoofdstad. Ze zei dat het „noodzakelijk en belangrijk” is om de islam en de leer van Mohammed te bekritiseren.
„Veel moslims zijn vredelievende mensen. Niet allen zijn fanatici. Wat mij betreft hebben ze alle recht om trouw te zijn aan hun overtuigingen. Maar binnen de islam bestaat een radicale islamistische beweging die democratische vrijheid afwijst en haar wil vernietigen”, aldus de in Somalië geboren en van oorsprong islamitische politica.
Hirsi Ali vindt dat de Europese Unie Deense bedrijven die getroffen zijn door een boycot vanuit de islamitische wereld, financieel moet compenseren. „Vrijheid is niet goedkoop. Het is de moeite waard een paar miljoen euro te betalen om het vrije woord te verdedigen”, aldus Hirsi Ali. Ze haalde ook fel uit naar dagbladen die de cartoons uit angst niet hebben geplaatst, en naar politici die de publicatie ervan hebben veroordeeld.
Hirsi Ali zei dat moslims niet van mensen uit andere culturen kunnen verlangen dat zij zich houden aan de wetten van de islam, die het maken van afbeeldingen van Mohammed verbieden. „Dat is geen verzoek tot respect maar een verzoek tot onderwerping” zei ze. Ze benadrukte dat de islamitische profeet goede dingen heeft gezegd en gedaan, maar dat hij ook respectloos en ongevoelig was jegens hen die het met hem oneens waren.
Premier Balkenende zei donderdag in een nieuwjaarstoespraak tot het Landelijk Overleg Minderheden (LOM) het „enorm te waarderen” dat er in ons land niet gewelddadig is gereageerd op de cartoons in een Deense krant en dat „we in Nederland onze kalmte weten te bewaren.” Hij sprak „groot respect” uit voor „leiders van organisaties en vertegenwoordigers van religies.”
Zij „stellen zich verantwoordelijk op”, aldus Balkenende, om eraan toe te voegen: „We laten ons niet gek maken. We kiezen in Nederland samen de vreedzame weg. De weg van gesprek en van -zo nodig- vreedzaam protest. En in laatste instantie de weg van de rechter. Zo hoort het.”
Balkenende zei ook, dat het kabinet meewerkt aan de oprichting van een Huis voor de Culturele Dialoog. „Kennis van culturele verschillen kan ons helpen onbegrip en misverstanden te overwinnen”, aldus de minister-president. Het Huis voor de Culturele Dialoog moet als ontmoetingsplaats voor verschillende culturen daaraan een bijdrage leveren.
Minister Verdonk (Integratie) zei in haar toespraak dat zij belang hecht aan vrouwen, jongeren en onafhankelijke sleutelfiguren in de besturen van de acht samenwerkingsverbanden van het LOM. Zij is niet alleen van plan om de zittingsduur van die besturen te binden aan een termijn, maar ook om die besturen te verplichten zetels te reserveren voor vrouwen en jongeren.
In Egypte hebben de autoriteiten de verkoop verboden van de uitgaven van de Duitse weekbladen Der Spiegel en Focus van deze week. Reden is dat beide tijdschriften een aantal van de cartoons hebben geplaatst, aldus het Egyptische staatspersbureau MENA donderdag.
In Maleisië kondigde de regering vrijdag strenge wetgeving tegen de verspreiding van de spotprenten af, kort na het sluiten van een krant die enkele cartoons had afgedrukt. „Het is met onmiddellijke ingang verboden spotprenten die de publieke harmonie en openbare veiligheid bedreigen (...) te importeren, te produceren, te circuleren, te distribueren of (zelfs) te bezitten”, aldus de Maleisische autoriteiten in een verklaring.
In de Palestijnse gebieden riep de militante beweging Hamas, die in januari met overmacht de Palestijnse verkiezingen won, op tot kalmte. Hamas-kopstuk Khaled Meshaal zei donderdagavond dat zijn partij bereid is een rol te spelen bij het kalmeren van de gemoederen tussen de islamitische wereld en westerse landen. Meshaal stelde wel de voorwaarde dat het Westen zich inspant om te helpen voorkomen dat moslims in hun gevoelens worden gekwetst.
