Baggeraar Boskalis bestaat honderd jaar. De lokale Sliedrechtse baggeraars Bos en Kalis schopten het tot wereldtopper. De koningin komt het feest luister bijzetten.
De eerste stenen zijn gelost. Ze komen uit het Noorse Bremanger, 200 kilometer ten noorden van Bergen. De komende twee jaar arriveert elke twee weken een schip met een slordige 90.000 ton natuursteen. In totaal is 5 miljoen ton nieuwe steen nodig. Nog eens 2 miljoen ton steen van de bestaande zeewering van de Maasvlakte wordt hergebruikt.
Het is een vreemde gewaarwording; het uiterste puntje van Nederland is straks niet meer het uiterste puntje. Enorme baggerschepen spuiten zand op voor de Tweede Maasvlakte. Nieuw land. De Noorse stenen zijn nodig voor de nieuwe zeewering.
Aannemerscombinatie PUMA (Projectorganisatie Uitbreiding Maasvlakte), waarin de Nederlandse baggeraars Van Oord en Boskalis gebroederlijk samenwerken, bouwde voor de stenen een speciale afmeerlocatie aan de westkant van de Yangtzehaven op de bestaande Maasvlakte. De bulkcarriers met stenen meren hier af aan palen en vervolgens wordt in 36 uur de lading breuksteen van 90.000 ton gelost via een transportband.
Terwijl het schip een nieuwe lading stenen haalt, gaat de breuksteen in de Yangtzehaven met grote dumpers naar een zeefinstallatie. Het opslagterrein ligt ongeveer 1,5 kilometer van de plek waar vanaf dit voorjaar de harde zeewering van Maasvlakte 2 wordt aangelegd.
Maasvlakte 2 is voor de baggeraars Van Oord en Boskalis veel meer dan een visitekaartje. Het nieuwe land komt zo’n beetje in de achtertuin van hun hoofdkantoren. Tot 2013 gaat het in de eerste fase van Maasvlakte 2 om 700 hectare nieuw haventerrein.
Niet voor niets zetten de baggeraars het beste materieel in. Zoals de 203 meter lange Vox Máxima van Van Oord, de grootste ooit in Nederland gebouwde sleephopperzuiger met een beuninhoud van 31.200 kubieke meter. Ook wereldwijd hoort het schip tot de grootste in zijn soort.
De tewaterlating, vorig jaar april in Kinderdijk door prinses Máxima, was een behoorlijk spektakel: het schip is 31 meter breed, terwijl de helling van IHC Merwede 32 meter breed is. De tewaterlating ging maar net goed: het schip kwam aan de overkant van de rivier op slechts enkele meters van de kade tot stilstand.
Concurrent Boskalis overklast de ceremonie door op dezelfde werf niet een prinses maar de koningin uit te nodigen. Volgende week woensdag komt Hare Majesteit naar de IHC Merwedewerf in Kinderdijk om de sleephopperzuiger Willem van Oranje te water te laten. Het schip heeft een lengte van 137 meter, een breedte van 28 meter en een laadruim van 12.000 kubieke meter.
Willem van Oranje komt eind dit jaar in de vaart en wordt wereldwijd ingezet op grote waterbouwkundige projecten. De koninklijke ceremonie op de tiende in Kinderdijk is de aftrap van het 100-jarig jubileum van Koninklijke Boskalis Westminster NV.
In het rivierdorp Sliedrecht, de bakermat van de Nederlandse baggerindustrie, startten enkele families in 1910 een nieuwe baggeronderneming: de Fa. Kraaijeveld en Van Noordenne. Na de Eerste Wereldoorlog gaven de Zuiderzeewerken een impuls aan de hele baggerindustrie. Een mijlpaal in de historische strijd tegen de zee.
In de jaren dertig werd de naam NV Baggermaatschappij Bos & Kalis aangenomen, de namen van de oprichters. Daarna ging het snel. Met de oprichting van Westminster Dredging Company Ltd in het Verenigd Koninkrijk werd de stap naar het buitenland gezet. Boskalis is hierdoor betrokken bij grote landaanwinningsprojecten in West-Afrika. En in de jaren vijftig voeren beide aannemers werken uit in Australië, Canada, het Midden-Oosten en op andere plekken in de wereld.
Intussen raakte Boskalis ook betrokken bij de Deltawerken in Nederland, als gevolg van de watersnoodramp in 1953. De omvang van dit grootschalige werk was enorm, vooral de bouw van een gigantische stormvloedkering in de Oosterschelde. Boskalis ontwikkelde bij dit werk complexe technieken, waarnaar de vraag wereldwijd toenam.
In het midden van de jaren tachtig balanceerde Boskalis op het randje van een faillissement. Voor grote in Argentinië verrichte werkzaamheden bleef betaling uit. De activiteiten aan dit Cogasco-project hadden geen exportkredietverzekering. De koers van het aandeel Boskalis daalde sterk.
Boskalis zag zich genoodzaakt zich te concentreren op zijn kernactiviteit: baggeren. Verschillende bedrijven in de baggerwereld werden overgenomen.
In honderd jaar is het baggeren drastisch veranderd en veel complexer en geavanceerder geworden. In 1910 had Boskalis voor die tijd een grote vloot: drie emmerbaggermolens, een win- en profielzuiger, een jakobsladder, twee onderlossers, twee huisboten en tien bakken.
De eerste dieselelektrische emmerbaggermolen kwam in 1948. Enkele jaren later bracht Boskalis met de sleephopperzuiger James 47 het baggeren met sleephopperzuigers naar Europa. Een sleephopperzuiger is een schip dat met enorme pompen zand, klei, slib en grind van de zeebodem kan opzuigen en transporteren. Op de plek van bestemming wordt het zand door ”rainbowing” geloosd.
Anno 2010 bestaat de vloot van Boskalis uit 300 schepen en werken er 10.000 mensen bij het bedrijf. Boskalis is actief in vijftig landen, verspreid over vijf continenten.
Voor Boskalis was 2008 een absoluut recordjaar. Op een omzet van 2,1 miljard euro werd een winst van 235 miljoen euro geboekt. Over de eerste helft van 2009 boekte Boskalis een winst van 102 miljoen euro, bij een omzet van bijna 989 miljoen euro. De cijfers over heel 2009 komen later dit voorjaar. Daarin zal duidelijk worden dat Boskalis net als andere baggeraars is getroffen door het afblazen van de bouw van de Palmeilanden in de Perzische Golf bij Dubai.
Zwarte bladzijde in de historie van het bedrijf is 30 november 2006. De kleine sleephopperzuiger Nautilus kapseisde plotseling tijdens zandzuigwerkzaamheden bij de haven van Pointe Noire in Congo. Het schip maakte eerst 45 graden slagzij, bleef enige tijd hangen en ging toen plotseling om.
Het schip kwam ondersteboven op de zeebodem terecht. Er waren vijftien bemanningsleden aan boord en twee Congolese inspecteurs die toezicht hielden bij het baggeren en storten. De ramp kostte het leven aan de Nederlandse eerste stuurman Plug, pijpenman Loquinario en een Congolese opzichter.
Na onderzoek concludeerde de Raad voor de Scheepvaart in 2008 dat Boskalis zijn schepen zwaarder zou beladen dan is toegestaan om zo vaartochten en brandstof te besparen.
Boskalistopman Peter Berdowski bestreed dat er bij het bedrijf een loopje met de veiligheidsnormen werd genomen en er sprake zou zijn van een gedoogbeleid voor het overbeladen van baggerschepen. „De veiligheid van onze mensen staat voorop.” Toch riep het bedrijf na de uitspraak van de raad alle kapiteins van de baggerschepen op om toe te zien op de belading.
Voor Berdowski –topman sinds 2006– krijgt het eeuwfeest nog meer glans als hij binnenkort Smit Internationale kan inlijven. Berdowski aast al langer op ”de parel van de Rotterdamse haven”, maar het sleepbedrijf hield steeds de boot af.
Eind vorig jaar bereikten de twee ondernemingen overeenstemming over de fusie, die in feite een overname is van Smit door Boskalis. De baggeraar, die 1,1 miljard euro voor het sleepbedrijf over heeft, zal het formele bod op de aandelen Smit naar verwachting in de tweede helft van februari uitbrengen. Als meer dan 75 procent van de aandelen is aangemeld, zal Boskalis het bod gestand doen.
Met de overname van de vloot van Smit wil het bedrijf uit Papendrecht definitief zijn naam als maritiem dienstverlener van wereldformaat vestigen.
