Mysteries rond Lucia de B. blijven

Hoe is dit in vredesnaam mogelijk? Die vraag stellen artsen in het Haagse Juliana Kinderziekenhuis op 4 september 2001. Ze breken zich het hoofd over het onverwachte overlijden van de vijf maanden oude baby Amber Zuiderwijk. Het ging juist zo goed met het zieke kindje. Ze mocht over een paar dagen weer naar huis.

De verdenking valt op verpleegkundige Lucia de B. Zij had dienst toen het kindje overleed.

Na de dood van Amber wordt onderzoek ingesteld naar de handel en wandel van Lucia de B. Resultaat van dat speurwerk zou zijn dat de verpleegkundige opvallend vaak aanwezig was bij tijdens het overlijden van zieke baby’s en bejaarden. Telkens treedt de dood in als Lucia de B. alleen is met de patiënten. Geen enkele getuige kan dus uit eigen waarneming verklaren over de kennelijke moordacties van de verpleegkundige.

In het lichaam van baby Amber wordt het hartmiddel digoxine aangetroffen. Tot in hoger beroep gaan de rechters ervan uit dat de verpleegkundige bewust een dodelijke hoeveelheid van die medicatie heeft toegediend. De vondst van de digoxine vormt een belangrijke pijler onder het bewijs tegen Lucia de B.

Grote vraag is echter: is het digoxinebewijs wel zo spijkerhard?

Opvallend genoeg veegt advocaat generaal mr. G. Knigge bij de Hoge Raad in zijn woensdag gepresenteerde rapport de vloer aan met het digoxinebewijs. De kans lijkt daarom groot dat de Hoge Raad binnenkort besluit dat de zaak tegen Lucia de B. moet worden heropend.

Magistraat Knigge rept over de visie van prof. J. Meulenbelt, hoofd van het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, dat deel uitmaakt van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), over de doodsoorzaak van baby Amber. Meulenbelt acht een natuurlijke doodsoorzaak (uitputting als gevolg van zuurstoftekort) het „meest waarschijnlijk.”

Uit de vondst van digoxine mag „niet de conclusie worden getrokken” dat de baby is overleden als gevolg van een acute digoxinevergiftiging, stelt Meulenbelt. Met andere woorden: het bewijs tegen Lucia de B. wankelt.

De zaak tegen Lucia de B. sleept al jaren. Na de Haagse rechtbank veroordeelt ook het gerechtshof in de hofstad de verpleegkundige in 2004 tot levenslange celstraf. In de optiek van de rechters is de vrouw een seriemoordenares van het meest geslepen soort. Ze wordt veroordeeld voor zeven moorden en drie pogingen daartoe.

Zelf heeft de verpleegkundige altijd stellig ontkend dat ze de moord op patiënten op haar geweten heeft. „Ik heb willen gillen van boosheid en verdriet”, verklaarde De B. aan het eind van de behandeling van haar zaak bij het gerechtshof in Den Haag. „Ik weet dat ik onschuldig ben. Ik ben niet verantwoordelijk voor de dood van patiënten. Ik was met hart en ziel verpleegkundige.”

Lucia de B. heeft de schijn tegen. Opvallend is bijvoorbeeld dat ze tijdens haar werkzaamheden als verpleegkundige de meest curieuze teksten aan haar dagboek toevertrouwde. „Ik heb een groot geheim. Niemand mag dat weten. Ik weet niet eens waarom ik het doe. Dit geheim gaat mijn graf in”, noteerde ze. Nog zoiets vreemds: in 1993 plaatste ze een overlijdensadvertentie van zichzelf in een krant.

Op de dag in 1997 dat de bejaarde vrouw Starrenburg in het Haagse Rode Kruisziekenhuis plotseling sterft, schrijft Lucia de B. in haar dagboek: „Wat zit ik toch raar in elkaar. Woensdag weer toegegeven aan mijn compulsie. Wat te denken van die dwangmatige handelingen van mij?” Lucia de B. had Starrenburg kort voor haar dood verzorgd.

Zelf bezweert De B. dat haar mysterieuze aantekeningen geen verband houden met het ombrengen van patiënten. De schrijfsels zouden betrekking hebben op haar voorliefde voor het leggen van tarotkaarten, waarmee de toekomst zou kunnen worden voorspeld.
Frappant is verder dat de verpleegkundige in boeken over seriemoorden allerlei passages onderstreepte, bijvoorbeeld gedeelten waar over seriemoordenaar wordt gesteld dat ze op beheerste wijze de schijn kunnen ophouden.

Over de zaak Lucia de B. is het laatste woord nog niet gezegd. Er wordt openlijk getwijfeld aan haar schuld. Statistici hebben kritiek op rekenmethoden. Een getuige deskundige meldde tijdens het proces dat de kans dat een gewone verpleegkundige juist dienst had tijdens het overlijden van de patiënten 1 op 342 miljoen was. Andere statistici bestrijden dat en houden het op een kans van 1 op 48 of zelfs 1 op 5.