APELDOORN – Burgemeester De Graaf van Apeldoorn voelt zich nauw betrokken bij het dodelijke drama van Koninginnedag. „We mogen hopen en bidden dat er niet nog meer dodelijke slachtoffers vallen.”
Het tragische verloop van de festiviteiten op 30 april vraagt op dit moment de maximale inzet van de burgemeester. Onverwacht moet hij als hoofd van de gemeente omschakelen, van feestelijkheden naar verantwoordelijkheden.
De Graaf bevindt zich op het moment van de aanslag in de open bus, naast koningin Beatrix. Net nadat het voertuig de bocht is omgedraaid, probeert een 38-jarige man uit Huissen de koninklijke gasten te rammen. „De bus gaf gas en reed snel weg.”
Vanaf dat ogenblik kent de burgemeester geen moment rust meer. De Graaf wordt geleefd door de gebeurtenissen, waarbij tot nu toe zeven doden zijn te betreuren. Het commandocentrum vereist zijn aanwezigheid, slachtoffers vragen zijn betrokkenheid, media verlangen zijn openheid.
„Ik moet je zeggen dat je emotioneel wordt geraakt als je de ochtend na Koninginnedag wakker wordt en de foto’s van het drama pagina na pagina op je laat inwerken. Langzaam dringt tot mijn bewustzijn door wat de impact van de gebeurtenissen is. Ik voel me er op dit moment dan ook emotioneler bij betrokken dan de eerste dag, direct na het gebeuren.”
De burgemeester constateert dat er in Apeldoorn een gevoel van „verslagenheid” heerst. „Je merkt dat het mensen in de stad bezighoudt.” In het college overheerst dezelfde verslagenheid, verzekert de burgemeester. Het gemeentebestuur leeft mee met de direct betrokkenen. Tot gistermiddag heeft De Graaf zich echter geen tijd gegund hen op te zoeken. Hij kent zijn plaats. „Ze zitten op dit moment echt niet te wachten op de burgemeester.” Later op de dag zou hij een eerste bezoekje afleggen.
De burgemeester spreekt met „buitengewoon veel respect” over de inzet van hulpverleners, ambulancepersoneel, EHBO’ers, Rode Kruismedewerkers, politie en brandweer. „En natuurlijk van omstanders die direct na het incident te hulp schoten”, haast hij zich te zeggen. „Er is ongelooflijk snel hulp verleend. Van alle kanten kwam men aanrennen.”
Het overlijden van de verdachte van de aanslag op de koninklijke familie maakt het niet eenvoudiger het motief van de dader te achterhalen. „Het lastige is dat de zaak niet meer is te reconstrueren. De onzekerheid over de exacte toedracht blijft. Het laatste stukje van de puzzel blijft ontbreken.”
De dodemansrit heeft alle betrokkenen overvallen. „Je gaat er niet van uit dat iemand dwars door mensenmassa’s en rijen hekken heen rijdt”, stelt de burgemeester. De draaiboeken voor de beveiliging op Koninginnedag vermelden niets over wegafscheidingen met betonblokken. „Het is geen Kamp Holland.”
Op veel plaatsen zijn de Koninginnedagfestiviteiten na de aanslag afgebroken. Op enkele plaatsen zijn de feesten echter onverminderd doorgegaan. „Ik had dat liever anders gezien”, zegt De Graaf. „Ik vind dat we piëteit moeten betrachten richting de dodelijke slachtoffers, maar nog meer naar de zwaargewonden.” De Graaf hoopt dat toekomstige Koninginnedagen in een ongedwongen sfeer kunnen blijven plaatsvinden. „Het is niet te hopen dat het nodig is een soort Kamp Holland in te richten. Maar geloof me, daar zullen nog heel wat discussies overheen gaan.” De burgemeester weet nog niet hoe Koninginnedag volgend jaar in Apeldoorn moet worden gevierd, zegt hij tijdens een persconferentie tegen een journalist. „Vindt u het erg dat ik daar nog niet over heb nagedacht?”
