Dat zei dr. P. van de Kamp, docent pastoraat aan de gereformeerd vrijgemaakte Theologische Universiteit van Kampen, zaterdag tijdens een congres op initiatief van de gereformeerde oudervereniging Dit Koningskind in samenwerking met de gereformeerde (jeugd)hulpinstellingen Eleos en SGJ. Deze bijeenkomst was gewijd aan het thema ”Geloof en autisme”.
Mensen met autisme hebben problemen met sociale contacten. Het is een „niet-geautomatiseerde gerichtheid op de ander”, aldus Van de Kamp. Personen met een autistische stoornis krijgen de informatie gefragmenteerd binnen en moeten „puzzelen” om de informatie te verwerken, betoogde autismedeskundige Colette de Bruin.
Er zijn vooral vragen hoe dit puzzelen uitwerkt in de geloofsbeleving van mensen met autisme, stelde Van de Kamp. „Lezen zij de Bijbel ook gefragmenteerd? Zit de Bijbel als een gefragmenteerde bundel stripverhalen in hun hoofd? Is de Bijbel als liefdesverklaring van God ook gefragmenteerd?” Bovendien is een eenduidige aanpak niet gemakkelijk, omdat ook elke autist weer anders is, aldus de theoloog.
Eleosonderzoekster Gerdien Bouwman gaf een deelantwoord: „God heeft communicatiemogelijkheden die de beperkingen van het autisme overstijgen.” Uit het onderzoek dat zij met Marieke van der Maten deed, bleek dat er geen verschil is in geloofsbeleving tussen jongeren met en zonder autisme.
Van de Kamp zocht het antwoord in de vuistregel: Als je het anders doet dan anders, zeg het van tevoren. Toen hij voor de dienst wegens het overlijden van een gemeentelid een andere psalm liet zingen dan de eerder opgegeven psalm, raakte een jongetje met autisme volstrekt in paniek.
Ook bepleitte Van de Kamp het gebruik van ondubbelzinnige, concrete en heldere woorden. Dat ontlokte dagvoorzitter Tijs van den Brink de uitspraak: „Het is winst als mensen met autisme ervoor zouden zorgen dat predikanten beter gaan preken.” Wat hem op een applaus kwam te staan.
Concrete tips waren er ook. Van de Kamp deed de suggestie dat predikanten eens in de zes weken hun preken laten doorlichten door ouders van kinderen met autisme of een andere beperking. Hij raadde aan niet te veel metaforen, zoals ”Jezus is de Weg” of ”Christus is de Deur”, te gebruiken. Mensen met autisme vatten die letterlijk op. Voorbeelden werken meestal wel goed, omdat ze abstracte zaken visualiseren, aldus Van de Kamp.
De Bruin raadde de aanwezige ouders aan om hun kinderen met autisme toe te staan te tekenen tijdens de kerkdienst of hen op te laten schrijven wat zij niet begrijpen. Na de dienst kunnen de ouders de onderwerpen die de kinderen niet begrepen uitleggen. Ook raadde zij ouders en kerkelijk werkers aan bij mensen met autisme altijd door te vragen of zij hetzelfde bedoelen.
Ervaringsdeskundige Erwin Roos toonde zich een apert tegenstander van aparte kerkdiensten voor mensen met autisme. „Daarvoor verschillen deze mensen veel te sterk van elkaar.”
Directeur J. van Veelen van initiator Dit Koningskind stelde dat de samenwerking met Eleos en de SGJ „naar meer smaakt.” Ook kondigde hij aan dat zijn vereniging een campagne gaat beginnen ter bevordering van gelijke behandeling van mensen met een beperking in de kerk.
