30-04-2009 15:44
| W. G. Hulsman
APELDOORN – Het was een prachtige dag. Veel oranje, vrolijke mensen en een prachtig defilé. Het werd een zwarte dag. Apeldoorn, koninginnedag 2009: vijf doden, 12 gewonden.
Stralende zon, veel vlaggetjes. Om tien uur arriveert de koninklijke familie bij het Oranjepark. De koningin en prinses Margriet zijn er met hun gezinnen. Alleen prins Bernhard ontbreekt, hij is herstellend van een darmoperatie. De hoogzwangere prinses Aimée is er wel. „Toen ik het programma zag, viel me op dat we niet veel hoefden te lopen.”
De koningin loopt richting de muziekkoepel midden in het park. Links en rechts kleedjes met tweedehands spullen. Prins Maurits toont belangstelling voor een playstation. Een paar jonge vioolspelers krijgen een compliment van prinses Laurentien. Ook Apeldoorn heeft een vrijmarkt.
Grace, genade, staat er met grote letters op een stand. „Ik heb koningin Beatrix Gods zegen toegewenst en haar het allerbeste toegewenst. Vanuit mijn hart”, vertelt de dame achter de tafel bewogen. „Wat kun je haar beter toewensen? Tegen prins Willem-Alexander heb ik hetzelfde gezegd.”
Burgemeester De Graaf van Apeldoorn feliciteert de koningin en de jarige Pieter van Vollenhoven. „U wilt koninginnedag meevieren met ons, maar u zult het ons niet kwalijk nemen dat wij er toch een paar schepjes bovenop hebben gedaan. De koninklijke familie ligt ons na aan het hart als Apeldoorners.”
Het publiek moet nog wat loskomen. Geen Wilhelmus, geen ”Leve de koningin”, geen driewerf hoera. Pas als de koningin het podium verlaat zet het publiek het ”Oranje Boven” in.
Prins Maurits en prins Pieter-Christiaan vatten dat letterlijk op. Zij doen hun jasje uit en gaan over twee touwen boven het water naar de overkant. Ze zijn wel gezekerd. Nat kunnen ze niet worden.
Prins Willem-Alexander, prinses Máxima, oom Pieter en broer Constantijn steken met een waterfiets over. Het bootje ligt gevaarlijk diep.
Een Apeldoornse is ernstig teleurgesteld. Vanmorgen heel vroeg stond ze al achter de hekken te wachten. Alle leden van de koninklijke familie zijn gepasseerd, maar niemand staat met haar op de foto. „Ik heb echt wat te verwerken.” Dan veert ze op. Daar is prins Floris. „Floris, Floris, kom eens.” Het werkt. De camera klikt. Toch nog een goede koninginnedag.
Lea Lindner uit Barneveld scoort een hand van prinses Aimée en prinses Annette. „Het was heel leuk”, zegt de jonge Oranjefan die al uren staat te wachten.
De jarige Rozemarijn nodigt de koningin via een spandoek uit voor haar verjaardagsfeestje vanmiddag. De koningin komt niet, maar ze krijgt wel een hand en ook veel felicitaties van de andere leden van de familie.
Apeldoorn heeft ook een opleiding autotechniek. Dat is iets voor de mannen. Pieter-Christiaan –zelf een fervent autocoureur– neemt de uitdaging aan om aan een wedstrijdje bandenwisselen mee te doen. Tegenstander is zijn broer Maurits, die altijd in is voor actie. Hoe kan het ook anders, „PC” wint.
Bij de Grote Kerk van Apeldoorn spelen kinderen van een plaatselijke basisschool in het zand. De een is helemaal stil van de koninklijke aandacht, maar Mae Lentjes heeft haar mondje bij haar. Ze zegt tegen prins Máxima dat die mooie oorbellen inheeft. „Die heeft ze van mij gehad”, zegt prins Willem-Alexander lachend.
Voor de Grote Kerk zitten Apeldoorners die 100 jaar zijn op een rij. Zij hoeven niet op te staan voor de koningin. Ze kunnen het niet meer. De koningin heeft voor elk van hen een warm woord.
Met die begroeting stapt de koninklijke familie in de geschiedenis. Op de Loolaan ontmoet de koningin de eeuw van haar moeder. Gezeten in een open bus, rijdt zij het verleden tegemoet. In tegengestelde richting passeert de veldwachter op zijn fiets, de wagen van Vroom en Dreesmann met een paard ervoor, oudstrijders uit de Tweede Wereldoorlog, koetsen, verpleegsters uit de vooroorlogse tijd.
Het is een prachtige optocht. De lange, groene Loolaan leent zich er heel goed voor. Apeldoorn op zijn best. Koninginnedag op zijn mooist.
Langzaam rijdt de bus verder richting de naald bij het begin van het terrein van Paleis Het Loo. De jaren zestig passeren. Het publiek geniet mee.
Dan stopt het Oranjekleurige deel van de dag. Abrupt. De dag wordt gitzwart. Een zwarte auto boort zich door het publiek. Mensen vliegen door de lucht. Bloed, ernstig gewonden, doden. Paniek.
De koninklijke bus rijdt door. Een aangeslagen familie zakt terug op de stoelen. Beveiligers doen hun werk. Snel naar een veilige omgeving.
Het publiek dat verderop langs de route staat, snapt er niets van: de koningin zwaait niet, de prinsen en prinsessen kijken bedrukt. Tranen.
Die toeschouwers weten nog niet van het aangrijpende gebeuren. De geruchten dringen echter snel door. Verslagenheid. Burgemeester De Graaf gelast alle verdere festiviteiten af. Oranje is zwart geworden.
