Welke vrijheden kan een hondenfokkerij ontlenen aan Europese verdragen? Vraag het de advocaat van een hondenfokster die met haar Berner sennenpuppy’s al jaren haar buren tart.
Een idylle. Zo mag het plaatsje Surhuizum, gelegen in de provincie Friesland, rustig worden genoemd. Van kennissen krijgen Jan en Wilma, die er al dertig jaar wonen, wel eens de vraag of ze nooit uitgekeken raken op het landschap. Ze wijzen op de dwerggeitjes die in hun voortuin spelen én op de buren die ze inmiddels tot hun vriendenkring rekenen. Hun antwoord laat zich vervolgens raden: nee.
Dan breekt de dag aan waarop de naaste buren hun huis verkopen. Een nieuwe buurvrouw, afkomstig uit Canada, trekt in de woning. Ze is dol op Berner sennenhonden. Binnen een paar jaar ravotten er niet minder dan vijf langharige, zwart-roodbruin-witgevlekte viervoeters, ook nog eens gevolgd door een tiental puppy’s, in de tuin.
Als er potentiële kopers en andere dierenliefhebbers langskomen, laat de buurvrouw de honden liggen, springen, rennen, blaffen. In de verkoop doet het ras het goed. Voor de buurvrouw een reden om een professionele fokkerij te beginnen. Jan en Wilma houden zich groot, maar na een paar maanden wordt de overlast hen te gortig. Herhaaldelijk spreken beide echtelieden de Canadese aan op de geluidshinder, maar zonder resultaat.
Nadat ze tevergeefs hun beklag hebben gedaan bij de gemeente, neemt het stel zijn toevlucht tot een paardenmiddel. Ze besluiten hun verzoek: „Zou je de honden tot de orde willen roepen? Zij veroorzaken overlast” voor te programmeren op een bandje en op de tijden waarop het geblaf weer losbarst rond te bazuinen per megafoon. Op de honden heeft de noodkreet een averechtse werking. Dan grijpt de gemeente Achtkarspelen, waar Surhuizum onder valt, in.
Op 19 april 2007 bezorgt de post bij de buurvrouw een plattegrond van haar perceel. Met rood heeft een gemeenteambtenaar aangegeven welke delen van haar tuin op minder dan 50 meter afstand van de woning van haar buren zijn gelegen. Binnen dit gebied zijn honden taboe, in de resterende hoeken van de tuin mogen in het vervolg tussen 07.00 en 23.00 uur nog maximaal vijf honden tegelijk buiten zijn.
De Algemene Plaatselijke Verordening (APV) stelt onder andere dat het college dieren bij overlast van „bepaalde plaatsen” mag weren, verduidelijkt de gemeente. Een meting van een adviesbureau heeft uitgewezen dat de honden op het hoogtepunt van hun geblaf zo’n 75 decibel aan geluid produceren, waar ’s ochtends, ’s avonds en ’s nachts maximaal 70, 65 en 60 is toegestaan.
Hoewel de drie A4’tjes tellende brief staat als een huis vecht de Canadese het besluit van de gemeente tot twee keer toe aan, eerst bij de rechtbank Leeuwarden en vervolgens bij de Raad van State. Voornaamste, bij beide instanties geuite grief: het eenmalig uitgevoerde geluidsonderzoek is onvoldoende representatief. „Sluwe, met Jan en Wilma sympathiserende buren lieten tijdens de meting opzettelijk hun honden uit, om mijn Berner sennenhonden te provoceren. Daardoor blaften deze harder dan normaal en telde het geblaf van de buurhonden mee”, houdt de buurvrouw de leden van de Raad van State voor.
Haar advocaat, J. M. Hamming, gaat nog een stap verder. Door op basis van één meting de fundamentele vrijheden van een hondenfokster in te perken, handelde het college van Achtkarspelen regelrecht in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, betoogt de jurist. De oplossing? Er moet nóg een keer worden gemeten. Niet in de herfst, als de blafgeluiden door de lagere temperaturen verder dragen, maar in de lente of in de zomer én niet alleen ’s middags, maar ook ’s avonds en ’s nachts.
Rond de verbreding van een snelweg of aanverwant infrastructureel project wil een beroep op Europese regelgeving wel eens iets uithalen bij de Raad van State. In simpele kwesties als deze houden staatsraden het liever kort. Zo ook nu; de hondenfokster wordt gemaand zich iets socialer te gedragen. Tot opluchting van Jan en Wilma blijft de gemeentelijke aanwijzing in stand.
