„Familie dader heeft het zwaar”

Barendrecht weet dat het er bij familie diep inhakt als bijvoorbeeld een vader of een zoon een ernstig misdrijf pleegt. „Dat slaat in als een bom. Een daad als die van Karst T. veroorzaakt bij de familie een diepe wond, zeker nu de man zelf ook is overleden. De komende jaren zal de glans van het leven ervan af zijn bij de verwanten van de aanslagpleger.”

Met name als misdrijven onverwacht komen, is de schok voor familieleden heftig, weet Barendrecht. Gevangenenzorg Nederland biedt via het project ”De Luchtplaats” hulp aan ouders van gedetineerden.

„De eerste reactie is vaak: Dit kan niet waar zijn. Bijvoorbeeld: Mijn man kan geen zeden­delict hebben gepleegd. Daarna komen vragen als: Hoe heeft dit kunnen gebeuren? Waarom heb ik niks gemerkt? Familieleden komen in een loyaliteitsconflict. Ze willen de dader, maar ook slachtoffers niet laten vallen.”

Hoe stellen familieleden zich op tegenover het gezinslid dat een ernstig misdrijf heeft begaan?

„Zowel in Nederland als in het buitenland merk ik doorgaans dat familieleden contact blijven houden met de dader. Het is toch je eigen vlees en bloed. Zeker de moeder-kindband ligt teer, dat zie je in alle culturen. Ik heb wel eens een vader op televisie horen zeggen: „Mijn zoon is schuldig. Ik wil hem nooit meer zien.” Daar kijken wij van op. Het strookt niet met ons beeld. Het kan wel gebeuren dat bijvoorbeeld een moeder haar verslaafde zoon een tijdje niet meer wil zien, omdat ze het niet meer aankan hem wekelijks in de gevangenis te bezoeken. Zo’n stap zet een moeder dan meestal wel met een bloedend hart.”

Wat is uw advies aan ouders van misdadigers wat betreft gevangenisbezoek?

„Benut het wekelijkse bezoekuur. Laat iemand niet vallen. Dat zeg ik niet om een zoetsappig verhaal de wereld in te slingeren. Wij praten het delict niet goed en wijzen een dader op zijn verantwoordelijkheid.

Tegelijk willen we barmhartigheid betrachten. Ik zeg wel eens: Wij zijn er voor de ziel, de rechter is er voor de zaak.”

Schamen familieleden zich voor de daden van een crimineel in de gezinskring?

„Mensen lopen er niet mee te koop dat een familielid in detentie zit. Daar gaat de vlag niet voor in top. Zeker als het een zedendelict betreft, zit de schaamte diep. Niet voor niets worden in de gevangenis mensen die aan kleine kinderen en oude vrouwtjes zitten gezien als de laagste van de laagsten.”

Worden in kerkelijke kring familieleden van misdadigers met de nek aangekeken?

„Dat durf ik niet zo te zeggen. Eerder is er bij omstanders sprake van verlegenheid. Ik vond het heel mooi en evenwichtig dat de Apeldoornse ds. R. Visser vorige week in de Loolaankerk ook stilstond bij het leed van de familie van de dader. Zo’n benadering ligt in lijn met de christelijke traditie.

Wij van Gevangenenzorg geloven dat er herstel mogelijk is, ook voor familieleden van gedetineerden. Vrede is uiteindelijk alleen te vinden bij God.”