Nederland zoekt een nieuw jachtvliegtuig. Een delegatie van Tweede Kamerleden bezoekt deze week de VS om meer informatie te krijgen over de JSF. CU-kamerlid Voordewind houdt voor het RD een dagboek bij.
Samen met de collega’s van de defensiecommissie ben ik net aangekomen in Washington in de VS voor een vijfdaags werkbezoek aan het Congres, het ministerie van Defensie (Pentagon) en aan Lockheed Martin, de bouwer van de F-35 oftewel de JSF. Dit is de mogelijke opvolger van ons huidige jachtvliegtuig, de F-16. Die is aan vervanging toe.
We blijven twee dagen in Washington en dan vliegen we door naar Dallas, Texas, waar de fabriek van Lockheed Martin staat. We hopen hier meer te weten te komen over de prijs en de mogelijkheden van de JSF, inclusief het geluid. Het voelt dubbel om ons te oriënteren op de aankoop van een duur vliegtuig in tijden van economische crisis, maar het is een investering die zich over dertig jaar uitstrekt.
Op het vliegveld worden we bij de gate opgewacht door het hoofd van de militaire attaché van de ambassade, luitenant-kolonel Diepeveen. We zijn dan ook binnen enkele ogenblikken door de douane. Zelfs collega Knops van het CDA, normaal voor debatten goed voorbereid, komt er, als enige zonder visum, toch snel doorheen.
In de bus naar het hotel vraag ik de militair attaché waarom het kabinet al een besluit heeft kunnen nemen over de aankoop van twee JSF-testvliegtuigen terwijl we de prijs nog niet weten. Die wordt nog uitonderhandeld op dit moment, zegt hij. Rare volgorde, denk ik. Ook begrijp ik niet waarom we nu als Tweede Kamer al moeten besluiten over de aankoop van twee testtoestellen, terwijl Defensie pas volgend jaar het tweede toestel moet aanschaffen. Waarom niet als Kamer besluiten over één toestel per jaar? Lijkt me logischer in deze onzekere tijden.
Belangrijker is het debat voorafgaande aan de aankoop van de testvliegtuigen, namelijk over welk vliegtuig het moet worden: de Gripen NG of de JSF. Vorige week bezochten we Saab in Zweden en dat kwam met een verrassend scherp aanbod voor een vaste prijs voor het onderhoud van de Saab Gripen voor de komende dertig jaar. Hopelijk komt Lockheed ook met een vaste prijs voor het onderhoud.
We stappen uit in George Town, een studentenwijk in Engelse stijl. Niet ver van het Capitool, de Tweede Kamer van Amerika. De zon schijnt, maar het is wel koud, rond het vriespunt. Morgen spreken we de staatssecretaris van Defensie, John Young jr.
Dit is het eerste deel van een driedelige dagboekserie.
