03-09-2008 14:33
| gewijzigd 03-09-2008 14:45
| Jacob Hoekman
OOSTERHOUT - Paniek is nergens goed voor, maar zonder politieke moed houdt Nederland het niet droog. Voorzitter Veerman van de Deltacommissie is helder. Actie tegen het oprukkende water is vereist. En snel.
„Geld, tijd en kennis hebben we om de gevaren het hoofd te bieden. Nu de moed nog.” Oud-minister Veerman van Landbouw heeft zijn ei gelegd. Het advies waarmee Nederland droog moet blijven, ligt sinds vanmiddag bij premier Balkenende. Maar die mag er niet te lang op broeden, bezweert Veerman. „Er komt een zeespiegelstijging tot 1,30 meter op ons af. Wij zijn geen Al Gore-adepten, en ontwikkelingen voorbij het jaar 2100 vind ik wel heel erg koffiedik kijken, maar bepaalde basisbeslissingen moeten we nú nemen.”
Wat vindt u de kern van uw advies?
„Drie dingen zijn cruciaal. Herstel als eerste die waterkeringen die nu al onder de maat zijn. Accepteer vervolgens dat de nieuwe veiligheidsnormen overal met een factor 10 omhoog moeten. En zie de stijging van het water ten slotte niet primair als een bedreiging, maar als een kans om nieuwe dingen, bijvoorbeeld nieuwe woonvormen, tot stand te brengen.”
Betekent het verhogen van het veiligheidsniveau met factor 10 dat letterlijk alle keringen straks moeten worden aangepast?
„Ja, behalve dan waar geen waterstijging te verwachten is, zoals langs het Markermeer. Maar het hoeft niet allemaal onmiddellijk te gebeuren. Wel hebben we gezegd: We gaan nu niet eerst jaren studeren voordat er knopen worden doorgehakt. Op termijn moeten we inderdaad rekening houden met die factor 10. Laten we niet vergeten dat er nú al heel wezenlijke dingen niet op orde zijn. De kansen om te overlijden door een terroristische aanval, een ongeluk, een chemische ramp zijn bij elkaar opgeteld kleiner dan de kans om te verdrinken. Onze grootste luchthaven ligt een paar meter onder NAP, de Nachtwacht hangt een meter onder NAP. Een watersnood geeft een kolossale maatschappelijke ontreddering.”
Critici vinden dat uw commissie, door zo met nationale veiligheid te schermen, alle discussie smoort - terwijl er een voor sommigen winstgevend miljardenproject op tafel ligt.
„In de commissie zijn mensen aan het werk geweest op basis van hun persoonlijke integriteit, wie de belangen van de delta aan het hart gaan. Ik kan u verzekeren: persoonlijke belangen speelden daar niet. Laten we deze discussie toch alsjeblieft niet voeren, dat raakt de integriteit van de deelnemers. Vergeet bovendien niet dat iedereen met deze problematiek te maken krijgt. De wereld krijgt een zee leeg te drinken.”
De kust wordt als het aan u ligt van boven tot beneden versterkt?
„De volledige zandkust, van Cadzand tot Den Helder én het waddengebied, wordt verbreed. Wij adviseren een zeewaartse verbreding, ook al omdat de natuur dan helpt bij de aanmaak van nieuwe duinen.”
Een jaar geleden zei u tegen deze krant dat we niet alleen toekunnen met dijken verhogen. Eilanden voor de kust, verplaatsing van Schiphol - het is allemaal genoemd. Uw advies is uiteindelijk toch heel klassiek: simpelweg sterkere dijken en duinen.
„Laten we blij zijn dat er geen draconische maatregelen nodig zijn om onze veiligheid te waarborgen, en dat we de maatregelen die nodig zijn ook daadwerkelijk kunnen bekostigen. Bovendien kunnen we Nederland wel naar het oosten verplaatsen, maar dan krijgen we nóg meer mensen op een klein plekje, terwijl we ook de plicht hebben voor de achterblijvers te zorgen. Dat lost dus niets op.
Het blijkt dat eeuwenoude oplossingen nog steeds heel goed zijn. Overigens kunnen dijken wél met nieuwe methodes worden versterkt. Je kunt dan bijvoorbeeld denken aan staven die verticaal in de dijk geslagen worden waardoor ze aan de ondergrond worden vastgespijkerd. Een dijk is meer dan de hoop zand met een laagje basalt die hij vroeger was. Ook mag een dijk in sommige gevallen best overstromen. Er is maar één ding dat hij nooit mag doen: breken. Dat was de ramp van 1953.”
Net als na 1953 ligt ook nu de nadruk op veiligheid, terwijl veel Deltagebieden door de ingrepen te kampen hebben met milieuproblemen. Krijgen we straks een herhaling?
„Nee. In het rijksprogramma Ruimte voor de Rivier is goed nagedacht over de balans. Daar hebben we niet aan hoeven morrelen. En in de delta worden de oude problemen voor een deel zelfs opgelost door te kiezen voor een zouter Volkerak-Zoommeer en mogelijk een andere kering in de Oosterschelde. Dat zijn omstreden beslissingen, maar als je toch met oplossingen bezig bent, kun je beter direct maar een streep zetten onder sommige adviezen.”
