DEN HAAG – Het kabinet heeft vrijdag ingestemd met een verbod op gezichtsbedekkende kleding in het openbaar. Vijf vragen over dit „boerkaverbod.”
Geldt het verbod alleen voor een boerka?
Nee. Alle gezichtsbedekkende kleding is verboden, dus ook een bivakmuts en een integraalhelm – behalve vanzelfsprekend in situaties waarvoor bedekkende en beschermende kleding juist is ontwikkeld, zoals een helm in het verkeer. Maar het verbod is ontegenzeggelijk ingegeven door eerdere onrust rond de boerka en de islam.
Hoeveel vrouwen lopen er eigenlijk met zo’n boerka?
In Nederland heel weinig, naar schatting 100, misschien 200 vrouwen. Bovendien dragen zij meestal geen boerka –die een gaasje voor de ogen heeft– maar een nikab: een gezichtsbedekkende sluier die de ogen nog net vrijlaat.
Omdat het maar om zo weinig vrouwen gaat, spreken tegenstanders van het verbod over symboolpolitiek: de wet is een oplossing voor een probleem dat nauwelijks bestaat. Voor het kabinet is het echter een principekwestie. In een open samenleving moeten mensen elkaar kunnen zien.
Raakt een verbod aan de vrijheid van godsdienst?
Dat is de vraag. Veel moslims –tot de hoogste islamitische geestelijke in Egypte toe– ontkennen zelf op theologische gronden dat de boerka een voorgeschreven regel zou zijn. De draagsters zelf ervaren dat echter anders: ze zeggen zich in hun geweten aangetast te voelen door een verbod.
Wat zegt de Koran?
De Koran is niet expliciet over gezichtsbedekking. Het dichtstbij komt soera 24:31: „En zeg tegen de gelovige vrouwen, dat zij hun ogen neerslaan en hun kuisheid bewaken, en hun sieraad niet tonen, behalve wat daarvan zichtbaar is.”
Deze tekst wordt in de traditie van islamitische schriftgeleerden, de zogeheten oelama, echter niet eenduidig uitgelegd. Wat is het sieraad van de vrouw? En wat bedoelt de tekst met de nogal mistige formulering „behalve wat daarvan zichtbaar is”?
In soera 33:59 staat daarnaast nog een tekst over verhullende overkleding. Mohammed raadt die aan, opmerkelijk genoeg opdat een man zijn vrouw daarmee gemakkelijker zou herkennen. Het boerkaverbod is juist ingegeven door het feit dat gezichtsbedekkende kleding herkenning bemoeilijkt.
Hoe gaan andere landen hiermee om?
Zeer divers. Binnen de Europese Unie was Frankrijk vorig jaar de eerste met een boerkaverbod; België volgde afgelopen zomer. In Duitsland is het een zaak van de deelstaten.
Ook islamitische landen volgen geen eenduidig beleid. In Turkije, dat een seculiere achtergrond heeft, was het heel lang verboden om met een hoofddoek op onderwijs te volgen, laat staan met een boerka. Landen als Iran echter zien juist scherp toe of een vrouw zich wel voldoende bedekt.
