Vijftien van de vijfentwintig lokale partijbonzen meent dat de CU zich moet terugtrekken uit de onderhandelingen als de partij op (medisch-)ethisch gebied geen eigen standpunten kan ’verzilveren’. Deze voorzitters menen dat de CU onherkenbaar zou zijn in het nieuwe kabinet zonder „duidelijke stappen” bij deze onderwerpen. Abortus is het meest genoemde ethische onderwerp voor de kabinetsformatie, gevolgd door euthanasie, de bordeelwetgeving en de winkelsluitingstijd.
Een veelgenoemde voorwaarde van de ondervraagden was dat de huidige wet strenger gehandhaafd zou moeten worden. Ook het ontwikkelen en stimuleren van alternatieven voor abortus en euthanasie werd als belangrijke winst aangemerkt.
De onderhandelingen tussen de fractieleiders Balkenende (CDA), Bos (PvdA) en Rouvoet (CU) blijken plaats te hebben op een landgoed in het Friese Beetsterzwaag. De drie spraken daar woensdag over de missie van een nieuw te vormen kabinet.
Ook vanochtend werd het overleg voortgezet. De verwachting is dat de drie tot morgenmiddag op de afgeschermde locatie zullen proberen het op hoofdlijnen met elkaar eens te worden. Ze blijven er ook ’s avonds en ’s nachts.
Het was de bedoeling dat de plaats geheim zou blijven, maar woensdag in de loop van de dag ontdekten verslaggevers van De Telegraaf dat het topoverleg plaats had op het Friese Landgoed Lauswolt. Het behoort tot een hotelcomplex van de exclusieve Bilderberggroep.
Voor de locatie buiten Den Haag is gekozen omdat de fractieleiders eerst hun onderlinge band willen versterken. Volgende week wordt er weer onderhandeld op de gebruikelijke plek op het Binnenhof. De ongewone aanpak van de kabinetsformatie moet ervoor zorgen dat het proces vlot op gang komt. Tijdens de verkiezingscampagne zijn CDA en PvdA diverse keren hard met elkaar in aanvaring gekomen.
De fractieleiders hebben elk een secondant meegenomen. Voor Balkenende is dat CDA-vicefractievoorzitter Verhagen, voor Bos PvdA-Kamerlid Tichelaar en voor Rouvoet zijn fractiegenoot Slob.
Volgens ingewijden is de sfeer goed. Ook woensdagavond tijdens het diner werd er onder leiding van informateur Wijffels onderhandeld. Daarna was er tijd voor „informele gesprekjes met een borrel.”
De fractieleiders beginnen deze week nog niet met inhoudelijke onderhandelingen over concrete onderwerpen. Ze richten zich in eerste instantie op de missie van het nieuwe kabinet. Naar verwachting komt daarin tot uitdrukking dat het na jaren van hervormingsbeleid tijd is om te investeren in de kwaliteit van de samenleving.