Na een rondleiding door het huis draait Tom de deur van zijn zolderkamer van het slot. „Ik heb de grootste kamer”, zegt hij tevreden. Een kledingkast brengt een scheiding aan tussen het woon- en het slaapgedeelte. Aan de wand hangt een peuterfoto van Tom op posterformaat. Daarnaast een grote tekening die hij vorige maand van zijn broertje kreeg voor zijn achttiende verjaardag.
In de afgelopen periode verruilde Tom het behandelcentrum van Stichting Jeugdhulp Friesland in Bergum voor het Basishuis. De overgang kostte hem weinig moeite. „Hier zit ik met andere mensen, maar binnen een paar dagen ken je elkaar. Ik maak snel vrienden. Je moet met elkaar in één huis wonen. Dat betekent dat je je soms een beetje moet aanpassen.”
Op zijn nieuwe plek heeft Tom meer vrijheid. „In Bergum liep de leiding 24 uur per dag om ons heen. Daardoor zaten we altijd midden in de problemen. Hier zitten de groepsleiders op kantoor. Als we hen nodig hebben, kunnen we een beroep op hen doen. In het weekend zitten we elke dag een paar uur zonder leiding, maar als het nodig is, kunnen we iemand bellen.”
Heeft de periode in het behandelcentrum Tom veranderd? Hij denk even na. „Ja, ik ben nu anders dan toen ik nog een klein kind was. Ik ben spontaner en rustiger geworden, denk beter na voordat ik iets doe. Ik heb ook geleerd nee te zeggen als ik iets niet wil.”
In het Basishuis werkt Tom, bij wie in het verleden ADHD werd vastgesteld, verder aan zijn ontwikkeling. Elke avond maakt hij zijn eigen potje klaar. „Iedereen kookt hier, tussen vijf en acht uur ’s avonds, voor zichzelf. In het begin bestond mijn avondeten vooral uit frikadellen of hamburgers met curry of mayonaise. En wat brood erbij. Nu maak ik ook spaghetti, of aardappels, groente en vlees. Dat is gezonder.”
Boodschappen
Tom krijgt 50 euro leefgeld per week. Vanwege een boete voor het verliezen van zijn huissleutel gaat daar momenteel tien weken lang 5 euro van af. Om te voorkomen dat hij het weekgeld in één keer uitgeeft, krijgt Tom het in dagelijkse porties van 5 euro of meer. „Ik moet nog leren geld opzij te zetten.”
Op donderdag krijgt Tom de meeste contanten in handen: 20 euro. „Ik heb geregeld dat er op die dag iemand van de leiding met mij mee gaat boodschappen doen. Dan koop ik spullen die ik echt nodig heb. Niet alleen eten, maar ook gel, deodorant en dat soort dingen.”
Verstandig omgaan met geld ziet Tom als een van zijn belangrijkste leerdoelen. „Als het goed is, krijg ik over een poosje studiefinanciering. Daar heb ik nu al recht op, maar ik heb het te laat aangevraagd. Dat was niet zo slim.”
Tom streeft ernaar dat hij over een halfjaar zelfstandig op kamers kan gaan wonen. „Dan moet ik mijn geldzaken goed voor elkaar hebben. Ik wil voorkomen dat ik straks met twee maanden huurschuld op straat word geschopt.”