Polen is niet alleen een groot, maar in sommige regio’s ook een leeg land. Wolven, beren en bizons hebben er hun thuis. Het dunst bevolkte deel van Europa, Bieszczady in Zuidoost-Polen, biedt nog echt ongerepte natuur.
Een tocht naar het hart van de Zuidoostelijke regio van Polen is al een belevenis op zich. Hoe dichter het Bieszczady National Park nadert, hoe beboster het wordt.
Minder verkeer, minder dorpjes, minder mensen, meer bos: cultuur verdwijnt, natuur verschijnt. Een eenzame lifter langs de kant van de weg kan in haar handen knijpen als een busje met Hollanders een plekje over heeft.
Het Bieszczady National Park biedt de toerist tal van mogelijkheden. Fietsen, paardrijden, wandelen, skieën, watersporten. De PTTK, de Poolse toeristische organisatie, zette niet minder dan 60.000 kilometer aan toeristische routes uit door het hele land.
Het Poolse nationaal park, opgericht in 1973, ziet er totaal anders uit dan bijvoorbeeld de Hoge Veluwe: dichte bebossing, bergen en wilde dieren. Groot is de kans overigens niet dat een toerist in de uitlopers van het Karpatengebergte een beer of bizon treft: er leven er maar paar handenvol.
Mistig en fris
De hoogste piek in het park, dat bijna 30.000 hectare groot is, is 1346 meter hoog. Vanaf die top is niet alleen het park, maar ook een deel van Oekraïne en Slowakije te zien.
Niet elke dag is het zicht even goed. Op de dag waarop een berg van 1228 meter moet worden bedwongen, is het erg mistig en fris. Dat weer ligt niet voor de hand in de zonnige junimaand. Prettig is het in elk geval niet als er geen warme kleding in de buurt is.
Veel klimmen hoeft niet. De start van de wandeling ligt al boven de 900 meter. De mist maakt het zicht beperkt. „Misschien ligt de top boven de mistwolken”, is een gedachte die nog even opspeelt.
Hoe langer de gele route duurt, hoe meer blijkt dat die hoop tevergeefs is. Het wordt almaar mistiger. Als de bossen eenmaal achter de rug zijn, gaat het ook nog eens flink waaien. Langs de route staan 3 meter hoge palen. Als er een pak sneeuw ligt, is de weg dan toch te volgen.
Even verderop klinkt rumoer. Door de mist is niets te zien. Wat blijkt: de top is bereikt. Het restaurantje, Chatka Putchatka, is een welkome bestemming. „Jammer dat er zo weinig te zien is”, zegt PTTK-gids Aleksandra Dabrowska. „Dit is een prachtig uitzichtpunt bij mooi weer.”
Ze heeft vast gelijk.
Stempeltje
In de eetgelegenheid wacht een stempeltje: het bewijs dat ook deze top is bedwongen. Na een warme drank en Poolse versnaperingen begint de terugtocht. De wind giert over de bergtop. ’t Is er echt koud. Wind en mist hebben evenwel ook hun charmes. Die maken het wat mysterieus.
Naaldbos, loofbomen, struiken en weiden. Brede paden, smalle kronkelweggetjes. De terugweg is even afwisselend als de weg omhoog. Met helder weer is de route vast nog mooier.
Bij het eindpunt probeert een souvenirverkoper z’n waar te slijten. ’t Is voor hem geen drukke dag. Bij mooi weer doet hij zeker goede zaken. Een toerist hoeft geen goede klimmer te zijn om deze top te bedwingen. Oog in oog staan met een kudde wolven, een bruine beer of een bizon zat er deze dag niet in.
Meer informatie: www.polen.travel/nl, 020-6209399.
Solinastuwmeer is grootste van Polen
De grootste stuwdam van Polen maakt het grootste stuwmeer van het land.
De dam is 664 meter lang en 82 meter hoog. Het Solinameer erachter is 22 vierkante kilometer groot en heeft een inhoud van meer dan 470 miljoen kubieke meter water.
Het stuwmeer ontstond in 1968 door de komst van de dam in de rivier de San. Tijdens de piek in de bouw werkten 2000 werknemers mee. Niet iedereen was even blij met het meer, vertelt de dame die als gids op de rondvaartboot meevaart over het veelarmige een meer met armen? meer. „Er zijn nogal wat boeren die hun akkers en landerijen moesten opgeven. Het heeft jaren geduurd voordat de bouw van de dam en de komst van het meer definitief doorgingen.”
Solina is niet zomaar een meertje. Het is niet alleen groot qua oppervlakte, maar ook schoon. Vanaf de dam zijn daardoor allerlei vissoorten goed te zien.
De waterkwaliteit biedt ook de sporter waterplezier. Op de in totaal 156 kilometer lange kustlijn zijn veel watersportbedrijven te vinden. Drie dorpen, Solina, Myczkowce and Polañczyk, bieden de toerist onderdak en gezelligheid.
Houten kerkje: binnen mooi, buiten sober
Bieszczady heeft behalve een overvloed aan natuur ook cultuur. De regio staat bekend om zijn kerkjes.
De meeste rooms-katholieke gebedshuizen zijn van hout. In de streek rond de stad Sanok in Zuidoost Polen zijn twee autoroutes langs de kerkjes uitgestippeld. Eén route in het gebied ten noorden van Sanok rond de rivier San met twaalf houten, vijf stenen kerkjes en één ruïne. De andere loopt ten zuiden van de stad langs de rivier Oslawa en telt 21 kerkjes.
Beide routes starten rond het grootste Poolse etnografische openluchtmuseum in Sanok. Een uitgestrekte attractie met veel interessante gebouwen: een boerderijtje, een smidse, een watermolen en een houten kerkje, dat nog steeds wordt gebruikt.
De kerkjes op de route staan vaak eenzaam in het landschap, tegen een berg of in een vallei. Voor de Tweede Wereldoorlog waren er legio. Oost-Polen is zwaar getroffen tijdens de gevechten. De gevolgen: Veel kerkjes zijn verwoest. De restanten zijn door ”The track of icons” nu aan elkaar verbonden.
Een van de houten rooms-katholieke bedehuizen staat in Blizne. Het gothische kerkje, dat is gebouwd in de eerste helft van de 15e eeuw, deed niet alleen dienst als godsgebouw maar ook als verdedigingsobject. Elke tweede zondag van de maand wordt er om vier uur ’s middags een dienst gehouden.
Aan de buitenkant ziet het gebouw er sober uit. Van binnen is het des te mooier. Op de oudste muur van de kerk staat een wandschildering die Zacheüs verbeeldt.
Trots zijn ze in Polen op de inmiddels overleden paus Johannes Paulus de II. Op tal van plekken hangen foto’s en gedenkplaten van hem. Zo ook in het kerkje in Blizne: een houtsnijwerk met zijn afbeelding moet de herinnering aan hem levend houden. Hij was in Blizne in september 1978 als kardinaal op bezoek. Een maand later werd hij paus.
Meer informatie: www.sanok.pl/en.
Poolse toerismeorganisatie biedt legio activiteiten
De Poolse toeristische organisatie, PTTK, organiseert veel activiteiten. Veel projecten zijn kortgeleden opgezet of klaargekomen. Polen steekt de laatste jaren veel tijd en geld in toerisme.
Heel bijzonder is dat niet. Sinds 2005 hoort het land bij de Europese Unie en ontving het veel geld voor regionale ontwikkeling.
De resultaten zijn goed zichtbaar. Her en der worden toeristische attracties opgetuigd, inclusief informatieborden met het EU-vlaggetje.
Ook de PTTK is volop in ontwikkeling. Behalve dat ze tal van routes uitzet, runt de organisatie ook verschillende hotels, hostels en bergshelters.
Verder zijn bij de PTTK trips te boeken. Zowel voor de zomer als voor de winter. Dagtrips en meerdaagse trips. Voor individuen of grote groepen. Wandeltochten, fietsvakanties, skitrips, cultuur bekijken, bij de PTTK is bijna alles mogelijk. Het transport van bagage kan worden geregeld en indien nodig wordt zelfs een huurauto klaargezet.
Een gekwalificeerde Engels-, Duits- of Franssprekende gids leidt rond. De beschikbaarheid van goede Engelse informatie is nog geen vanzelfsprekendheid bij alle toeristische attracties in het Oost-Europese land.
Meer informatie: www.activetours.pl.
