Het dorp heeft een zogenoemd beschermd dorpsgezicht. En terecht.
In de dertiende eeuw wilden de bewoners van de drooggevallen Middelzee een kerk bouwen. Maar wat ze overdag opbouwden, werd ’s nachts weer afgebroken. Ze zagen er Gods hand in en besloten tot een godsgericht. Twee ossen werden voor een wagen met bouwmaterialen gespannen en het land ingejaagd. Waar ze de volgende morgen gevonden zouden worden, zou de kerk gebouwd worden. En zo gebeurde het.
De toren is nog steeds een overblijfsel van die eerste kerk. Het huidige kerkgebouw staat in de steigers. Binnen klinken blikkerige smartlappen uit de transistorradio’s van de bouwvakkers. Maar het is maar voor even. Straks zal hier toch weer de lofzang worden aangeheven.
Om de kerk is de rijke historie tastbaar. Een pastorieboerderij -inmiddels verkocht- en niet te vergeten een pastorie met een parkachtige tuin. In 1888 woonde hier de befaamde theoloog dr. Hoedemaker die weigerde mee te gaan met de Doleantie van Abraham Kuyper. Ironisch genoeg werd hij door aanhangers van dr. Kuyper naar Nijland gehaald om er de Doleantie te leiden. Maar „Achitofels raad”, zoals de predikant het later zelf noemde, werd „tot dwaasheid” gemaakt. „God heeft mij een tijdlang te Nijland opgeborgen om mij op Zijn tijd weder te Amsterdam terug te brengen.” In 1889 werd hij weer bevestigd in Amsterdam.
Adres: Tsjerkegreft, Nijland.
Website: De kerk heeft (nog) geen eigen website. Meer informatie over het dorp Nijland: www.nijland.wiaf.nl.
Het dorp Nijland:
Nijland is een klein dorp in de provincie Friesland gelegen aan de rand van de vroegere Middelzee. In en rond de dorpskern wonen zo’n duizend mensen. Terra Nova, zoals Nylân (Nijland) meer dan 700 jaar geleden wel werd genoemd, ligt tussen twee van de Friese elf steden, Sneek en Bolsward. De kerk maakt deel uit van een beschermd dorpsgezicht. Het gebouw wordt momenteel gerestaureerd en is daarom niet toegankelijk voor het publiek.
Dit is de tweede aflevering in een twaalfdelige serie over het Jaar van het Religieus Erfgoed. Volgende maand: Drenthe.
Wie een speciale band heeft met een kerkgebouw kan foto’s en tekst (max. 250 woorden) sturen naar erfgoed@refdag.nl. Inzendingen worden geplaatst op www.refdag.nl/religieuserfgoed.