De provincie laat het onderzoek uitvoeren omdat zij het behoud van kerkgebouwen belangrijk vindt vanwege de betekenis die deze gebouwen hebben voor de Friese cultuurhistorie, het landschap en het „Frysk eigene”, zo meldde de provincie Friesland woensdag. Friesland telt ruim 700 kerken en gebedsruimtes, waarvan er 330 rijksmonument zijn.
Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met andere instellingen in het Monumentenhuis (Behoud Kerkelijke Gebouwen Friesland, Steunpunt Monumentenzorg, Monumentenwacht) en Stichting Doarpswurk. De resultaten worden in het eerste kwartaal van 2009 bekendgemaakt. „Het onderzoek is actueel omdat nu en in de toekomst steeds meer kerkgebouwen hun oorspronkelijke bestemming verliezen”, aldus de provincie.
In het Koersdocument, leidraad voor de vorming van het nieuwe college in 2007, is het belang van karakteristieke Friese bebouwing, waaronder kerken, benoemd. De provincie wil samen met andere betrokkenen komen tot ideeën en beleid voor behoud en ontwikkeling van Friese kerkgebouwen. Aandachtspunten hierbij zijn de schaal van het probleem, kansen voor herbestemming, creatieve financieringsvormen en creëren en benutten van draagvlak voor behoud en ontwikkeling. De resultaten van het onderzoek worden gebruikt om te komen tot een Deltaplan voor de Friese kerken.
Het onderzoek naar kerkgebouwen komt ook voort uit de provinciale Nota Erfgoed. Deze nota gaf aan dat er een inventarisatie naar zowel kerken als boerderijen gedaan moest worden. Het onderzoek naar boerderijen is al uitgevoerd. De zogenaamde ”dakbedekkingsregeling” is hier een uitvloeisel van. Dit jaar, het Jaar van het Religieus Erfgoed, zijn de kerkgebouwen aan de beurt voor het onderzoek, aldus de provincie.
Het onderzoek begint volgende week met het sturen van enquêteformulieren naar eigenaren van kerkgebouwen.