NEW YORK - Aanhangers van het zogeheten welvaartsevangelie behoren tot de grootste slachtoffers van de huidige financiële crisis in de Verenigde Staten. Dat stelt Jonathan Walton, hoogleraar religie aan de Universiteit van Californië, in het Amerikaanse weekblad Time.
In de Verenigde Staten hangen met name veel pinksterchristenen het welvaartsevangelie aan. De centrale belofte daarvan is dat God ervoor zorgt dat mensen het materieel beter zullen krijgen. Volgens Walton heeft dit er echter toe geleid dat veel kerkleden de afgelopen jaren allerlei risicovolle leningen zijn aangegaan. De gevolgen zijn desastreus. „Gemeenteleden worden een prooi voor hebzuchtige makelaars.”
Andere wetenschappers vallen Walton bij. Anthea Butler, verbonden aan de universiteit van Rochester (New York) en expert op het gebied van pentecostalisme: „Voorgangers zeggen niet: „Ga naar Wachovia voor een lening”, maar: „Zelfs al kun je niet veel lenen, God kan je nog steeds zegenen. Als je dat gelooft (lees: en een grote gift aan de kerk overmaakt), dan zul je dat huis, die auto of dat appartement krijgen.””
Volgens J. Lee Grady, redacteur van het tijdschrift Charisma, komt het vaak voor dat predikanten zeggen: „Als je déze gift doet, dan zal God je een huis geven.” „En als ze dan het huis krijgen, denken mensen dat hun gebeden zijn verhoord, terwijl het in werkelijkheid slecht beleid van de bank is geweest.”
Het welvaartsevangelie doet volgens Walton een beroep op bovennatuurlijk positief denken. Aanhangers zullen worden beloond als zij veel geld aan de kerk te schenken en daarmee een bewijs leveren van hun geloof. Ze worden daartoe aangemoedigd door voorgangers die zich beroepen op allerlei Bijbelteksten over rijkdom.
Het economisch hoogtij in de jaren negentig en het begin van het nieuwe millennium heeft gewerkt als een stimulerend middel in de bloedbaan van het welvaartsevangelie. Walton: „Verhalen over „hoe God mij zegende met mijn eerste huis, ondanks mijn financiële situatie” waren gemeengoed in die dagen. Tegen de gevaren om een hypotheek te gebruiken voor de aanschaf van auto’s, kleding en vakanties, werd in preken niet gewaarschuwd.”
Nu de economische zeepbel is doorgeprikt, denken Walton en Butler dat aanhangers van het welvaartsevangelie buitenproportioneel zijn getroffen. Ze zijn benieuwd hoe de kerken daarop zullen reageren. Butler verwacht dat sommige gemeenten, net als het kapitaal van getroffen gemeenteleden, zullen inkrimpen. „Je zou denken dat het huidige economische klimaat hun theologie zal ondermijnen”, zegt Walton. Hij voorspelt echter dat het welvaartsevangelie populair zal blijven. „De aardse milde gaven van God blijven ook bij de huidige economische situatie aantrekkelijk.”
Een recente verklaring van een gemeentelid van de Brownsville Assembly of God (bij Pensacola in Florida) lijkt Waltons vermoeden te bevestigen. „Afgelopen zondag”, zo schrijft de man aan zijn voorganger, „zei u dat we een wonder nodig hebben om er weer bovenop te komen. Ik ontving de executiepapieren van mijn hypotheek en vroeg u een afbeelding van mijn huis te zalven. U deed dat, en we baden vervolgens met samen met uw vrouw, terwijl ik huilde. Ik ging naar huis met het gevoel dat er iets goeds zou gaan gebeuren. Op vrijdag 5 september kreeg ik een telefoontje van mijn hypotheekverstrekker met de mededeling dat ik de komende drie maanden slechts 200 dollar hoef te betalen. Mijn hypotheekbedrag is normaal 1020 dollar. Prijs God voor zijn zegen en genade!”
Geld als zegen
Wil God graag dat je rijk wordt? Die vraag legde het Amerikaanse weekblad Time in 2006 voor aan christenen in de Verenigde Staten. Ruim 60 procent van de ondervraagden antwoordde met ja. Verder is 31 procent van de christenen het eens met de stelling dat als je geld aan God geeft, Hij je met meer geld zegent.
