04-02-2009 08:17
| gewijzigd 04-02-2009 09:15
LONDEN – Een kwart van de volwassen Britten is overtuigd evolutionist, maar de meerderheid van de bevolking is sceptisch over de opvatting dat God geen rol had bij het onstaan van de wereld en de mens. Of ze kanten zich daar fel tegen, of ze worden erdoor in verwarring gebracht.
Die conclusie trekt Theos, een theologische denktank die in november 2006 met steun van de Anglicaanse Kerk is opgezet, uit een peiling die het Britse onderzoeksbureau ComRes in haar opdracht heeft uitgevoerd. De resultaten, dinsdag naar buiten gebracht, worden gebruikt voor ”Faith in Darwin”, een uitvoerige analyse over aantallen creationisten, aanhangers van intelligent design (ID) en evolutionisten in Groot-Brittannië, dat Theos begin maart presenteert. Aanleiding voor het onderzoek is de herdenking van de 200ste geboortedag van Charles Darwin op 12 februari en de publicatie van zijn boek ”On the Origin of Species”, anderhalve eeuw geleden.
De 2060 ondervraagde Britten, ouder dan achttien jaar, werd vanuit verschillende invalshoeken gevraagd naar hun visie op creationisme, ID en evolutie.
De nu daar buiten gebrachte cijfers onthullen dat ongeveer een op de tien Britten God als de almachtige Schepper beschouwt, een op de zeven vasthoudt aan een bepaalde vorm van ID, en een kwart van de bevolking overtuigd evolutionist is. „Het resterende deel is onzeker en vermengt de evolutietheorie met creationisme en ID, omdat men onvoldoende overtuigd is van haar betrouwbaarheid”, zegt Nick Spencer, wetenschappelijk directeur van Theos en samen met Denis Alexander auteur van het onderzoeksrapport ”Rescuing Darwin – God and evolution in Britain today”.
Tijdens de peiling stemde 17 procent van de respondenten in met de stelling dat ”mensen door God zijn geschapen, niet langer dan 10.000 jaar geleden”. Zodra daar een definitie van jonge-aardecreationisme aan werd gekoppeld, scoorde ”beslist waar” 11 procent en ”mogelijk waar” 21 procent.
Iets meer dan een op de tien ondervraagden ging akkoord met de bewering dat ”mensen zijn ontstaan door een evolutieproces, dat de tussenkomst van God of een hogere macht bij belangrijke stadia vereiste”. Daarna geconfronteerd met het begrip ID, dat het ontstaan van mens en aarde ziet als het werk van een „slimme ontwerper”, koos 14 procent voor ”beslist waar” en reageerde maar liefst 37 procent met ”mogelijk waar”.
Exact eenzelfde aantal ondervraagden kon leven met de idee dat mensen zonder enige tussenkomst van God waren geëvolueerd. Gaven de peilers vervolgens een definitie van theïstische evolutie, de opvatting dat God schept door middel van evolutie, dan antwoordde 12 procent „beslist waar” en 32 procent “mogelijk waar”. Na het horen van een voluit atheïstische definitie rolden er waarden uit van respectievelijk 13 en 21 procent.
„Waarschijnlijk” is een op de vier Britten volgens Spencer zeker van zijn evolutionaire overtuiging. „Bijna een even grote groep verkiest eveneens evolutie boven creationisme en ID, maar is er niet helemaal zeker van of de aarde en het menselijk leven een ontstaansgeschiedenis hebben van vele miljoenen jaren. In hun ogen is dat mogelijk waar.”
De peiling maakt volgens hem duidelijk „hoe moeilijk het is om precies en met absolute zekerheid te zeggen hoe groot het percentage evolutionisten, ID’ers en creationisten onder de bevolking is. Veel mensen zijn te vaag over hun keuzes en onzeker over hun eigen meningen om nadrukkelijk voor het ene of het andere uit te komen.”
Het feit dat een kwart van de bevolking in deze kwestie geen keuze kan maken, komt ook doordat Darwins opvattingen genegeerd of misbruikt worden door „sommige van zijn moderne discipelen”, zegt Spencer. „Darwin wordt helaas door bepaalde atheïsten voor het karretje gespannen. Met als gevolg dat velen evolutie verwerpen.”
Theos houdt op 12 februari een debat over evolutionisme en religie in de Westminster Abbey, waar Darwin op 26 april 1882 werd begraven. Dan wordt eveneens het boek ”Darwin and God” gepresenteerd, dat Darwins opvattingen over religie onder de loep neemt.
Spencer: „Zowel zijn theorie als het tragische verlies van zijn lievelingsdochter speelden een rol bij zijn afscheid van het christelijke geloof. Maar hij was nooit een atheïst. In een van zijn laatste brieven schreef Darwin zelfs dat de wereld naar zijn innerlijke overtuiging niet het resultaat van toeval kon zijn. Vandaag de dag associëren velen echter zijn theorie met een sombere en meedogenloze visie op het leven. Ze is vermengd met allerlei ideeën, zoals de bewering dat er geen God is of dat het leven geen enkel nut heeft. Veel mensen zijn het daar niet mee eens en staan om die reden sceptisch tegenover evolutie.”
