„Elke dominee is een risicogeval”

Predikanten zijn kwetsbaar voor burn-out. „Elke dominee is een risicogeval”, stelt drs. P. J. Vergunst, algemeen secretaris van de GB, „tenzij het een luie dominee is.” Dat heeft volgens hem met drie factoren te maken: het verwachtingspatroon van de gemeente, het feit dat een predikant zeven dagen per week 24 uur per dag klaar moet staan en de onmogelijkheid om werk en privé gescheiden te houden.

Vandaar het thema van de dinsdag gehouden studiedag: ”Grenzen aan het ambt. Herkennen en voorkomen van burn-out”. Achtereenvolgens spraken drs. P. Voorwinden (klinisch psycholoog bij Eleos) over het verschijnsel burn-out, ds. J. Belder (emeritus predikant te Dordrecht) over ervaringen met burn-out en drs. E. Nobel-Buijs (psychologe en predikantsvrouw te Waddinxveen) over burn-out in de pastorie.

De GB had een dubbele aanleiding om de studiedag te beleggen. Vergunst: „Tijdens de predikantencontio in januari sprak ik niet minder dan zes predikanten die aangaven dat ze met burn-out te maken hadden. Daar kwam bij dat de laatste jaren het maatschappelijk werk vanuit de Protestantse Kerk in Nederland is wegbezuinigd, terwijl dat een belangrijke functie voor predikanten had. Daarom hebben we contact gezocht met Eleos en als gevolg daarvan samen deze preventieve studiedag belegd.”

De opkomst was volgens Vergunst „opvallend hoog”: ongeveer tachtig mensen, onder wie relatief veel jonge predikanten en hun echtgenotes.

Vooral inzicht in het eigen functioneren moet predikanten behoeden voor burn-out, bleek tijdens de studiedag. Vergunst: „Veel predikanten lijden aan een zogenaamd messiascomplex. Ze spreken over „mijn gemeente” en denken: Als ik er niet ben, gaat het niet goed. Daarvan moeten ze leren afstand te nemen. Verder is nodig dat ze inzicht hebben in hun kerntaken. Ze zijn geroepen tot prediking, catechese en pastoraat, maar moeten ze ook de kerkenraad voorzitten en elke zendingsavond openen?” Ieder voor zich moesten de deelnemers aangeven hoe ze het werk dachten vol te houden.

Rond het thema burn-out bij predikanten worden dit jaar diverse studiedagen belegd: behalve de gisteren gehouden bijeenkomst met hervormde predikanten is er in het najaar een vergelijkbare dag met christelijke gereformeerde en vrijgemaakte predikanten. Bovendien ontwikkelt Eleos een website over geloven en hulpverlening, met een apart, besloten forum voor predikanten.