19-12-2008 10:48
| gewijzigd 19-12-2008 11:03
| Van een medewerker
MIDDELBURG - „De doelstellingen die we bij de start van het Jaar van het Religieus Erfgoed voor ogen hadden, zijn gehaald.” Dat zei mr. Wim Eggenkamp, voorzitter van de Stichting 2008 Jaar van het Religieus Erfgoed, donderdagmiddag in de Nieuwe Kerk te Middelburg, waar de slotmanifestatie van de actie plaatsvond.
De stichting heeft volgens Eggenkamp het overbodig raken van kerken en kloosters onder de aandacht gebracht en de problemen rond de instandhouding van dat religieus erfgoed geïnventariseerd.
Was er volgens de voorzitter bij de start van de manifestatie nog sprake van een scheiding tussen het overleg over protestants en rooms-katholiek erfgoed, nu zijn de partijen naar elkaar toegegroeid en trekken ze gezamenlijk op in de strijd voor het behoud van de gebouwen.
Voor Van Heukelom, gedeputeerde van de provincie Zeeland, kan het mede- of het hergebruik van kerken heel gevoelig liggen. „In Zeeland zijn wel kerken gesloten, maar niet gesloopt.”
Prof. dr. Nico Nelissen, emeritus hoogleraar bestuurskunde aan de Radboud Universiteit Nijmegen en schrijver van het ”Strategisch plan voor het religieus erfgoed”, gaf tijdens de slotmanifestatie een visionaire bespiegeling over hoe het religieus erfgoed er in 2020 bij zou staan. „De identiteit van het religieus erfgoed is behouden, hoewel de functie soms is veranderd.”
Nelissen voorspelt dat het Besluit rijkssubsidiëring instandhouding monumenten (Brim) zal worden vervangen door een beter besluit. Volgens Nelissen heeft er een paradigmawisseling plaatsgevonden. Diverse sprekers namen tijdens de slotmanifestatie het Brim onder vuur.
Volgens de Zeeuwse gedeputeerde Van Heukelom gaat met deze regeling de instandhouding van monumenten achteruit. De wethouder monumenten van de gemeente Middelburg, Kool-Blokland, wil dat eerst de restauratieachterstand van monumenten worden weggewerkt. Daarna kan aandacht worden besteed aan instandhouding.
Ook gedeputeerde Raven van de provincie Utrecht stelt dat veel kerken met de Brimregeling tussen wal en schip zijn geraakt. „In de provincie Utrecht en ook elders is er een enorme restauratieachterstand. Met het extra geld dat het Rijk daarvoor heeft uitgetrokken komen we echt niet toe.”
Nelissen viel de bezwaarden bij. Hij noemde het financiële volume van de Brimregeling te laag en de plafonds die voor de regeling zijn aangebracht een knelpunt. Voor de restauratie van kerken moeten volgens hem de subsidiabele kosten omhoog van 70 naar 90 procent en voor de instandhouding van kerken van 50 naar 70 procent.
Eggenkamp en Nelissen hadden van tevoren het ”Strategisch plan voor het religieus erfgoed aan minister Plasterk van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aangeboden. De minister reageerde vanuit Den Haag door middel van een ingesproken dvd-boodschap. „Het gaat om het behoud van de gebouwen en niet om het behoud van hun religieuze functie”, zei hij.
Rogier Moulen Janssen, directeur van Nederlandse Religieuzen, verwacht dat de komende jaren een aantal van de 120 kloosters in Nederland een andere bestemming zullen krijgen. De gemiddelde leeftijd van kloosterlingen is volgens hem 84-plus, terwijl er maar zeer weinig kloosterlingen intreden.
