„Diepgaande bezinning op onze tijd nodig”

De opkomst van de islam in Europa vraagt om een bezinning op de islam en op de verhouding van deze religie tot het westerse liberalisme en tot het christendom, schrijft dr. Klink in zijn artikel ”Heeft de moord op mevrouw Bhutto ons iets te zeggen?” in het orgaan van de Stichting Vrienden van Dr. H. F. Kohlbrugge. „Wordt het niet tijd dat theologen en predikanten zich over deze vraag buigen en over deze dingen schríjven, zoals mr. Groen van Prinsterer dat deed in de 19e eeuw over de vragen van zijn tijd? Wordt het niet tijd dat er, evenals in het Reveil, een vriendenkring van erudiete en gelovige mensen ontstaat, die zich rekenschap geven van onze tijd en die zich mengen in de strijd der geesten nú en die een weg willen wijzen voor onze jonge mensen en wellicht voor volk en overheid?”

De hervormde theoloog, die in 1997 promoveerde op de dissertatie ”Opstand, politiek en religie bij Willem van Oranje 1559-1568”, werpt de vraag op hoe het nageslacht over ons zal oordelen als we dat nú nalaten. „Sterker: Hoe zal Christus over ons oordelen, Die ooit de gelijkenis heeft uitgesproken van de luie dienstknecht, die de talenten die hem toevertrouwd waren, begroef en er niet mee woekerde?”

Wat staat u concreet voor ogen?
„Wat ik beoog, is een diepgaande bezinning op de tijd waarin wij leven. In Ecclesia heb ik overigens al vaker iets in deze richting geschreven. Deze keer vloeide het opnieuw uit mijn pen, mede naar aanleiding van de chaos in Pakistan en de opkomst van de radicale islam in het Midden-Oosten en Azië, en van daaruit ook Europa. Wat ik mij afvraag is, al was het alleen maar inventariserend: zijn er nog predikanten, theologen, die de noodzaak ervan inzien dat er ook vanuit christelijk perspectief fundamenteel nagedacht gaat worden over de vragen van deze tijd? Een goed voorbeeld hierbij is voor mij nog altijd het Reveil, met mannen als Bilderdijk, die enkele jonge mensen om zich heen verzamelde om met elkaar de eigen tijd te doorlichten.”

Gaat het u hierbij alleen om bezinning op de opkomst van de islam?
„Nee. Ook om vraagstukken als de algehele secularisatie, of het feit dat het Westen almaar verder lijkt weg te groeien van zijn christelijke wortels. Neem het boek ”In Europa” van Geert Mak - zou een vergelijkbaar boek nu ook niet vanuit christelijke hoek geschreven kunnen worden?”

Stelt u zich bij een „vriendenkring” een stichting voor, een tijdschrift wellicht?
„In Ecclesia bepleit ik dat er geschréven gaat worden over bepaalde dingen, zoals dat in het Reveil ook gebeurde. Natuurlijk moet bezinning daaraan vooraf gaan. Een studiekring zou daarbij van belang zijn. Bij zo’n kring denk ik niet alleen aan theologen, maar ook aan juristen, omdat de zaak van het recht heel nauw verweven is met de gestelde problematiek. Natuurlijk besef ik dat predikanten gigantisch druk zijn. Maar ik heb juist vanmiddag (zaterdagmiddag; AdH) lopen denken: zou het nu niet kunnen dat gemeenten hier ook het belang van gaan inzien, en hun predikant hier misschien voor vrij willen stellen? Als één of meerdere kerkenraden nu eens een pastoraal werker zouden aanstellen voor een dag of meer in de gemeente en de predikant zou zich hierop kunnen gaan richten? Kijk naar het Reveil, daar is zó’n werking van uitgegaan. Wordt die erfenis nu nog behartigd?”

Heeft u al bepaalde personen in gedachten?
„Niet heel concreet. Natuurlijk, je denkt er wel over na, maar ik heb zeker nog niemand benaderd. Wat mij betreft: ik zou wensen dat er weer zo’n beweging à la het Reveil zou komen. En wie zich daardoor aangesproken voelt, is welkom.”