EDE - Calvijn had meer oog voor de cultuur dan tegenwoordig dikwijls het geval is in de gereformeerde gezindte, meent dr. C. G. Geluk, hervormd predikant te Huizen.
Lees hier de volledige lezing.Dr. Geluk, die een dissertatie heeft geschreven over Calvijn en de cultuur, hield donderdagavond over dit onderwerp de derde Calvijnlezing. De lezingen worden georganiseerd door de Theologische Hogeschool van de Gereformeerde Bond in samenwerking met het Instituut voor Gemeenteopbouw en Theologie.
Dr. Geluk komt in de preken van Calvijn een gerichtheid op zowel het horizontale als op het verticale tegen. „Calvijn stond geen wereldmijding voor, maar heiliging. In de geschiedenis is een stuk versmalling opgetreden door een steeds grotere gerichtheid op de ziel. De aardse werkelijkheid is nogal eens naar de achtergrond verdwenen. We kunnen in zijn gerichtheid op de werkelijkheid nog veel van Calvijn leren.”
Als voorbeeld noemde hij het lied. De predikant vindt het jammer dat jongeren op bepaalde bijeenkomsten vrijwel uitsluitend opwekkingsliederen zingen en geen psalmen. Hij steekt de hand in eigen boezem. „Als wij in onze traditie meer open hadden gestaan voor het lied naast de psalmen, zouden er dan niet meer goede gezangen zijn ontstaan? In de tijd van de Afscheiding bekritiseerde men de verkeerde gezangen wel, maar men zette er geen goede voor in de plaats. Er is geen argument te bedenken tegen het zingen van het nieuwtestamentische lied.”
De Huizer predikant ziet hetzelfde in de kunst. Hij vindt het jammer dat veel reformatorische kunstenaars in eigen kring geen erkenning vinden. Christenen kunnen in deze postmoderne en geseculariseerde tijd op het terrein van de cultuur een positieve inbreng hebben in het geheel van de samenleving, meent hij.
Calvijn had oog voor kunst, ook van niet-christenen, aldus de predikant. Hij citeerde het commentaar van de Geneefse hervormer op Genesis 4:20: „Zelfs edele kunsten en wetenschappen zijn van goddeloze mensen ons toegevloeid, sterrenkunde en andere delen der wijsbegeerte, de geneeskunde, de staatsinrichting hebben wij, dit moeten wij bekennen, aan hen te danken.”
Bij het beoordelen van een kunstwerk speelt volgens dr. Geluk niet de achtergrond van een kunstenaar een rol, maar de esthetiek. „Seculiere muziek bijvoorbeeld is verwerpelijk als zij goddeloos is en duidelijk tegen God ingaat. Esthetiek, de leer van de schoonheid, staat daarom nooit los van de ethiek. Wat ethisch niet verantwoord is, kan daarom esthetisch ook niet verantwoord zijn. Schoonheid is dus niet alleen een kwestie van smaak waarover niet te twisten valt. Van kunst die ethisch verantwoord is, mogen wij genieten. Hoewel zij niet bedoeld is om God te eren, kan God er wel door geëerd worden, namelijk door ons genot, onze vreugde en onze dankbaarheid”, aldus dr. Geluk.
