04-11-2008 09:52
| gewijzigd 04-11-2008 09:57
| Kerkredactie
GRONINGEN - De Bijbel in de streektaal komt heel dicht bij mensen. Marten van Dijken, coördinator van de vertaalproject van de Bijbel in het Groninger dialect: „Ik heb al mensen zien huilen toen ze de Bijbel in hun eigen taal lazen. Ook dat mensen in de bus elkaar aanstoten om elkaar te laten zien wat ze lezen.” Afgelopen zaterdag werd over de Bijbel in streektalen een symposium gehouden in Groningen.
1 Korinthe 13 in de Statenvertaling 1 Korinthe 13 in de Groninger ”Biebel”
Het doel van het vertaalproject is de Bijbel dicht op de huid van mensen te brengen, aldus Van Dijken. „Ik heb nog nooit zo veel in de Bijbel gelezen”, liet iemand me via de telefoon weten. Een ander zei dat door het lezen het warme eten erbij was ingeschoten. De Bijbel komt zo dichtbij en dat roept veel emoties op.”
Dialect komt veel dichter bij mensen dan de aangeleerde landstaal, ondanks de toenemende globalisering, denkt Van Dijken. „In het grote Europa voelen mensen zich misschien unheimisch. Ze vallen terug op hun wortels, en een daarvan is de taal waarin je bent opgegroeid.”
„Vorige week, tijdens de presentatie van de Bijbel in de Martinikerk, noemde ds. Anne van der Meijden de landstaal als een vrachtwagen. Deze staat stil aan de kant van de weg. Maar de kruiwagen laadt de vrachtwagen uit en brengt het bij mensen thuis. Zo is ook het dialect een kruiwagen.” Ds. Van der Meijden is zelf betrokken bij een Twentse Bijbelvertaling.
Ook niet-kerkelijke mensen tonen belangstelling voor het megaproject van de „Grunneger Biebel. Waarschijnlijk is dat vooral uit cultureel oogpunt. Maar toch is het mooi om te zien dat mensen de Bijbel nu echt lezen en verbaasd zijn over wat er allemaal in staat.”
De presentatie van de Bijbel vorige week zaterdag was een groot succes. Waar de Liudgerstichting, de stichting achter het vertaalwerk, had gerekend op hoogstens honderd aanwezigen, zat de Martinikerk van Groningen tjokvol. „In de grootste kerk van Groningen staan 600 stoelen. Nu moesten 800 mensen een plekje zoeken. Ook de herenbanken werden zodoende bezet.”
De verkoopcijfers geven mede de populariteit aan. De eerste druk van uitgeverij Jongbloed bestond uit 3000 exemplaren. De stichting was aanvankelijk bang dat het boek onverkoopbaar zou zijn. Maar de Groninger Bijbels gingen als warme broodjes over de toonbank, aldus Van Dijken. De eerste druk is uitverkocht. Inmiddels werkt Jongbloed aan een tweede druk, die waarschijnlijk dit jaar nog uitkomt.
Voordat de uitgave klaar was, stuurde Van Dijken een brief naar alle predikanten in Groningen met de vraag of de Bijbel, al dan niet voor één keer, gebruikt kon worden in de diensten. „We kregen daarop veel positieve reacties. Ook bijvoorbeeld uit de vrijgemaakte Oosterkerk in Groningen. Eerst twijfelde de kerkenraad of ze eraan mee wilde doen. Toch waren er veel mensen aanwezig bij hun dienst in het Gronings vorige week zondag.”
Al in de jaren ’50 werden er ”Grunneger Dainsten” gehouden, weet Van Dijken. „Om de diensten volledig in het Gronings te houden, werd er vanuit kerken gevraagd naar de Bijbel en de psalmen en gezangen in het dialect.”
De provincie heeft toen een culturele raad in het leven geroepen. Twee werkgroepen, een voor het Oude en een voor het Nieuwe Testament, gingen in 1973 aan de slag. Al in 1959 was onder toezicht van het Groninger Culturele Gemeenschap een boekje met vertaalde psalmen en gezangen uitgekomen.
Hoewel de provincie de uitgave heeft gesubsidieerd, is het vertaalwerk gedaan door vrijwilligers. „We hadden zelfs vertalers uit Heemstede, bij Haarlem, en uit het Zeeuwse Middelburg. De man uit Heemstede ontbrak nooit op een vergadering; hij overnachtte dan altijd in Groningen en ging de volgende dag weer terug. Op het hoogtepunt waren er zo’n vijftig tot zestig man bezig met de vertaalklus. Veelal deden mensen dat onbezoldigd.”
