Deze oproep deed ds. C. J. Droger, christelijk gereformeerd predikant in Vlaardingen, zaterdag tijdens een studiedag in Gouda over ”Autisme in de kerk”. De dag was georganiseerd door Helpende Handen, De Vluchtheuvel, Eleos en de SGJ. Met 300 aanwezigen, zowel ouders als ambtsdragers, konden niet alle belangstellenden een plek krijgen. De organisatie overweegt een herhaling in oktober.
Ds. Droger waarschuwde kerkenraden en predikanten voor een gebrek aan begrip van en inleving in mensen met autisme en hun familie. „Wees bewogen, anders zou de kerkverlating onder deze groep wel eens nog groter kunnen worden.”
Een vrouw in de zaal bevestigde de onkunde van sommige kerkenraden. „Ik kaart ons probleem al zeven jaar aan en er gebeurt niets. Dat doet me afvragen: Welke toekomst is er voor ons gezin in deze gemeente?”
De Vlaardingse predikant suggereerde ook minimaal één ambtsdrager per kerkenraad aan te wijzen die zich verdiept in autisme en aanverwante stoornissen. Zowel Eleos als de Gereformeerde Gemeenten bieden toerustingscursussen voor ambtsdragers.
Ds. Droger benadrukte verder het belang van openheid van ouders naar de kerkenraad, en het belang van een goede structuur in de preek. Wilfred Milort, die de autismevariant PDD-NOS heeft, bevestigde dat laatste. „Preek en catechese moeten kort, bondig, helder en duidelijk zijn. Verder is persoonlijke aandacht belangrijk en kleine groepen bij catechisatie.”
Echtpaar M. J. de Vries, wiens oudste zoon (23) het (autistische) syndroom van Asperger heeft, besloot op een gegeven moment dat hij niet meer naar de jeugdvereniging hoefde. „Hij raakte in de problemen door het vrije gedeelte na de pauze. Dat was te ongestructureerd.”
Mensen met autisme horen bepaalde geluiden veel duidelijker. „Toen hij thuiskwam van een bondsdag zei hij: Het is gewoon een kermis. Vanwege de herrie die hij waarnam”, aldus moeder De Vries. „Ondertussen is hij wel voor veel gezinsleden een voorbeeld. Hij heeft de ”Institutie” van Calvijn helemaal gelezen. Die hoofdstukken vond hij zo gestructureerd. Intussen is hij aan de uitleg van Calvijn over de Psalmen begonnen.”
Dagvoorzitter dr. E. Dijkgraaf, tevens voorzitter van de contactgroep Gedragsproblemen en geloof van Helpende Handen, kondigde aan dat deze commissie binnenkort komt met een tussenstand over de mogelijkheid om tot een aparte catechesemethode voor kinderen met autisme met een hoge of normale intelligentie te komen.
Hij zei daarbij te willen aansluiten bij de zelfgemaakte lessen van ds. J. S. van der Net van de gereformeerde gemeente te Houten, die aangepaste catechesegroepen voor jongeren met autisme leidt. Deze zei echter dat die lessen vooral zijn bestemd voor jongeren met enigszins beperkte verstandelijke vermogens.
Drs. A. de Muynck, lector aan hogeschool Driestar educatief, maakte autisme begrijpelijk aan de hand van een boek. „De hoofdstukkenindeling ordent voor elk mens het leven. Normaliter komen er steeds meer onderscheidingen. Maar een autist moet lang nadenken om nieuwe informatie onder het juiste hoofdstuk te plaatsen. Een van die hoofdstukken is voor hem heel belangrijk; hij ordent alles volgens die hoofdstuktitel, bijvoorbeeld verjaardagen. Hij vraagt dus bij de eerste ontmoeting wanneer iemand jarig is, een vraag die niet past bij de hoofdstukindeling van zogenaamd normale mensen.”
Voor de geloofsbeleving en de kerkgang kan de contact- en waarnemingsstoornis autisme ingrijpende gevolgen hebben, aldus De Muynck. „Zo willen kinderen met autisme een bepaalde plek in de kerk niet, willen ze niet bij het dopen zijn, vinden ze het orgel te hard spelen, willen ze niet meezingen of Bijbellezen aan tafel. En ze hebben soms weerstand tegen de gemeenschap.”
De Muynck benadrukte dat in de omgang met kinderen met autisme de basale pedagogische vaardigheden van nog groter belang zijn. „Het bieden van structuur, het geven van veiligheid en warmte, en het geven van instructie.”
