„Val elkaar niet af waar kinderen bij zijn”

Opvoeden een fluitje van een cent? De vraagsteller zal dat niet zeggen. Ze heeft vier kinderen in de leeftijd van 7 tot 14 jaar. Extra zwaar is het feit dat ze niet met haar echtgenoot op een lijn ligt over praktische zaken in de opvoeding. Vader denkt rechtlijnig en principieel. De beeldcultuur die via films en internet oprukt, wil hij in zijn gezin een halt toeroepen.

Moeder denkt daar anders over. Ze vindt dat je kinderen niet alles kunt onthouden. We leven immers in een beeldcultuur. Ze vraagt zich af of hij niet iets soepeler met deze dingen om kan gaan. Ze staat dingen toe om de kinderen tegemoet te komen, maar voelt zich in een keurslijf zitten. Telkens vraagt ze zich af of vader zijn afkeuring niet uit zal spreken over wat zij goedvindt.

Opvoeden is niet eenvoudig, maar het wordt bijzonder zwaar als echtgenoten van mening verschillen. Als opvoeder heb je de steun van de andere ouder heel erg nodig. Onenigheid tussen vader en moeder komt terug in ruzies tussen kinderen en in openlijke ongehoorzaamheid. De liefde en de vrede in het gezin zijn ver te zoeken. Waar ouders niet op een lijn liggen, gaan kinderen de ene ouder tegen de ander uitspelen. Dan gebeuren er in het gezin dingen waar een van de ouders totaal niet achter kan staan.

Geen Lukas 12
Ik heb er moeite mee om de ruzies die er in dit gezin voorvallen te koppelen aan de verdeeldheid die Jezus noemt in Lukas 12. Wie Jezus gaat volgen, komt innerlijk los van de wereldse levenswijze die voorheen normaal was. Een hartelijke verbondenheid aan de Heere brengt een scheiding van geest mee ten opzichte van degenen met wie je natuurlijke banden hebt.

Ik denk dat de verdeeldheid uit Lukas 12 in dit geval niet van toepassing is. Waarom niet? Omdat de kwesties waarover onenigheid is, zich niet beperken tot de geestelijke dingen. Het voert me te ver om het al dan niet eten van groenten te koppelen aan het geloof. Het lijkt erop dat er vooral sprake is van een relatieprobleem tussen de ouders.

Moeder voelt zich klem zitten tussen haar man en haar kinderen. Ze voelt zich geremd en wordt met regelmaat door haar echtgenoot op de vingers getikt. Het valt op dat moeder de kant van de kinderen kiest tegenover vader. Daar zit de wortel van het probleem.

Ik denk dat man en vrouw er beiden aan moeten werken om weer op een lijn te komen. Ik weet niet of het gesprek nog open is. Waarschijnlijk niet. Je ziet vaak bij huwelijksproblemen dat de hakken in het zand staan en de echtgenoten niet echt met elkaar praten. Als ze dat doen, dan gaat het vooral om het verdedigen van het eigen standpunt.

Vaak spelen er veel gedachten en gevoelens mee waar de ander totaal niets vanaf weet. Spreken over gekrenkte gevoelens, onbegrip, eenzaamheid of angst is moeilijk. Dat maakt mensen kwetsbaar.

Elkaar verwijten maken is makkelijker. Vandaar dat dat ook gebeurt. Het is heel verdrietig als dit zo is. Zeker als we erop letten dat de Heere man en vrouw tot wederzijdse hulp aan elkaar heeft gegeven. Niet om elkaars gezag af te breken, maar om elkaar te helpen. Niet tegenover elkaar, maar met elkaar. Elkaar dienen door de liefde.

Innerlijke moeite
De Heere gebiedt de man zijn vrouw lief te hebben. Wat betekent dit? De man die zijn vrouw dient, zal luisteren naar haar innerlijke moeite om bepaalde dingen te verbieden. De man zal zijn principes niet door willen drukken. Zij kan zich uitspreken en haar man luistert naar haar argumenten.

Hij walst niet over haar gevoelens heen, maar zoekt een oplossing. Luisterend naar wat de Heere in de Bijbel aanwijst. Zoekend naar wat in de praktijk van elke dag de weg is. Niet via gebod op gebod, regel op regel. Paulus schrijft immers: „Gij vaders, tergt uw kinderen niet, opdat zij niet moedeloos worden.” Man en vrouw zullen een werkwijze moeten afspreken waarin beiden zich kunnen vinden. En die mogen zij dan met gezag uitdragen.

De vrouw heeft de Bijbelse opdracht haar man te eren. Dat houdt in dat ze niet geringschattend over hem moet denken of praten. Dat ze zijn mening niet afkraakt of hem aanvalt ten overstaan van derden. Zij moet hem hoogachten.

Maar dat kan toch niet? Ze is het helemaal niet met hem eens! Daarom is het voorgaande zo belangrijk. Ze moeten samen een weg vinden die voor beiden acceptabel is.

Het is goed mogelijk dat het niet lukt om overeenstemming te bereiken zonder hulp van anderen. Door de jaren heen slijten er patronen in die niet zomaar te veranderen zijn.

Opnieuw luisteren naar elkaar zonder vooroordelen, is soms alleen mogelijk via tussenkomst van een derde die een spiegel voorhoudt. Schroom niet om die hulp in te roepen. Uiteindelijk gaat het om het behoud van het hele gezin.

Meer opvoedingsvragen? Mail eigenwijzer@refdag.nl, of schrijf naar RD, t.a.v. opvoedingsredactie, Postbus 670, 7300 AR Apeldoorn.

Sarina Brons-van der Wekken is psychologe en moeder van drie kinderen.

Tips rond onenigheid bijde opvoeding
- Lees samen het huwelijksformulier.
- Bedenk hoe u aan het huwelijk bent begonnen.
- Bedenk wat u elkaar beloofd hebt.
- Bedenk wat nodig is om opnieuw een eenheid te vormen.
- Val elkaar niet af in het bijzijn van anderen.
- Schakel hulp in als u er niet met zijn tweeën uit komt.