Stel grens aan computergebruik

De puberteit kan voor ouders een zorgvolle periode inluiden. Zeker als een kind zich afsluit en weinig of geen contact meer wil hebben met zijn ouders. Wat houdt hen bezig? Blijven ze betrokken bij gezin en kerk? Zijn ze wel met de goede dingen bezig? Ouders kunnen zich machteloos voelen als ze voor ogen zien gebeuren dat ze de controle verliezen en niet weten hoe ze hun kind kunnen bereiken.

Met de puberteit kan ook voor jongeren een lastige periode beginnen. Lichamelijk verandert er veel. Het steeds meer op eigen benen staan en meer vrijheid krijgen is leuk voor pubers. Anderzijds levert het ook onzekerheid op. Ze moeten een eigen mening vormen over allerlei dingen, maar weten nog zo weinig.

Daarnaast zijn ze gevoelig voor de waardering van anderen. Het kan er enorm inhakken als iemand afkeurend is over het uiterlijk of over hun persoon. Te midden van allerlei onzekerheden moeten pubers een weg vinden. Het is eigen aan pubers om die onzekerheid zo veel mogelijk te verbloemen. Want met je kwetsbaarheid loop je niet te koop.

Eigen wereldje
Er zijn pubers die continu aandacht vragen. Er zijn er ook die zich afsluiten en het isolement zoeken in hun eigen wereldje. Daarin vinden ze tijd en ruimte om zich prettig te voelen.

Op zichzelf is daar niets mis mee. Pubers hebben het vaak druk. Op school en met allerlei dingen die ze daarnaast nog doen. Ze móéten vaak zo veel. Terugtrekken op de kamer is nodig om weer bij te tanken.

Maar, daar ligt een probleem. Wat doet een jongere op zijn kamer? Deze jongen heeft op die kamer een computer en zit daar altijd achter. Ik denk dat het heel terecht is dat moeder zich zorgen maakt. Juist in de puberteit, waarin het afstand nemen van ouders een normale ontwikkeling is, kan de computer alle aandacht opslorpen. Zeker als er ook een internetverbinding is.

Als ouders geen tijdsgrens stellen, zijn pubers vaak uren bezig met allerlei (online)games, msn, Hyves, dvd’s en films via internet. Het aanbod is groot en interessant voor jongeren. Veel leuker dan een kopje thee drinken met je moeder. Maar het zuigt wel alle aandacht van sociaal verkeer in het gezin weg.

Ik denk dat ouders waakzaam rond computergebruik moeten zijn. Ik wil nu geen inhoudelijke discussie voeren, maar me toespitsen op het sociale aspect. Het scherm staat gemakkelijk het onderlinge contact in de weg.

Begrens daarom de computertijd. Bijvoorbeeld één uur scherm per dag voor ontspanning. Als er voor school dingen moeten worden gemaakt of opgezocht, dan is dat iets anders.

Natuurlijk zullen pubers fel en negatief reageren op zo’n grens. Het is natuurlijk belachelijk. Natuurlijk doet geen enkele andere ouder dat. Iedereen mag onbeperkt op de computer, of in ieder geval veel langer dan dat ene uur.

Huisregels
Als dat al waar is -vaak overdrijven pubers- dan blijft staan dat ouders in hun eigen huis verantwoordelijk zijn voor wat er gebeurt. Ouders mogen huisregels stellen. Het is wel zaak dat ouders op dat gebied het samen eens worden.

Helaas is het zo dat de computer op de kamer van de zoon zijn intrede heeft gedaan. Het is meestal niet gemakkelijk dit terug te draaien. Wat overblijft, is het gesprek. Ouders mogen hun zorg uitspreken en duidelijk grenzen aangeven.

„Jan-Willem, ik wil met je praten. Het valt me op dat je altijd achter de computer zit. We vinden het belangrijk dat we in ons gezin samen dingen doen en niet langs elkaar heen leven. Ik heb de indruk dat jij het op je kamer veel leuker vindt dan beneden. Dat snap ik. De spelletjes die jij doet zijn natuurlijk veel leuker dan met ons kletsen. Ze zijn spannend, denk ik. Kun je me eens laten zien welke jij het allerleukst vindt om te doen?”

„Jan-Willem, toch vind ik het niet goed als je hier uren mee bezig bent. Weet je waarom? Jij moet ook leren belangstelling te hebben voor anderen. Je moet contacten leggen en onderhouden. Ik weet zeker dat je dat niet leert door alleen maar op je kamer te zitten. Hoe denk jij daarover?”

„Ik zie dat wij je te veel vrijheid hebben gegeven door de computer op je kamer te zetten. Je kunt de knop niet goed uitzetten. Daarom wil ik met je afspreken dat we óf de computer weer beneden zetten óf dat we samen afspreken hoelang je elke dag op de computer mag. Dat vind je misschien kinderachtig. Maar bewijs jij maar eens dat je aandacht hebt voor andere dingen. Het leven is veel meer dan wat je op het scherm ziet. Jij bent voor ons de moeite waard, daarom willen we niet dat je zo eenzijdig bezig bent.”

Sterke band
Het spreekt vanzelf dat de puberteit geen goed startmoment is om gemeenschappelijke dingen te doen. Als het goed is, hebben ouders in de kinderjaren al tijd en aandacht vrijgemaakt om de band sterk te maken. Is de sfeer in een gezin gezellig en positief, dan zijn pubers gemakkelijker te betrekken bij de gezamenlijke momenten, zoals de maaltijd.

Sarina Brons-van der Wekken is psychologe en moeder van drie kinderen.

Tips voor omgaan met pubers
- Laat merken dat u van uw puber houdt.
- Toon belangstelling voor wat uw kind doet.
- Zoek het kind op in zijn bezigheden.
- Stel een grens aan computergebruik.
- Besteed aandacht aan positief gedrag.