18-08-1999 14:25
| Van onze buitenlandredactie
DEN HAAG - Daags nadat Turkije werd getroffen door een van de zwaarste aardbevingen van de 20e eeuw snelden de eerste buitenlandse hulpteams toe om hun Turkse collega's bij te staan. Met een enorm dodental en duizenden vermisten en gewonden is de taak om naar slachtoffers te zoeken en tegelijkertijd voor de overlevenden te zorgen overweldigend.
De beving, waarvan de momentmagnitude na nauwkeurige meting werd bijgesteld op 7,4, heeft een waaier van verwoesting aangericht in het gebied tussen Istanbul en het 130 km zuidoostelijker gelegen Golcuk. Onder ingestorte gebouwen in de omgeving van Golcuk kunnen nog wel 10.000 slachtoffers liggen, zei burgemeester Ismail Baris. Ook in Istanbul en andere plaatsen worden nog duizenden vermist.
Veel landen hebben reddingsteams naar het rampgebied gestuurd, de meeste uitgerust met honden die slachtoffers onder het puin kunnen zoeken. VN-secretaris Kofi Annan heeft fondsen voor hulp en wederopbouw beloofd en het Internationale Rode Kruis heeft een oproep gedaan om 15 miljoen gulden bijeen te brengen voor eerste hulp aan 100.000 getroffenen.
Niet alleen bevriende landen komen met hulp over de brug. Ook Griekenland, waarmee Turkije moeizame relaties onderhoudt, stuurde 's middags reddingsploegen, artsen en hulpgoederen.
Ankara stelde een luchtbrug in tussen de hoofdstad en het rampgebied. Vijf legervliegtuigen brengen 2500 tenten naar Golcuk. Drie andere toestellen brengen 1000 tenten naar Istanbul. De kuststad Golcuk is een van de zwaarst getroffen steden.
Turkse coördinatoren van de reddingsoperaties zeggen dat er dringende behoefte is aan speurhonden, puinruimmachines en apparatuur voor eerstehulpverlening. Volgens het crisiscentrum zijn er genoeg tenten en voedsel voor de overlevenden.
Griekenland en Turkije landen liggen vanouds met elkaar overhoop, met name over Cyprus en territoriale aanspaken in de Egeïsche Zee. Maar Athene gaf rap toestemming voor het sturen van drie Hercules-toestellen met medische hulp en uitrusting voor noodhulp, zoals een veldhospitaal. Verder vertrokken twaalf artsen en twee militaire eenheden met speurhonden die gespecialiseerd zijn in reddingswerk bij aardbevingen.
Speurhonden
De federatie van het Internationale Rode Kruis en de Rode Maan, die reddingsploegen heeft gestuurd om de plaatselijke hulpverleners bij te staan, riep geldschieters op noodhulp te leveren. Nederland reageerde met een gift van 750.000 gulden.
Vijf speurhonden en acht begeleiders van de Reddingshonden Hulpdienst Holland vertrokken vandaag naar het door de aardbeving getroffen gebied in Turkije. De honden gaan zoeken naar mensen die onder het puin liggen. De reddingsploeg is door het Nederlandse Rode Kruis gevraagd om in het rampgebied te assisteren. De honden en hun begeleiders vlogen omstreeks tien uur vanaf vliegveld Eindhoven met een toestel van Defensie naar Turkije.
De honden zijn speciaal getraind in het opsporen van mensen. Ze worden meestal ingezet bij het zoeken naar vermiste personen. Ervaring met aardbevingen heeft de organisatie opgedaan in Armenië en Italië. "Het klinkt misschien raar, maar het zoeken naar mensen onder het puin is voor deze honden een spelletje. Het zijn honden die gewoon heel graag willen werken", zegt een medewerker van de hulpdienst.
Ook andere internationale organisaties staan paraat en wachten op een formeel verzoek om hulp van Turkije. Veel landen hebben via deze organisaties steun aangeboden. Ook het departement voor noodhulp van de Europese Unie (ECHO) is alert, ook daar wordt een officieel verzoek voor hulp afgewacht.
Duitsland, waar 2 miljoen Turken leven, besloot voor 1,12 miljoen gulden hulp te sturen. Een ploeg van het Duitse Rode Kruis vertrok dinsdagochtend al met speurhonden naar het geteisterde gebied. 's Middags volgden nog eens 24 reddingswerkers. Het Duitse Rode Kruis stelt verder voor ruim 2 ton aan materieel voor noodhulp en bloedproducten ter beschikking.
Bevriend land
Frankrijk stuurt zestig mensen, onder wie vier artsen en specialisten op het gebied van het zoeken van overlevenden in puin. Uit Groot-Brittannië vertrekt een ploeg met 39 reddingsdeskundigen, onder meer van de brandweer. Vanuit Italië vliegt een Hercules met medicijnen en een artsenploeg naar Turkije. Bern wil honderd mensen van het Zwitserse korps voor rampenhulp, achttien honden en 16 ton reddingsmaterieel sturen.
De Amerikaanse president Bill Clinton zei dat technische hulpploegen van het leger naar Turkije zijn gereisd om deel te nemen aan de speuracties naar slachtoffers. "Turkije is al lang een bevriend land en een bondgenoot ", zei hij, waarna hij zei te bidden uit naam van het Amerikaanse volk voor de slachtoffers en hun families. De Amerikaanse chef-staf generaal Henry Shelton, in Ankara op het moment van de aardbeving, beloofde dat de VS hun NAVO-bondgenoot op elke nodige manier zullen helpen.
Uit Israël gaan 180 militairen met medische hulpgoederen naar het rampgebied. Rusland, Georgië, Bulgarije en Tsjechië hebben steun toegezegd. Buurland Iran, waar de aardbeving van 1990 waarbij 35.000 doden vielen nog vers in het geheugen ligt, stuurde een condoleanceboodschap.
Ook de hulp vanuit kerken komt op gang. Arne Bergstrom, vicepresident van de organisatie World Relief, coördineert de hulp aan Turkse protestanten, onder wie een kleine protestantse gemeente in Izmit.
