Geef wakker kind ’s nachts geen eten of drinken

Gezonde kinderen maken in principe voldoende melatonine aan. Of er te weinig aan melatonine wordt aangemaakt moet bij kinderen onder de 12 jaar eerst medisch worden onderzocht. Het is dus niet verstandig om dit middel zomaar te gebruiken. Raadpleeg eerst een arts.

De ouders schrijven dat zij hun dochter aanvankelijk consequent terugstuurden naar haar bed. Hiermee hebben ze echter geen resultaten geboekt. Daarna ontstond de twijfel: Wat nu? Hoe krijgt onze peuter voldoende slaap en hoe voorkomen we dat wijzelf en de andere kinderen uitgeput raken door slaapgebrek? Het dochtertje -ik noem haar Nelly- is overdag heel actief en nadrukkelijk aanwezig. Ze doet geen middagdutje meer.

De ouders hebben verschillende dingen uitgeprobeerd om Nelly beter te laten slapen. De lamp op de overloop blijft branden, dus angst voor donker kan het niet zijn. De ouders hebben gevarieerd in de tijd van naar bed brengen. Omdat ze om halfacht nog regelmatig haar bed uitkwam, hebben ze haar opgehouden tot ze uiteindelijk beneden in slaap viel. Maar ook dan kwam ze rond middernacht het bed uit. Ze hebben toegestaan dat zij in het bed van de ouders verder mocht slapen.

Tegenwoordig geeft het middel melatonine rust, maar ook niet de hele nacht. „Rond de klok van 5 uur wordt ze wakker. Dan komt ze bij ons. Het is dan óf uit bed en einde slapen, óf bij ons in bed en dan slaapt ze nog wel tot halfacht.”

Pittig meisje
Ik maakt uit de brief op dat er geen lichamelijke of psychische redenen zijn die maken dat Nelly uit bed komt. Waarschijnlijk kan ze gewoon niet slapen. Ze is een pittig meisje dat zich overdag nadrukkelijk laat zien. Het past bij meisjes zoals Nelly om grenzen te testen en uit te proberen wie de baas is. Dat is overigens ook normaal voor haar leeftijd. Uit de brief blijkt dat de grenzen al verscheidene keren zijn opgeschoven toen Nelly niet gehoorzaamde.

Nelly heeft echter geen toegeeflijke, maar krachtige ouders nodig! Ouders die duidelijke grenzen stellen en die grenzen ook consequent handhaven. Het is belangrijk dat Nelly leert zicht te onderwerpen aan de wil van haar ouders. Het zal ouders echter niet lukken om slááp af te dwingen. Wat ze wel kunnen afdwingen is dit: niet uit je kamer komen. Pas als blijkt dat dit een harde grens is, zal Nelly zich overgeven en rustig gaan slapen, omdat er geen nieuwe prikkels meer op haar afkomen.

Nelly is ’s avonds hondsmoe en toch gaat ze niet slapen. Waarom niet? Voor een klein kind is elke avond weer een klein afscheid. Na dat afscheid is er geen contact meer. En dat contact wil een kind nu juist niet verbreken. Vandaar dat uitstellen en het terugkomen uit bed. Kinderen moeten leren dat de nachten bestemd zijn om te slapen. Is er overdag nog meer rust nodig, dan is dat prima. Maar de nacht is om te slapen en kinderen mogen in principe geen beroep meer op ouders doen.

Ritueel
De overgang van dag naar nacht verloopt soepeler als een duidelijk ritueel de dag afsluit. Hoe kleiner een kind, hoe meer houvast het heeft aan vaste gewoonten. Die bieden zekerheid. Het kind komt tot rust en weet waar het aan toe is. Spreek duidelijk de grens af: „Nelly, als ik zo meteen weg ben gegaan, mag je niet meer uit je kamer komen. Want dan kun jij niet slapen en daar is het nu wel tijd voor. Ik weet dat je graag nog van alles aan mij komt vragen. Maar dat wil ik niet. Je mag nu nog één vraag aan mij stellen.” Na een dikke knuffel is het echt voorbij.

Nelly zal zich niet voetstoots neerleggen bij zo’n strenge aanpak, zeker niet omdat ze in het verleden succes had met aanhoudend terugkomen. Hoe te reageren? Het is belangrijk dat overtreden op geen enkele manier wordt beloond. Ze zoekt contact, maar moet dat juist niet krijgen. Want dan zal ze ermee doorgaan. Bedenk dat een boze reactie ook een vorm van contact is. Houd de reactie zo neutraal mogelijk, zodat ze geen contact krijgt. Beantwoord geen vragen die haar te binnen schieten. Dat mag pas morgen weer. Geef geen eten of drinken, want dan komt ze morgen weer haar bed uit. Ze moet direct weer naar haar bed.

De ouders moeten duidelijke grenzen aangeven. Duidelijkheid over waar ze moet slapen: in haar eigen kamer. Duidelijkheid over wat er niet mag: niet meer haar kamer uit. Zo weet Nelly waar zij aan toe is. Want haar wil mag uiteindelijk niet de boventoon voeren.

Op slot
En wat als Nelly toch steeds maar haar kamer blijft afkomen? Als je beneden zit, staat ze misschien al naast je voordat je het in de gaten hebt. Het kan nodig zijn -uiteraard tijdelijk- om op een stoel voor de deur te gaan zitten, de deur dicht te houden, of de deur op slot te draaien.

Het is natuurlijk een enorme aanslag op je energie als je kind blijft roepen of huilen. Zeker ’s nachts ben je niet op je best. Dan telt maar één ding: hoe krijg ik mijn kind zo snel mogelijk zover dat ik door kan slapen? Als een kind niet snel opgeeft, is het moeilijk om consequent te blijven. Na drie keer zeuren toch maar een keertje in het ouderlijke bed. Vertoon voorspelbaar gedrag en zorg ervoor dat je als ouders op één lijn ligt. Steun elkaar om niet toe te geven.

Een kind dat ’s avonds of ’s nachts teleurgesteld raakt als ouders geen aandacht aan hem besteden, moet overdag merken dat zij echt van hem houden. Om een verkeerd patroon te doorbreken, is overdag extra tijd en aandacht belangrijk.

Sarina Brons-van der Wekken is psychologe en moeder van drie kinderen.

Tips
-Spreek duidelijk af dat je kind niet meer uit zijn kamer mag komen.

-Uit de slaapkamer komen moet op geen enkele manier worden beloond.

-Houd eraan vast dat een kind alleen in zijn eigen bed mag slapen.

-Ga niet in discussie, maar herhaal neutraal de grens.

-Houd er rekening mee dat het veranderen van een verkeerd patroon veel tijd kan kosten.

-Consequent zijn helpt alleen als je echt consequent blijft.

-Geef overdag positieve aandacht.