Uit haar onderzoek, waarop ze vandaag promoveerde aan Wageningen Universiteit, blijkt dat foliumzuur in hoge doseringen bij deze groep mensen de kans op kanker doet toenemen, behalve als ze tegelijk voldoende vitamine B2 binnenkrijgen. In deze combinatie is zelfs sprake van een lager risico op kanker.
Foliumzuur zorgde jarenlang voor een niet aflatende stroom van goed nieuws. De vitamine die bij zwangere vrouwen de kans op een kindje met een open ruggetje verkleint, zou volgens studies ook hartinfarcten, depressies en mentale veroudering helpen voorkomen. Bovendien beschermt foliumzuur tegen kanker, zo komt uit onderzoeken naar voren. De verklaring daarvoor ligt voor de hand: cellen hebben foliumzuur nodig om te delen, en een te lage inname van foliumzuur verhoogt de kans dat er tijdens de celdeling foutjes in het erfelijk materiaal sluipen.
Van den Donk, verbonden aan de afdeling humane voeding van Wageningen Universiteit, vergeleek twee groepen patiënten met elkaar, een groep met darmpoliepen en eentje zonder. Darmpoliepen zijn goedaardig, maar kunnen zich ontwikkelen tot kwaadaardige tumoren. Uit analyse van het voedingspatroon van de patiënten bleek de groep met de darmpoliepen een iets hogere inname van foliumzuur te hebben. Belangrijke bronnen van foliumzuur zijn bladgroenten, melk, sinaasappelsap, volle granen en vooral vitaminepillen.
Een experiment met een groep polieppatiënten bevestigde de resultaten. De patiënten kregen een halfjaar lang een hoge dosis foliumzuur van 5 milligram per dag. Bij de hoge dosering ontstonden er meer foutjes in het DNA van hun darmcellen. „We hebben ook gekeken naar zes genen die helpen voorkomen dat cellen zich tot een kankercel ontwikkelen”, zegt Van den Donk. „Zo heb je genen die beschadigd DNA repareren. Bij patiënten die een pil met foliumzuur kregen, vonden we vaker uitgeschakelde antikankergenen dan bij patiënten die geen supplement hadden geslikt.”
Opmerkelijk is overigens een andere bevinding van de promovenda. De hoge dosis foliumzuur werkte vooral averechts bij patiënten die weinig vitamine B2 binnenkregen. Bij mensen die veel vitamine B2 consumeerden, was de kans op darmpoliepen juist verminderd. Vitamine B2 is nodig voor de omzetting van foliumzuur in verwante stoffen die meewerken aan de celdeling. Belangrijke bronnen van vitamine B2 zijn zuivelproducten, vlees, brood, aardappelen en groene groenten.
In de door de Amerikaanse medische onderzoeksliteratuur is het verband nooit gevonden. „Dat komt waarschijnlijk omdat de inname van vitamine B2 in Amerika aan de hoge kant is”, zegt Van den Donk. „In de VS voegen fabrikanten al sinds de jaren veertig B2 toe aan meel.”
De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid foliumzuur is in Nederland 300 microgram. De gemiddelde inname ligt op ongeveer 250 microgram per dag. Van deze hoeveelheid wordt bovendien niet alles opgenomen in het lichaam. In 2003 stelden onderzoekers van het RIVM vast dat naast de normale voeding ongeveer 400 microgram foliumzuur extra per dag nodig is om de kans op hart- en vaatziekten mogelijk te verkleinen.
