Een quaker als patholoog

Zijn wieg staat in het plaatsje Pentonville, nu een onderdeel van Londen. Hij is de derde van vier zoons. Twee jongere broers sterven al jong. Zijn ouders behoren tot de quakers, ook wel aangeduid als het genootschap der vrienden: een christelijke groepering die in die tijd zeer nauwgezet en eenvoudig leeft. Dansen is verboden omdat het ongeoorloofde lusten opwekt. Het lezen van romans wordt beschouwd als zondig tijdverdrijf. De jonge Thomas draagt net als zijn leeftijdgenoten eenvoudige kleding en gaat bescheiden en in stilte zijn gang.

Zijn vader spant zich in om zijn kinderen goede scholing te geven. Dit privéonderwijs blijft niet zonder resultaat: als jonge man spreekt Hodgkin perfect vijf vreemde talen: Latijn, Frans, Italiaans, Duits en Spaans.

Op 21-jarige leeftijd gaat Hodgkin medicijnen studeren in het Londense Guy’s Hospital. Een jaar later gaat hij studeren aan de universiteit van Edinburgh.

In 1821 vertrekt hij naar Parijs om zijn kennis te verbreden. Hij ontmoet er de uitvinder van de stethoscoop, René Leannec. Bij terugkeer in Londen presenteert Hodgkin het instrument enthousiast aan zijn collega’s. Tevergeefs, eentje gebruikt het zelfs als bloemenvaas.

Vier jaar later treedt hij toe tot het befaamde artsengilde Royal College of Physicians en krijgt hij een baan op een soort consultatiebureau voor zieken uit de armste lagen van het volk. Het tekent de blijvende zorg en aandacht die de arts gedurende zijn hele leven schenkt aan minderbedeelden.

In hetzelfde jaar wordt Hodgkin benoemd tot docent anatomie in Guy’s Hospital, het ziekenhuis waar hij zelf studeerde. Ook krijgt hij een aanstelling als beheerder van het Londense pathologiemuseum. Vier jaar later komt de arts met een naslagwerk op de proppen waarin hij de effecten van ziekten op 1677 anatomische preparaten beschrijft. Al snel verwerft hij een reputatie als gezaghebbend patholoog. Ook als docent is hij zeer gewaardeerd.

Naam maakt Hodgkin in 1832 met een wetenschappelijke publicatie over tumoren van de lymfeklieren en de milt. Meer dan dertig jaar later, in 1865, beschrijft de Britse arts Samuel Wilks dezelfde ziektebeelden. Hij ontdekt vervolgens dat Hodgkin hetzelfde al eerder heeft gedaan en noemt de kwaadaardige zwellingen van de lymfeklieren naar de eerste ontdekker ”ziekte van Hodgkin”, tegenwoordig aangeduid als Hodgkinlymfoom.

Zestig jaar na de dood van Hodgkin, in 1926, worden zijn preparaten nog eens nauwkeurig onderzocht. Dan blijkt hoe trefzeker de diagnoses van de Britse patholoog waren, al miste hij wel enkele gevallen omdat hij het verschil nog niet kende tussen Hodgkinlymfoom en non-Hodgkin-lymfoom. De laatste aandoening komt veel vaker voor. Ongeveer 85 procent van de lymfklierkankers betreft non-Hodgkin-lymfomen, onder te verdelen in zo’n dertig van elkaar verschillende soorten met een verschillend ziektebeloop en een verschillende behandeling.

In 1841 publiceert Hodgkin een boek over de noodzaak van schone lucht, reinheid en goede voeding. Tevens beschrijft hij het probleem van aorta-insufficiëntie, veroorzaakt door een lekkende hartklep tussen de linker­hartkamer en de grote lichaamsslagader.

Hodgkin blijft trouw aan de christelijke principes die hem tijdens zijn opvoeding werden bijgebracht. Fooien van zijn patiënten weigert hij steevast. Al jong raakt Hodgkin verliefd op zijn nichtje Sarah Adler, maar de quakers verbieden huwelijken tussen neven en nichten. Sarah trouwt met een ander, maar als haar man in 1836 overlijdt, bloeit de genegenheid tussen de twee weer op. Het komt echter niet tot een huwelijk. In 1849 trouwt Hodgkin met Sarah Frances Callow.

Jarenlang is Hodgkin bevriend met de Joodse zakenman Moses Montefiore. Met hem bezoekt hij geregeld Israël, waar hij in 1866 in Yafo overlijdt. Zijn graf bevindt zich op de protestantse begraafplaats in het vissersdorp, tegenwoordig een voorstadje van Tel Aviv.

Naam: Thomas Hodgkin

Geboortedatum: 17 augustus 1798

Sterfdatum: 5 april 1866

Nationaliteit: Brits

Religie: quaker

Vernoeming: ziekte van Hodgkin