Bezoek ook andere websites van de Erdee Media Groep
 
Erdee Media Groep Erdee Media Groep is een landelijk mediabedrijf, dat zich via verschillende online en print media richt op de christelijke gezindte.
 
Reformatorisch Dagblad Nieuws en de achtergrond van het nieuws, gebracht en belicht vanuit de christelijke identiteit, via verschillende online en print kanalen.
 
Digibron Het digitale kenniscentrum van de gereformeerde gezindte. Meer dan één miljoen artikelen in een online archief waaronder het complete tekstarchief van het RD.
 
Terdege Hét magazine voor christelijke gezinnen, vol reportages, interviews, bezinning, verdieping en ontspanning.
 
Kits De enthousiaste club voor kinderen tot 12 jaar, met een spetterend magazine en een eigen website voor nieuws en ontspanning.
 
Puntuit De jongerensite van Erdee Media Groep, die gaat over het nieuws en alles wat jongeren bezighoudt.
 
De Banier De uitgever van christelijke boeken: theologisch, meditatief, informatief en ontspannend. Verantwoord lezen voor alle leeftijdscategorieën.
 
Erdee Trefpunt De digitale marktplaats van Erdee Media Groep. De beste plek voor vraag en aanbod, aankondiging van evenementen en werving van personeel.
 
Erdee Service De afdeling waar u terecht kunt voor alle informatie over abonneren en adverteren.
 
Erdee Abonneevoordeel Aanbiedingen, speciaal voor u als abonnee van het Reformatorisch Dagblad en Terdege geselecteerd.
 
Naar Buiten Naar Buiten is dé buitenbeurs voor het hele gezin! Deze beurs wordt elk jaar in augustus georganiseerd op landgoed De Schaffelaar in Barneveld.
 
Wegwijs Wegwijs is een gezellige en afwisselende gezinsbeurs. Eén keer per anderhalf jaar wordt deze beurs georganiseerd in de Jaarbeurs te Utrecht.
Sluiten
ma.
di.
wo.
do.
vr.
za.
9 februari 2012
-1,1 °C
  Meditatie Markus 8:36
 

Val van de muur

Foto RD, Henk Visscher Het is 20 jaar geleden dat de Muur viel.

Vanuit verschillende invalshoeken wordt de Wende belicht.

 
Lübeck: Door Wende raakte ik mijn droombaan kwijt Manfred Krellenberg begon op 9 november 1989 aan een nachtdienst. Met zijn herdershond Arie liep de West-Duitse grenswacht naar de brug over het grensbeekje tussen Lübeck en Herrnburg.
 
Rüterberg: Dorp maakte zich los van DDR Rüterberg had gewoon heel erg pech. Althans, in de Koude Oorlog. Die andere oorlogen was het dorp aan de Elbe goed doorgekomen. In de geschiedenisboeken wordt niet gesproken over grote vernielingen.
 
Wittenberge: Gevels met gapende gaten Het zit erop. Twee mannen van sloopbedrijf Golz Abbruchtechnik zijn klaar met hun klus in het monumentale huis. Hier en daar hebben ze verrotte balken verwijderd, op andere plaatsen probeerden ze de schimmel te bestrijden.
 
Quedlinburg: Stad overleefde DDR maar net Met sneeuw en ijzel is het een waagstuk om bij de kerk en het kasteel van Quedlinburg te komen. De weg met bolle kinderkopjes gaat steil omhoog.
 
Neustadt: Kerk vecht tegen vergrijzing De kerkklok luidt. Hier en daar wandelen mensen naar het centrum. Toch gaan ze niet allemaal naar de kerk. Een paar straten verder is een barbecuefeestje en ook dat trekt bezoekers.
 
Eisenach: Wartburgauto verloor race tegen Westen Cornelia Hartleb had twee kinderen en wilde in deeltijd werken. Maar zo’n baan was moeilijk te vinden. Bovendien moest ze het steeds uitleggen. In de DDR werken mannen én vrouwen toch allemaal de hele dag?
 
Mödlareuth: Smal beekje werd best bewaakte grens De twee mannen waren zeker op de vuist gegaan, als een klein beekje hen niet op afstand had gehouden. Ook in een gehucht als Mödlareuth (spreek uit: Meutlaroit) lopen de gemoederen soms hoog op. Op de achtergrond is het laatste stuk Muur te zien dat tijdens de Koude Oorlog het gehucht verdeelde.
 
Berlijn: Wachttoren als gedenkplaats voor grensdode Günter Litfin had het voor elkaar. In West-Berlijn had hij een huisje gevonden. De toekomstdromen met zijn vriendin konden nu doorgaan.
 
„Revolutie 1989 kwam niet uit de kerken” BERLIJN – De revolutie van 1989 waardoor het DDR-regime ten val kwam, was niet uit de kerken afkomstig.
 
Kerk herdenkt val IJzeren Gordijn BOEDAPEST – De Hongaarse rooms-katholieke priester Imre Kozma maakte in 1989 wereldnieuws. Met ‘zijn’ Maltezer Liefdadigheidsdienst ving hij tienduizenden Oost-Duitse vluchtelingen op. Komend weekend wordt de twintigste verjaardag van dat werk gevierd.
 
„Oost-Duitsland goddeloos” BERLIJN – Oost-Duitsland is het meest geseculariseerde deel van Europa, zegt de Duitse onderzoeker prof. Wolfgang Jagodzinski uit Keulen.
 
„Ontkerstening is enige succes van oude DDR” AMSTERDAM – Laat iedereen blij zijn dat de socialistische DDR verleden tijd is. Maar laat niemand zich hoeven schamen dat hij in het communisme wist te overleven.
 
Belangrijke rol kerk bij revolutie in 1989 BERLIJN – Vasten en bidden vormden de basis voor de vreedzame revolutie in 1989 in de DDR, aldus de hoge Duitse geestelijke Martin-Michael Passauer.
 
Machteloos tegenover gebeden De Nikolaikirche in Leipzig lijkt een bedevaartsoord. De kerk in het centrum van de Duitse stad was twintig jaar geleden het toneel van de vreedzame revolutie die van daaruit door de DDR trok. Foto’s roepen de verhalen en getuigenissen weer in herinnering. De vreedzame demonstraties, gestart met...
 
Vreedzame revolutie 1989 had „protestants randje” UTRECHT – „Gebruik geen geweld.” Dat was wat ds. Christian Führer en de andere predikanten de 60.000 tot 70.000 demonstranten die oktober­avond in 1989 voorhielden. Met flakkerende kaarsen in de hand liep de mensenmassa richting het donkere, zo gehate Stasigebouw in Leipzig. Dr. Beatrice de Graaf...
 
Dagelijks nieuwe pesterijen tegen de kerk Oost-Duitsland heeft twee dictaturen meegemaakt. Toen Hitler en zijn mannen eenmaal weg waren, kwamen de communisten. Dit is ook de kerk niet in de koude kleren gaan zitten.
 
Val Berlijnse Muur maakte Bijbelsmokkel overbodig Op ‘kampeervakantie’ met Bijbels op geheime plaatsen in een camper. Dat deden tientallen koeriers richting het IJzeren Gordijn. Frans en Margreet van den Berg uit Nunspeet maakten vijf tochten. Margreet: „Ik zat appeltjes te schillen als we de grens naderden. Dan had ik wat om naar te kijken.”
 
Nederlandse kerken leefden mee met kerk onder communisme Christelijk Nederland hield zijn adem in toen eind 1989 in Oost-Europa het ene na het andere communistische regime viel. De reformatorische kerken hadden jarenlang meegeleefd met de verdrukte kerk. Hoe hebben ze toen gesproken?
 
„Duitse kerk te verhullend over hulp aan Stasi” NEUDIETENDORF – De protestantse kerken in Duitsland zijn te verzoenend en te verhullend omgegaan met de vraag naar collaboratie van kerkelijke vertegenwoordigers met de Stasi, de voormalige Oost-Duitse inlichtingendienst.
 
Bevrijding uit Egyptische ballingschap BRATISLAVA – De omwenteling in het voormalige Tsjechoslowakije bracht voor de kerk een bevrijding uit de Egyptische ballingschap, zegt prof. dr. Peres Imre uit Bratislava. „We waren verrast en nauwelijks voorbereid.”
 
Verdachte preek trok aandacht Securitate BOEKAREST – Tijdens de communistische overheersing bespioneerde iedereen iedereen in Roemenië. De geheime politie hield vanaf 1945 ds. Ferenc Visky (1918-2005) in de gaten. De predikant van de Hongaarse Gereformeerde Kerk had gepreekt over de tekst: „Wij verwachten nieuwe hemelen en een nieuwe...
 
De muur is weg – leve de muur Vijftig jaar geleden, op 13 augustus 1961, werd begonnen met bouw van de Berlijnse Muur, om te verhinderen dat mensen naar het Westen zouden vluchten en Oost-Duitsland zou leeglopen. Alhoewel zeker niemand van plan zou zijn te vluchten, zoals DDR-staatschef 
Walter Ulbricht kort daarvoor...
 
Bouw Berlijnse Muur begon 50 jaar geleden BERLIJN – De Berlijnse Muur is nu een fijn melkkoetje. De laatste resten van het IJzeren Gordijn trekken miljoenen toeristen. Dus wat er nog van overeind is, zal niet snel verdwijnen.
 
Oud-ambassadeur Egbert Jacobs: Toezien hoe Oost-Duitsland verdween Een paar maanden lang bevond Egbert Jacobs zich in Oost-Duitsland in het centrum van het wereldgebeuren. Maar toen de DDR tot de West-Duitse republiek toetrad, was zijn stoel ineens overbodig en mocht hij het licht uitdoen op de Nederlandse vertegenwoordiging.
 
Geheime informatieoorlog tegen DDR BERLIJN – Reserveofficier Helmut Michelis deed vorige maand een boekje open over een geheime propagandaoorlog van de Bondsrepubliek Duitsland tegen de DDR. De Rheinische Post publiceerde zijn artikel op internet, maar een dag later was er geen spoor meer van te bekennen. Het bleek zelfs uit het...
 
Kloof tussen Oost- en West-Duitsland blijft LEIPZIG (IPS) – Twintig jaar na de val van de Muur blijft de kloof tussen Oost- en West-Duitsland groot. Oost-Duitsers stemmen anders, verdienen minder en zijn pessimistischer dan West-Duitsers.
 
Leger wilde ingrijpen na val Berlijnse Muur BERLIJN (ANP) – Na de val van de Berlijnse Muur in november 1989 bestond het gevaar dat het Sowjet–leger in de DDR zou ingrijpen. President Michail Gorbatsjov van de Sowjet–Unie moest persoonlijk ingrijpen om een gewapende interventie in het communistische Oost–Duitsland te voorkomen. Het...
 
Regering moet Oost-Duitsland redden SCHIPKAU – Als de volgende regering zich niet ontfermt over het platteland van Oost-Duitsland, zal het alleen maar slechter aflopen. De christendemocraat Michael Stübgen is bezorgd als hij de lege huizen in zijn district telt.
 
Voormalige DDR nog jaren aan financieel infuus BERLIJN (ANP) – De Duitse deelstaten die tot de eenwording van Duitsland bijna twintig jaar geleden de communistische DDR vormden, hebben nog jarenlang enorme financiële steun nodig uit de rest van het land.
 
„De Stasi moet van alles op de hoogte zijn” Als in 1989 de Muur valt staat Duitsland voor een tweede keer het verleden verwerken. Moest Duitsland na de Tweede Wereldoorlog politiek, mentaal en juridisch afrekenen met het naziverleden, na de Wende moest Duitsland het leed van de communistische DDR een plaats geven.
 
Oost-Duitse geheime dienst Stasi volgde alles en iedereen Macht en banaliteit. De titel van de expositie over de Oost-Duitse geheime dienst, de Stasi, had niet beter gekozen kunnen zijn. Het voormalige hoofdkwartier van de Stasi in Leipzig biedt een onthullend relaas over de grenzeloze spioneerzucht van de staat. Werkelijk iedereen en alles werd in de...
 
Geheime dienst doet vensters open De medewerkers van de archieven van de Stasi draaien overuren. Meer dan ooit willen burgers weten of er een dossier over hen werd bijgehouden. Een reizende tentoonstelling vertelt heel Europa over de geheime dienst.
 
„Negen november moet nationale feestdag worden” BERLIJN – De negende november, de dag van de val van de Muur, moet een nationale feestdag worden.
 
Stasi-officier opende op eigen houtje de Muur BERLIJN – Grensofficier Harald Jäger schreef in 1989 geschiedenis. Jäger was op 9 november dienstleider bij de grensovergang aan de Bornholmer Strasse. Tienduizenden Oost-Berlijners hadden zich daar die avond verzameld en eisten de opening van de grens. Op eigen houtje gaf Jäger om tien voor half...
 
Val van de Muur: het RD uit 1989 Een overzicht van een aantal gedenkwaardige pagina's uit het Reformatorisch Dagblad over de val van de Muur, nu twintig jaar geleden.
 
„Oost-Duitsers ontliepen verwerkingsproces” BERLIJN – Hans-Joachim Maaz geldt als de bekendste Oost-Duitse psychotherapeut, een beroep dat de toenmalige machthebbers een doorn in het oog was. Van 1980 tot 2008 leidde hij de psychotherapeutische kliniek van de evangelische diaconie in Halle.
 
Het socialisme zal overwinnen Christenen hoeven niet meer bang te zijn dat communisten hun de vrijheid ontnemen. De tijd dat „godsdienst opium van het volk” was, is voorbij. En of de socialisten in de DDR de kerken dwars hebben gezeten? „Ik kan me er weinig bij voorstellen.”
 
„Tijd Koude Oorlog nog weinig onderzocht” DEN HAAG – Waar het gaat om het communistisch tijdperk ligt er nog altijd een enorm onderzoeksterrein braak, stelt dr. Beatrice de Graaf. Deze maand is het vijf jaar geleden dat de historica in Utrecht promoveerde op de dissertatie ”Over de Muur. De DDR, de Nederlandse kerken en de vredesbeweging”.
 
Spionage nog steeds overheersend thema rond DDR Uitwijken naar het buitenland is geen pretje. Maar om later te vernemen dat je aardige broer je verraadde, is helemaal het dieptepunt. Het is een van de vele verhalen die dit jaar rond de val van de Berlijnse Muur zijn vastgelegd.
 
Verrast door vroegere Stasi-inbraak Het was februari 1974. Het echtpaar Pragal reed van München naar Oost-Berlijn een nieuw avontuur tegemoet. Peter zou in Oost-Duitsland correspondent worden voor de Süddeutsche Zeitung. Hij was hier geen landgenoot, maar klassenvijand. In ”Der geduldete Klassenfeind” doet hij verslag van zijn...
Subdossiers
  • Verberg alle subdossiers
  • Herdenking
  • Langs de grens
  • Gesprekken met kerkleiders
  • Rol van de kerk
  • Achtergrond
  • Opinie
RD.nl is de site van het Reformatorisch Dagblad en een onderdeel van de Erdee Media Groep.