Het is 20 jaar geleden dat de Muur viel.
Vanuit verschillende invalshoeken wordt de Wende belicht.
dinsdag 10 november 2009 10:52
Berlijn vierde maandag dat twintig jaar geleden de Muur viel. De uitsmijter vormde het grote Feest van de Vrijheid bij de Brandenburger Tor, waar de hoofdrolspelers van toen een symbolische Muur omwierpen.
maandag 09 november 2009 07:10
Duizenden mensen herdenken maandag de val van de Berlijnse muur. Het is precies twintig jaar geleden dat de grens tussen West– en Oost–Duitsland geslecht werd.
vrijdag 06 november 2009 17:29
Günter Litfin had het voor elkaar. In West-Berlijn had hij een huisje gevonden. De toekomstdromen met zijn vriendin konden nu doorgaan.
vrijdag 06 november 2009 12:52
De twee mannen waren zeker op de vuist gegaan, als een klein beekje hen niet op afstand had gehouden. Ook in een gehucht als Mödlareuth (spreek uit: Meutlaroit) lopen de gemoederen soms hoog op. Op de achtergrond is het laatste stuk Muur te zien dat tijdens de Koude Oorlog het gehucht verdeelde.
donderdag 05 november 2009 10:30
Cornelia Hartleb had twee kinderen en wilde in deeltijd werken. Maar zo’n baan was moeilijk te vinden. Bovendien moest ze het steeds uitleggen. In de DDR werken mannen én vrouwen toch allemaal de hele dag?
dinsdag 03 november 2009 09:50
De kerkklok luidt. Hier en daar wandelen mensen naar het centrum. Toch gaan ze niet allemaal naar de kerk. Een paar straten verder is een barbecuefeestje en ook dat trekt bezoekers.
vrijdag 30 oktober 2009 08:41
Met sneeuw en ijzel is het een waagstuk om bij de kerk en het kasteel van Quedlinburg te komen. De weg met bolle kinderkopjes gaat steil omhoog.
dinsdag 27 oktober 2009 09:24
Het zit erop. Twee mannen van sloopbedrijf Golz Abbruchtechnik zijn klaar met hun klus in het monumentale huis. Hier en daar hebben ze verrotte balken verwijderd, op andere plaatsen probeerden ze de schimmel te bestrijden.
vrijdag 23 oktober 2009 07:44
Rüterberg had gewoon heel erg pech. Althans, in de Koude Oorlog. Die andere oorlogen was het dorp aan de Elbe goed doorgekomen. In de geschiedenisboeken wordt niet gesproken over grote vernielingen.
dinsdag 20 oktober 2009 08:05
Manfred Krellenberg begon op 9 november 1989 aan een nachtdienst. Met zijn herdershond Arie liep de West-Duitse grenswacht naar de brug over het grensbeekje tussen Lübeck en Herrnburg.
donderdag 12 november 2009 09:21
De politieke en kerkelijke veranderingen in Bulgarije kwamen voor dr. Theo Angelov uit Sofia onverwacht. „Ons land was een sterk bolwerk van het communisme. Om te weten wat vrijheid is, moet je jarenlang in een gevangenis geweest zijn.”
vrijdag 06 november 2009 11:04
De milde vorm van communisme die sinds de Opstand van 1956 in Hongarije heerste, was niet in alle opzichten een zegen voor het land. „Niemand wist meer wie vriend of wie vijand was”, zegt de lutherse hoogleraar Tibor Fabiny uit Boedapest. „Het krioelde van informanten, ook in de kerk.”
donderdag 05 november 2009 11:28
De omwenteling in Hongarije heeft vrijheid gebracht, maar de staat discrimineert nog steeds de kerken, zegt ds. Bencze Janos uit Boedapest. „Hij komt de toezeggingen niet na die hij na de omwenteling gedaan heeft aan de kerken. Toch is er in de Hongaarse samenleving meer openheid voor de kerk gekomen.”
dinsdag 03 november 2009 09:37
Roemenen hoorden twintig jaar geleden via vrije radio-uitzendingen over buitengewone gebeurtenissen die zich afspeelden in Oost-Duitsland, Hongarije en Polen. „Mensen kregen weer hoop. Iedereen begreep dat het einde van het communisme was gekomen.”
vrijdag 20 november 2009 19:35
Tijdens de communistische overheersing bespioneerde iedereen iedereen in Roemenië. De geheime politie hield vanaf 1945 ds. Ferenc Visky (1918-2005) in de gaten. De predikant van de Hongaarse Gereformeerde Kerk had gepreekt over de tekst: „Wij verwachten nieuwe hemelen en een nieuwe aarde.”
dinsdag 10 november 2009 08:52
De omwenteling in het voormalige Tsjechoslowakije bracht voor de kerk een bevrijding uit de Egyptische ballingschap, zegt prof. dr. Peres Imre uit Bratislava. „We waren verrast en nauwelijks voorbereid.”
maandag 09 november 2009 11:07
De protestantse kerken in Duitsland zijn te verzoenend en te verhullend omgegaan met de vraag naar collaboratie van kerkelijke vertegenwoordigers met de Stasi, de voormalige Oost-Duitse inlichtingendienst.
vrijdag 06 november 2009 17:51
Christelijk Nederland hield zijn adem in toen eind 1989 in Oost-Europa het ene na het andere communistische regime viel. De reformatorische kerken hadden jarenlang meegeleefd met de verdrukte kerk. Hoe hebben ze toen gesproken?
vrijdag 06 november 2009 17:34
Op ‘kampeervakantie’ met Bijbels op geheime plaatsen in een camper. Dat deden tientallen koeriers richting het IJzeren Gordijn. Frans en Margreet van den Berg uit Nunspeet maakten vijf tochten. Margreet: „Ik zat appeltjes te schillen als we de grens naderden. Dan had ik wat om naar te kijken.”
donderdag 29 oktober 2009 10:50
Oost-Duitsland heeft twee dictaturen meegemaakt. Toen Hitler en zijn mannen eenmaal weg waren, kwamen de communisten. Dit is ook de kerk niet in de koude kleren gaan zitten.
dinsdag 27 oktober 2009 10:47
„Gebruik geen geweld.” Dat was wat ds. Christian Führer en de andere predikanten de 60.000 tot 70.000 demonstranten die oktoberavond in 1989 voorhielden. Met flakkerende kaarsen in de hand liep de mensenmassa richting het donkere, zo gehate Stasigebouw in Leipzig. Dr. Beatrice de Graaf: „Men wist het: Op dit moment wordt het lot van de DDR bezegeld.”
donderdag 22 oktober 2009 08:41
De Nikolaikirche in Leipzig lijkt een bedevaartsoord. De kerk in het centrum van de Duitse stad was twintig jaar geleden het toneel van de vreedzame revolutie die van daaruit door de DDR trok. Foto’s roepen de verhalen en getuigenissen weer in herinnering. De vreedzame demonstraties, gestart met gebedsbijeenkomsten in de kerk op maandag, sloegen over naar Berlijn en leidden uiteindelijk tot de val van de Muur. In Leipzig begon de victorie.
dinsdag 18 augustus 2009 09:24
Oost-Duitsland is het meest geseculariseerde deel van Europa, zegt de Duitse onderzoeker prof. Wolfgang Jagodzinski uit Keulen.
dinsdag 18 augustus 2009 08:35
De Hongaarse rooms-katholieke priester Imre Kozma maakte in 1989 wereldnieuws. Met ‘zijn’ Maltezer Liefdadigheidsdienst ving hij tienduizenden Oost-Duitse vluchtelingen op. Komend weekend wordt de twintigste verjaardag van dat werk gevierd.
vrijdag 26 juni 2009 11:44
Laat iedereen blij zijn dat de socialistische DDR verleden tijd is. Maar laat niemand zich hoeven schamen dat hij in het communisme wist te overleven.
donderdag 23 april 2009 10:44
Vasten en bidden vormden de basis voor de vreedzame revolutie in 1989 in de DDR, aldus de hoge Duitse geestelijke Martin-Michael Passauer.
woensdag 30 december 2009 10:38
Uitwijken naar het buitenland is geen pretje. Maar om later te vernemen dat je aardige broer je verraadde, is helemaal het dieptepunt. Het is een van de vele verhalen die dit jaar rond de val van de Berlijnse Muur zijn vastgelegd.
woensdag 30 december 2009 08:57
Het was februari 1974. Het echtpaar Pragal reed van München naar Oost-Berlijn een nieuw avontuur tegemoet. Peter zou in Oost-Duitsland correspondent worden voor de Süddeutsche Zeitung. Hij was hier geen landgenoot, maar klassenvijand. In ”Der geduldete Klassenfeind” doet hij verslag van zijn belevenissen.
dinsdag 15 december 2009 11:30
Waar het gaat om het communistisch tijdperk ligt er nog altijd een enorm onderzoeksterrein braak, stelt dr. Beatrice de Graaf. Deze maand is het vijf jaar geleden dat de historica in Utrecht promoveerde op de dissertatie ”Over de Muur. De DDR, de Nederlandse kerken en de vredesbeweging”.
vrijdag 20 november 2009 16:29
Christenen hoeven niet meer bang te zijn dat communisten hun de vrijheid ontnemen. De tijd dat „godsdienst opium van het volk” was, is voorbij. En of de socialisten in de DDR de kerken dwars hebben gezeten? „Ik kan me er weinig bij voorstellen.”
maandag 16 november 2009 10:24
Hans-Joachim Maaz geldt als de bekendste Oost-Duitse psychotherapeut, een beroep dat de toenmalige machthebbers een doorn in het oog was. Van 1980 tot 2008 leidde hij de psychotherapeutische kliniek van de evangelische diaconie in Halle.
woensdag 11 november 2009 09:34
Reserveofficier Helmut Michelis deed vorige maand een boekje open over een geheime propagandaoorlog van de Bondsrepubliek Duitsland tegen de DDR. De Rheinische Post publiceerde zijn artikel op internet, maar een dag later was er geen spoor meer van te bekennen. Het bleek zelfs uit het cachegeheugen van Google gewist. Gingen de onthullingen te ver?
maandag 09 november 2009 15:54
Een overzicht van een aantal gedenkwaardige pagina's uit het Reformatorisch Dagblad over de val van de Muur, nu twintig jaar geleden.
maandag 09 november 2009 11:52
Grensofficier Harald Jäger schreef in 1989 geschiedenis. Jäger was op 9 november dienstleider bij de grensovergang aan de Bornholmer Strasse. Tienduizenden Oost-Berlijners hadden zich daar die avond verzameld en eisten de opening van de grens. Op eigen houtje gaf Jäger om tien voor half twaalf ’s avonds het bevel de slagbomen te openen.
maandag 09 november 2009 10:52
De negende november, de dag van de val van de Muur, moet een nationale feestdag worden.
zaterdag 07 november 2009 10:28
De medewerkers van de archieven van de Stasi draaien overuren. Meer dan ooit willen burgers weten of er een dossier over hen werd bijgehouden. Een reizende tentoonstelling vertelt heel Europa over de geheime dienst.
vrijdag 06 november 2009 17:14
Macht en banaliteit. De titel van de expositie over de Oost-Duitse geheime dienst, de Stasi, had niet beter gekozen kunnen zijn. Het voormalige hoofdkwartier van de Stasi in Leipzig biedt een onthullend relaas over de grenzeloze spioneerzucht van de staat. Werkelijk iedereen en alles werd in de gaten gehouden.
maandag 19 oktober 2009 11:11
Twintig jaar na de val van de Muur blijft de kloof tussen Oost- en West-Duitsland groot. Oost-Duitsers stemmen anders, verdienen minder en zijn pessimistischer dan West-Duitsers.
maandag 19 oktober 2009 08:23
Na de val van de Berlijnse Muur in november 1989 bestond het gevaar dat het Sowjet–leger in de DDR zou ingrijpen. President Michail Gorbatsjov van de Sowjet–Unie moest persoonlijk ingrijpen om een gewapende interventie in het communistische Oost–Duitsland te voorkomen. Het staatshoofd deed daarbij zijn gezag gelden als opperbevelhebber van de strijdkrachten.
donderdag 24 september 2009 11:06
Als de volgende regering zich niet ontfermt over het platteland van Oost-Duitsland, zal het alleen maar slechter aflopen. De christendemocraat Michael Stübgen is bezorgd als hij de lege huizen in zijn district telt.
vrijdag 21 augustus 2009 11:35
De Duitse deelstaten die tot de eenwording van Duitsland bijna twintig jaar geleden de communistische DDR vormden, hebben nog jarenlang enorme financiële steun nodig uit de rest van het land.
vrijdag 08 juni 2007 21:55
Als in 1989 de Muur valt staat Duitsland voor een tweede keer het verleden verwerken. Moest Duitsland na de Tweede Wereldoorlog politiek, mentaal en juridisch afrekenen met het naziverleden, na de Wende moest Duitsland het leed van de communistische DDR een plaats geven.
woensdag 11 november 2009 12:11
De festiviteiten rond de val van de Muur, twintig jaar geleden, lopen ten einde. De een heeft de afgelopen dagen nostalgisch teruggekeken op het moment dat hij met duizenden Oost-Duitsers stond te bikken in het beton van de muur. De ander herinnert zich vol afschuw de stuiptrekkingen van een stervend regime dat nog even wild om zich heen sloeg. Brokstukken van de afgebroken muur liggen zelfs wijdverspreid over de wereld. Als relikwieën tentoongesteld in woonkamers.
vrijdag 06 november 2009 20:13
Het onmogelijke bleek op 9 november 1989 toch mogelijk. De onneembaar gewaande, betonnen Berlijnse Muur vergruisde. Enkele honderden kilometers naar het westen werd het zwaar bewaakte IJzeren Gordijn met een ruk door het Duitse volk weggeschoven. Er trad een soort domino-effect op. Het ene regime na het andere viel. Oost-Europa kreeg de vrijheid waar het ruim veertig jaar had gesnakt.
vrijdag 06 november 2009 17:10
De Oost-Duitse bouwvakkers die in augustus 1961 de eerste blokken beton van de Berlijnse Muur plaatsten, hebben niet vermoed dat ze goud in handen hadden. Daar lijkt het tenminste op, want een stukje beton van pakweg 3 bij 5 centimeter is vandaag de dag al snel 50 dollar waard. Liefhebbers die een groter stuk Muur op het dressoir willen leggen, moeten dieper in de buidel tasten. Voor bedragen tussen de 5000 en 15.000 dollar wisselen flinke keien van eigenaar, keurig gemonteerd op een voetstuk van walnotenhout, voorzien van een plaquette en een certificaat van echtheid.
vrijdag 06 november 2009 17:08
Meer dan veertig jaar verdeelde een IJzeren Gordijn (de naam is van Churchill) Europa in Oost en West. Generaties groeiden daarmee op. Het communisme leek permanent en onoverwinnelijk te zijn. Er kwamen in de loop der jaren wel communistische landen bij (Vietnam, Afghanistan) maar vrijwel nergens lukte het om een einde te maken aan een communistisch regime.
