Doorleefd geloof basis voor evenwichtige zondagsinvulling

Kinderen moeten weten waarvoor de zondag is ingesteld. De Heere Zelf heeft deze dag apart gezet. De mens mag rusten van zijn dagelijks werk. God geeft het vierde gebod uit barmhartigheid, opdat de mens niet eindeloos voortdraaft in zijn dagelijkse beslommeringen, niet tot rust komt en zo zijn gezondheid schade toebrengt.

Feestelijks

In Zondag 38 wordt gevraagd: „Wat gebiedt God in het vierde gebod?” Dit gébod is voluit positief. De Heere geeft ons Zijn dag, tot ons heil. Er is gelegenheid om naar de kerk te gaan en Gods Woord te horen.

Ouders dienen vorm en inhoud te geven aan de zondag. Dit etmaal mag iets feestelijks hebben en door feestelijke rituelen tot een speciale dag worden. Enkele suggesties – en geen voorschriften: begin met het lezen van Psalm 92, zing een lied, serveer een speciaal broodje, ga met z’n allen naar de kerk en doe wat lekkers bij de koffie daarna.

Van jongs af aan ervaren kinderen dat de zondag een andere dag is dan alle andere dagen. Het is een dag om samen te zijn en aan elkaar toe te komen: met elkaar praten, rustig met elkaar eten, eventueel een eindje wandelen, een goed boek lezen, musiceren, spelletjes doen en dergelijke.

De Heere Jezus zei: „De sabbat is gemaakt om de mens, niet de mens om de sabbat.” De zondag is een rustdag waarop het leven wordt hersteld, waarop de mens meer leeft dan ooit.

Onderwijs over de invulling van de zondag is een wezenlijk onderdeel van de christelijke opvoeding. Daarnaast is het niet minder belangrijk dat kinderen merken wat de zondag voor hun ouders betekent en dit ook waarnemen in hun levenswandel.

De oudste zoon in bovenstaand gezin begint de zondag als vervelend en doelloos te ervaren. Hij weet geen goede invulling aan deze dag te geven.

Het lijkt erop dat de ouders, hoe goed bedoeld ook, deze 17-jarige ‘klein houden’. Door hen te worden voor­gelezen vond hij eerst fijn, maar ervaart hij nu als kinderachtig. Dat is niet vreemd. Zijn leeftijd en ontwikkelingsfase spelen hierbij een rol; hij is geen kind meer.

Het is van groot belang een kind van deze leeftijd te betrekken in het gesprek over de betekenis van de zondag. Het is goed hem te vragen hoe híj deze dingen ziet en hoe hij dit probleem samen met zijn ouders zou kunnen oplossen.

Bij zo’n gesprek is het belangrijk hem serieus te nemen en te begrijpen. Ouders dienen daarbij vanuit de liefde op het kind te reageren en goede initiatieven te stimuleren.

Voor elk kind is het belangrijk om een gevoel van eigenwaarde en ver­antwoordelijkheid te ontvangen. Tijdens dit gesprek dienen ouders botsingen te vermijden. Anders ontstaan hete hoofden en koude harten.

Huiswerkverbod

Het is goed dat de ouders het maken van huiswerk verbieden, dat strijdt immers met het vierde gebod.

Het gebruik van de computer op zondag ligt moeilijker. Het hangt ervan af hoe een kind dit apparaat gebruikt. Als het zoekt naar een onbekend woord uit de preek, dan zou dat mogelijk moeten zijn. Ouders dienen sowieso duidelijk regel te stellen aan de hoeveelheid tijd die een kind met de computer doorbrengt, maar vooral aan de inhoud van de spelletjes. Die mogen niet strijdig zijn met de Bijbel.

Opgroeiende jongeren botsen nogal eens met opvattingen van hun ouders. Waarom? Bij hen ontstaat een losmakingsproces. Ze krijgen een eigen mening die de ouders als lastig ervaren.

Jongeren stellen regels nogal eens ter discussie omdat ze naar de betekenis ervan zoeken. Ouders moeten dan ook de tijd nemen voor zo’n gesprek, dat geen monoloog, maar een dialoog dient te zijn.

Krampachtig zijn is daarbij niet nodig. Jongeren hechten over het algemeen veel waarde aan de manier waarop thuis godsdienstige standpunten aan de orde komen. Wanneer het geloof een serieuze zaak is voor ouders, dan zijn hun standpunten, ook over de zondag, voor jongeren belangrijk.

Zijn godsdienstige standpunten alleen maar een formaliteit en ligt er geen overtuiging aan ten grondslag, dan prikken jongeren daar snel doorheen. Antwoorden als „Dat zijn we zo gewend; dat doen we niet in onze kerk; dat moet van ons geloof”, zijn onvoldoende.

Traditie is waardevol. Maar als het alleen daarom gaat, gaat de traditie vroeg of laat door maatschappelijke druk verloren: zij had geen fundament. Daarom is geloofskennis over de vraag waarom God de zondag gaf zo belangrijk. Verbondenheid aan Hem door het geloof is daarbij de kern. Dan ontstaat het verlangen om de zondag te besteden zoals Hij dat heeft bedoeld.

Onder christenen bestaat hierover geen eenstemmigheid. Wat de een wel op zondag mag, mag de ander niet. Jongeren komen met dit gegeven in aanraking. Laten ouders, vanuit het feit dat God de zondag heeft gegeven, nadenken over de vraag hoe zij de zondag kunnen maken tot een dag die –zowel voor henzelf als voor hun kinderen– de fijnste dag van de week wordt.

Tips

Leg duidelijk uit wat het doel van de zondag is.

Stel grenzen.

Probeer aan te sluiten bij de belangstelling van het kind.

Stimuleer het gevoel van eigenwaarde.

Neem initiatieven van het kind serieus.

Onderneem als gezin gezamenlijke activiteiten.

Ga het gesprek aan met het kind over de bedoeling van de zondag.

Laat twee kernpunten uit de preek noteren en praat erover.

Verbied huiswerk als strijdig met het vierde gebod.

Geef als ouders in alles zelf het goede voorbeeld.