DEN HAAG - De tegenstellingen rond de Ridderzaal in hartje Den Haag waren maandagavond groot: buiten koud, donker en leeg; binnen warm, licht en vol. Maar er was nog een andere tegenstelling die de eerste doet verbleken: buiten geloof in een scheppende God, binnen geloof in een oerknal.
Op de plaats waar eenmaal per jaar de koningin de Troonrede uitspreekt, vindt de negende Avond van Wetenschap & Maatschappij plaats. Ruim 250 wetenschappers en onderzoekers uit het land genieten, rond de troon en gezeten in groepjes van tien, van het goede der aarde. Ze hebben zich voor het exlusieve diner gestoken in galakledij.
Het thema van de avond is ”Darwin”. Het is bedoeld als opmaat voor het Darwinjaar 2009. Daarin wordt het tweehonderdste geboortejaar herdacht van de Brit die de theorie ontwikkelde dat alle levende organismen zich ontwikkelden uit een oervorm.
Buiten staat de oprichter van de Stichting Schreeuw om Leven, drs. L. P. Dorenbos. Met een aantal medewerkers deelt hij in het donker en de kou zogeheten oersoep uit aan degenen die de Ridderzaal via een korte rode loper betreden. De meesten nemen het pakje met oplossoep aan. Op de verpakking staat een citaat van Darwin: „Als het bestaan van een enkel ingewikkeld orgaan aangetoond zou worden, dat niet door geleidelijke ontelbare aanpassingen gevormd werd, dan zou mijn theorie volledig in duigen vallen.” Het einde van de evolutietheorie, aldus Dorenbos.
Tegen zevenen schuifelen de aanwezigen de Ridderzaal binnen. R. Willems, voorzitter van de Stichting de Avond van Wetenschap & Maatschappij en CDA-senator, heet iedereen hartelijk welkom en vraagt een moment stilte „voor degenen die daar behoefte aan hebben.”
Als de aanwezigen aan de tafels kennisgemaakt hebben met elkaar en genieten van de beste wijnen, geeft auteur en toneelmaker Ger Thijs een korte levensbeschrijving van Darwin. Een van elementen die hij naar voren brengt is dat de onderzoeker zijn geloof in God niet verloor door zijn theorie. Darwin kon het lijden van de wereld en de wreedheid in de natuur niet verenigen met zijn beeld dat God een goede en volmaakte Schepper is. Op zijn sterfbed, in 1882, riep hij meerdere malen om God. Volgens zijn dochter deed hij dat meer vanwege de pijn dan dat het een gebed was, aldus Thijs.
Onder het voorgerecht spreekt minister Plasterk van Onderwijs de aanwezigen toe. Hij doet dat via een videoboodschap, want de bewindsman zit zelf deze dagen in China. Hij steekt zijn sympathie voor de Britse onderzoeker niet onder stoelen of banken: „Darwin is de wetenschapper die ik het meest bewonder.”
Na het tussengerecht en voor het hoofdgerecht praat prof. dr. F. B. M. de Waal van de Emory University in Atlanta de aanwezigen bij over zijn onderzoeken naar gevoelens bij dieren. De vraag die staat in de titel van de toespraak: ”De mens als morele aap: Beledigend of verheffend?” beantwoordt hij niet.
Voor en na het hoofdgerecht debatteren de aanwezigen per tafel onder leiding van een deskundige over de gevolgen van het darwinisme voor de samenleving. Tussendoor wordt de Prijs van Wetenschap en Maatschappij uitgereikt. Tot slot volgt het dessertbuffet dat is bedoeld om de aanwezigen nog eenmaal met elkaar in contact te brengen.
Wie er dan nog niet genoeg van heeft, kan thuis verder gaan. In de binnenzak of het handtasje zit immers nog de oersoep. En het citaat van Darwin.
